Η μπάλα σε μαύρη τρύπα

Οι βρετανικές ομάδες βλέπουν τις μετοχές τους να βουλιάζουν στο Χρηματιστήριο
του Λονδίνου καθώς ο δείκτης «Footie» έχει σημειώσει πτώση της τάξης του 39%

Οι πληθωριστικές τάσεις που επικρατούν στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο απειλούν με
«κραχ» δεκάδες ομάδες, ενώ οι σύλλογοι-ηγέτες προσπαθούν να βρουν καταφύγιο
στο Χρηματιστήριο.

Ο Άλεξ Φέργκιουσον θεωρεί ότι οι μεγάλες απαιτήσεις των ποδοσφαιριστών είναι από τις κύριες αιτίες των οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μεγάλοι σύλλογοι

Οι επισημάνσεις του Άλεξ Φέργκιουσον πως οι απαιτήσεις των ποδοσφαιριστών δεν
ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα και απειλούν να βάλουν λουκέτο σε
πολλούς συλλόγους επιβεβαιώθηκαν λίγες ημέρες μετά, με την πτώχευση μιας εκ
των ιστορικότερων ομάδων της Αργεντινής, Ρασίνγκ.

Ο πακτωλός χρημάτων που ρέει στην Πρέμιερ Λιγκ, το καμπιονάτο και το ισπανικό
πρωτάθλημα, δημιουργεί μια ψευδή εικόνα για την κατάσταση που επικρατεί στο
χώρο του ποδοσφαίρου.

Ξυπόλητη βασίλισσα

Ομάδες κολοσσοί, όπως η Μπαρτσελόνα και η Ρεάλ, συμπεριλαμβάνονται στις πιο
πλούσιες του κόσμου, όταν την ίδια στιγμή είναι γνωστό πως έχουν τεράστια
χρέη. Ειδικότερα για την Μπαρτσελόνα, η «μαύρη τρύπα» αγγίζει τα 50 δισ.
δραχμές, όπως καταγγέλλει ο «Μπλε Ελέφαντας», η αντιπολιτευόμενη ομάδα τής
οποίας ηγείται ο Γιόχαν Κρόιφ.

Στην Πορτογαλία, ο ιστορικότερος σύλλογος, η Μπενφίκα, κινδυνεύει ανά πάσα
στιγμή με χρεοκοπία, όπως και η Γαλατασαράι στην Τουρκία.

Ο Γιόχαν Κρόιφ, που ηγείται της «αντιπολίτευσης» τής Μπαρτσελόνα, κατήγγειλε ότι το καμάρι της Καταλωνίας χρωστάει 50 δισ. δρχ.

Παράλληλα με τα τρέχοντα χρέη, οι ομάδες πρέπει να καταβάλλουν κάθε χρόνο δισ.
δραχμές για την ανανέωση του έμψυχου δυναμικού τους και να διατηρήσουν τις
ελπίδες τους πως θα βγουν από το αδιέξοδο. Γιατί, μόνο η αγωνιστική ανάταση
μπορεί να φέρει και την οικονομική.

Μίνι κραχ στην Αγγλία

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η βρετανική κυβέρνηση υποχρέωσε με νόμο τις
αγγλικές ποδοσφαιρικές ομάδες να ανακατασκευάσουν τα γήπεδά τους, να τα κάνουν
ασφαλή και σύγχρονα για να αποφευχθούν στο μέλλον τραγωδίες όμοιες με αυτές
του Χίλσμποροου και του Μπράτφορντ.

Αρκετοί σύλλογοι που έβλεπαν μακρυπρόθεσμα, όπως η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ,
θεώρησαν ιδανικές τις συνθήκες να εισαχθούν στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου και
με τα κεφάλαια που θα αντλούσαν να πραγματοποιούσαν μεγάλες επενδύσεις, όπως
τις ανακατασκευές των γηπέδων και τις μεταγραφές σπουδαίων ποδοσφαιριστών, που
θα βοηθούσαν στην αγωνιστική ανάταση και επομένως την αύξηση των κερδών.

Έτσι, εκτός της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, που ήταν πρωτοπόρος, τον δρόμο προς το
Χρηματιστήριο του Λονδίνου ακολούθησαν οι Άστον Βίλα, Λιντς, Λέστερ, Μίλγουολ,
Νιούκαστλ, Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, Σάουθαμπτον, Σάντερλαντ, Τότεναμ και από τη
Σκωτία η Σέλτικ.

Αντέχει η Μάντσεστερ

Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ κατάφερε ωστόσο να αξιοποιήσει καλύτερα απ’ όλες τις
άλλες ομάδες τα κεφάλαια που άντλησε, με πετυχημένες μεταγραφές, με επέκταση
του Ολντ Τράφορντ (και επομένως αύξηση του μέσου όρου εισιτηρίων και εσόδων)
και πρόσφατα με τη δημιουργία του τηλεοπτικού συνδρομητικού σταθμού MUTV

Οι άλλες ομάδες περιορίστηκαν μόνο στο «γράμμα του νόμου» και ανακατασκεύασαν
τα γήπεδα τους, πραγματοποιώντας παράλληλα μεταγραφές βιτρίνας.

Η μετοχή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είχε μια απότομη πτώση μετά την αποκάλυψη
πως «ναυαγεί» η εξαγορά της από το BSkyB. Η πρόκριση της ομάδας στα ημιτελικά
του Τσάμπιονς Λιγκ και το κυνήγι του «τρεμπλ» (πρωτάθλημα, κύπελλο, Τσάμπιονς
Λιγκ) κατάφεραν να διατηρήσουν την τιμή της μετοχής στις 2,23 στερλίνες, ενώ
το Ρ/Ε (λόγος τιμής προς κέρδος) είναι 57,5, το μεγαλύτερο στην κατηγορία
εταιρειών αναψυχής και ξενοδοχείων.

Αντίθετα, η τιμή της μετοχής της Σέφιλντ Γιουνάιτεντ έχει κατρακυλήσει στις 18
πένες, λόγω της μέτριας ­ αγωνιστικής ­ απόδοσής της στο πρωτάθλημα της Α’ κατηγορίας.

Πτώση και στα Αμοιβαία

Πολλοί επενδυτές που αποφάσισαν να τοποθετηθήσουν κεφάλαια σε μετοχές
ποδοσφαιρικών ομάδων, υπέστησαν οικονομική ζημιά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το αμοιβαίο κεφάλαιο Singer & Friedlander που
επενδύει σε ποδοσφαιρικές ομάδες που είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο του
Λονδίνου. Από την έναρξή του, τον Φεβρουάριο του 1997, όσοι επένδυσαν σε αυτό
έχασαν το 13% των χρημάτων τους σε διάστημα ενός χρόνου.

Ο Τόνι Φράερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας που διαχειρίζεται το
ποδοσφαιρικό αμοιβαίο, παραδέχεται πως η απόδοσή του δεν ήταν η αναμενόμενη,
αλλά επισημαίνει ότι δεν τα κατάφερε και άσχημα, αν λάβει κανείς υπόψη την
κρίση του γενικότερου ποδοσφαιρικού τομέα. Είναι χαρακτηριστικό πως ο δείκτης
«Footie» που μετράει την απόδοση των μετοχών ποδοσφαιρικών ομάδων που είναι
εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, είχε χάσει το 39% της αξίας του μέχρι τον
περασμένο Ιούνιο.

Ακριβές μεταγραφές

Τη γενικότερη απαισιοδοξία για την πορεία των ποδοσφαιρικών μετοχών
τροφοδοτούν οι υπέρογκες αμοιβές των ποδοσφαιριστών, γεγονός που έχει
επισημάνει ήδη ο Άλεξ Φέργκιουσον.

Ο χώρος του ποδοσφαίρου ωστόσο θεωρείται ακόμη «παρθένος» και τα περιθώρια
κέρδους είναι τεράστια, σε αναλογία με την απήχηση που έχει στους φιλάθλους.

Είναι χαρακτηριστικό πως την περίοδο 1996/97 τα έσοδα των ομάδων που μετέχουν
στο αγγλικό και σκωτικό πρωτάθλημα έφτασαν τα 344,2 δισ. δραχμές από 295,5
δισ. που ήταν την προηγούμενη χρονιά. Για φέτος, τα έσοδα υπολογίζεται ότι θα
ξεπεράσουν τα 475 δισ. δραχμές.

Τα χρήματα αυτά προέρχονται από τις πωλήσεις εισιτηρίων, το σπόνσορινγκ, τα
τηλεοπτικά δικαιώματα, το κέτερινγκ, τις εκδόσεις και τις πωλήσεις προϊόντων
που έχουν άμεση σχέση με τις ομάδες.

Η προοπτική της μετάδοσης των αγώνων με το σύστημα pay per view και η
κατακόρυφη αύξηση των εσόδων από το αναβαθμισμένο Τσάμπιονς Λιγκ αναμένεται να
διπλασιάσουν τα έσοδα των πλούσιων συλλόγων, προκαλώντας παράλληλα συρρίκνωση
των εσόδων στις μικρότερες ομάδες, οι οποίες θα μετατραπούν ουσιαστικά σε
«δορυφόρους», αφού δεν θα μπορούν να διατηρούν στο ρόστερ τους μεγάλα αστέρια.

Ο Μαρτσέλο Σάλας ήταν ο «αντι-Ρονάλντο» του Σέρτζιο Κρανιότι

Στην ηπειρωτική Ευρώπη, η πρώτη ομάδα που μιμήθηκε τους Βρετανούς ήταν η
Λάτσιο. Ο ιδιοκτήτης της, Σέρτζιο Κρανιότι, γνωστός για το επιχειρηματικό του
δαιμόνιο, αναζητούσε από το 1996 τον παίκτη – κράχτη που θα διαφήμιζε με τον
καλύτερο τρόπο την ομάδα του πριν από την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο του Μιλάνου.

Όταν την άνοιξη του ’97 έγινε γνωστό πως ο Ρονάλντο δεν πρόκειται να συνεχίσει
να φοράει τη φανέλα της Μπαρτσελόνα, ο πρώτος που έκανε πρόταση στον
Βραζιλιάνο ήταν ο Κρανιότι. Ο Ρονάλντο δεν αποδέχθηκε την πρόταση φοβούμενος
πως η Λάτσιο δεν πρόκειται ποτέ να γίνει μεγάλη ομάδα και προτίμησε τη
σιγουριά της Ίντερ.

Τότε ήταν που ο Κρανιότι σκέφθηκε αμέσως τη λύση Σάλας, τον οποίον είχε
προηγουμένως… απορρίψει ο Άλεξ Φέργκιουσον.

Η Λάτσιο μπήκε τελικά πέρυσι στο Χρηματιστήριο του Μιλάνου, με τιμή μετοχής
1.000 δραχμές. Τα κεφάλαια που άντλησε προτίμησε να τα διαθέσει σε μεταγραφές,
δημιουργώντας την πιο ακριβή ομάδα του κόσμου. Η επένδυση αυτή, προς το παρόν
τουλάχιστον, δείχνει να αποδίδει, αφού η Λάτσιο διεκδικεί το Σκουντέτο για
πρώτη φορά ύστερα από 25 χρόνια, ενώ η τιμή της μετοχής της έχει ανέβει
περισσότερο από 200%.

Η δεύτερη ομάδα που μπήκε σε Χρηματιστήριο στην ηπειρωτική Ευρώπη είναι ο
Άγιαξ. Η μετοχή της ολλανδικής ομάδας διαπραγματεύθηκε στο Χρηματιστήριο του
Άμστερνταμ για πρώτη φορά στις 11 Μαΐου του 1998.

Διατέθηκαν πέντε εκατομμύρια «κομμάτια», ενώ η ζήτηση ήταν για 65 εκατομμύρια.
Η τιμή της κάθε μετοχής ήταν 25 γκίλντερς, ενώ την τελευταία εβδομάδα είχε
φθάσει τις 17 γκίλντερς. Η πτώση αυτή οφείλεται στο κακό αγωνιστικό πρόσωπο
της ομάδας (πρόσφατη εντός έδρας ήττα από τη Βίτεσε) που ίσως της στερήσει τη
συμμετοχή της στο αναβαθμισμένο Τσάμπιονς Λιγκ.

Πληρώνει το «Αρίνα»

Ο Άγιαξ έχει βρει το δικό του… Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας. Ο Άγιαξ του Γιοχάνεσμπουργκ είναι μία φιλόδοξη αλλά και αμφισβητήσιμη επένδυση

Τα κεφάλαια που άντλησε η ολλανδική ομάδα από το Χρηματιστήριο τα επένδυσε
στην αγορά παικτών (όπως άλλωστε κάνουν όλοι), στην αποπληρωμή μέρους του
χρέους της προς τις κατασκευαστικές εταιρείες που δημιούργησαν το στάδιο
«Αρίνα», στην αγορά μετοχών σε άλλες ομάδες (πρόσφατα αγόρασε το 40% της
Γέρμιναλ Μπέερσκοτ Αμβέρσα) και στη δημιουργία σχολών ποδοσφαίρου μακριά από
την Ολλανδία. Στη Νότια Αφρική ο Άγιαξ δημιούργησε ομάδα που φέρει το όνομά
του, προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει ως «δορυφόρο».

Με άλλα λόγια ο «αφρικανικός» Άγιαξ συγκεντρώνει ταλαντούχους ποδοσφαιριστές
απ’ όλη τη Μαύρη Ήπειρο, οι οποίοι τα επόμενα δύο-τρία χρόνια θα κάνουν
«εσωτερική μεταγραφή» και θα στελεχώσουν τη μητρική ομάδα.

Στην Πορτογαλία

Στην Παράλληλη Αγορά του Χρηματιστηρίου της Λισαβώνας έχουν εισαχθεί από την
1η Ιουνίου η Πόρτο και η Σπόρτινγκ Λισαβώνας, παρά τα τεράστια χρέη που είχαν
μέχρι πριν από δύο χρόνια.

Η πορτογαλική κυβέρνηση αποφάσισε να διαγράψει πολλά από τα χρέη των ομάδων,
για να τις βοηθήσει να κάνουν το μεγάλο άλμα.

Η τιμή διαπραγμάτευσης της μετοχής της Πόρτο ξεκίνησε από τις 1.600 δραχμές,
ενώ της Σπόρτινγκ από τις 1.440 δραχμές.

Πριν από μία εβδομάδα, η τιμή της μετοχής της Πόρτο είχε πέσει στις 1.440
δραχμές, ενώ της Σπόρτινγκ στις 1.280 δραχμές.

Ο ορίζοντας των δύο πορτογαλικών ομάδων στις επενδύσεις ήταν περιορισμένος,
αφού πέρα των μεταγραφών δεν κινήθηκαν σε κανένα άλλο μέτωπο.

Η επόμενη ομάδα που θα κάνει δυναμική είσοδο στη χρηματιστηριακή αγορά θα
είναι η Λεβερκούζεν, με πιθανή ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων της μετοχής
της την 1η Απριλίου.