Απογείωση αλλά και αμφιβολίες

Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε μια κορυφή των Άλπεων. Εκεί συναντάτε μια
πινακίδα που γράφει «υψόμετρο 10.000 πόδια». Καποιοι από την παρέα σας έχουν
αρχίσει ήδη να ζαλίζονται από το ύψος. Κάποιοι άλλοι θα κάνουν έναν περίπατο
για να απολαύσουν τη θέα.

Παράλληλα, θα ετοιμάζονται για την κατάκτηση της επόμενη κορυφής, ελπίζοντας
ότι δεν θα χαλάσει ο καιρός.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις εκτιμήσεις των αναλυτών για το πρόσφατο
σπάσιμο ­ έστω και σύντομο ­ του φράγματος των 10.000 μονάδων από τον Δείκτη
Ντάου Τζόουνς στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Το βέβαιο είναι ότι η διαδρομή για την κορυφή καλύφθηκε πολύ γρήγορα με
αποτέλεσμα την… υπερθέρμανση των φρένων. Θυμάστε τον κεντρικό τραπεζίτη των
ΗΠΑ Άλαν Γκρίνσπαν όταν προειδοποιούσε ότι οι επενδυτές έχουν κυριευθεί από
«παράλογη υπερβολή»; Ε, λοιπόν μαντέψτε: Ο κ. Γκρίνσπαν έκανε αυτή τη δήλωση
τον Δεκέμβριο του 1996 όταν ο Ντάου Τζόουνς βρισκόταν στις 6.400 μονάδες.
Μάλλον ο κεντρικός τραπεζίτης των ΗΠΑ δεν γνώριζε την έννοια της λέξης «υπερβολή»…

Οι αισιόδοξοι

Για τους αισιόδοξους, κυριότερος εκπρόσωπος των οποίων είναι η Άμπι Τζόζεφ
Κοέν, στέλεχος της Γκόλντμαν Σαξ, ο ορίζοντας της Γουώλ Στρητ είναι καθαρός.
«Η απογείωση της αγοράς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Η άνοδος των αγορών
σταματά όταν τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας επιδεινώνονται. Αυτή τη στιγμή
δεν αντιμετωπίζουμε τέτοιο πρόβλημα», λέει η κ. Κοέν. Με άλλα λόγια πιστεύει
ότι η ατμομηχανή της αμερικανικής οικονομίας έχει ακόμη μεγάλα αποθέματα στα
καζάνια της. Η κ. Κοέν είχε προβλέψει ότι ο Ντάου Τζόουνς θα βρεθεί κοντά στις
10.000 μονάδες στα τέλη του 1999. Σύντομα θα αναθεωρήσει ­ προς τα πάνω ­ τις
προβλέψεις της.

Άλλοι, όπως ο Λάρι Γουάτλερ της χρηματιστηριακής εταιρείας Προυντένσιαλ, είναι
ακόμη πιο αισιόδοξος από την κ. Κοέν. Πρόσφατα προέβλεψε ότι μέχρι τα
Χριστούγεννα ο Ντάου Τζόουνς θα ξεπεράσει τις 11.500 μονάδες. Την ίδια άποψη
έχουν και οι Τζέιμς Γκλάσμαν και Κέβιν Χάσετ, στελέχη της συντηρητικού
Αμερικανικού Ινστιτούτου Επιχειρήσεων. Πρόσφατα έγραψαν στην εφημερίδα «Γουώλ
Στρητ Τζέρναλ» ότι ο Ντάου Τζόουνς μπορεί να βρεθεί «αύριο» ­ και όχι έπειτα
από δέκα ή είκοσι χρόνια ­ στις 36.000 μονάδες…

Οι προειδοποιήσεις

Πολλές είναι όμως και οι φωνές που προειδοποιούν για χρηματιστηριακή «φούσκα».
Εκτιμούν ότι οι τιμές δεν μπορούν να διατηρηθούν σε αυτά τα επίπεδα,
στηρίζοντας την άποψή τους σε κάποια δυσοίωνα μηνύματα: άνοδο έχουν σημειώσει
μετοχές που είναι στενά συνδεδεμένες με τους δείκτες. Καθ’ όλη τη διάρκεια του
1999 οι μετοχές που έχουν παρουσιάσει απώλειες είναι περισσότερες από αυτές
που σημειώνουν κέρδη.

Ο Τζο Γκράνβιλ, εκδότης του επιχειρηματικού φύλλου «Γκράνβιλ Μάρκετ Λέτερ»,
υποστηρίζει: «Οι περισσότεροι από τους αρουραίους έχουν εγκαταλείψει το καράβι
που βυθίζεται. Όταν ο Ντάου βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ, λόγω της επίδοσης
τριών ή τεσσάρων μετοχών, τότε το κόκκινο φως του συναγερμού αναβοσβήνει».

Στην πρόσφατη ετήσια έκθεσή του, ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Γουόρεν Μπάφετ
έγραφε ότι βρίσκεται συνεχώς σε αναζήτηση επενδυτικών ευκαιριών για αγορά
πακέτων αλλά δεν βλέπει «τίποτα στον ορίζοντα».

Αν η Άμπι Κοέν και οι συνεργάτες της έχουν δίκιο και η μεσοπρόθεσμη προοπτική
της Γουώλ Στρητ είναι ανοδική, τότε θα διατηρηθεί και η εμπιστοσύνη των
επενδυτών η οποία έχει αναδειχτεί σε κινητήρα του οικονομικού θαύματος των ΗΠΑ
τα τελευταία εννέα χρόνια. Τα χρηματιστηριακά κέρδη αυξάνουν και το εισόδημα
των μικρομετόχων. Το εισόδημα αυτό ξοδεύεται βοηθώντας την περαιτέρω ανάπτυξη
της οικονομίας.

Αν όμως έχει, τελικά, δίκιο ο Μπάρτον Μπιγκς της επενδυτικής εταιρείας Μόργκαν
Στάνλεϊ, τότε ο ορίζοντας της Γουώλ Στρητ μάλλον θα αρχίσει να συννεφιάζει:
«Οι μετοχές είναι απίστευτα ακριβές, η παγκόσμια οικονομία εξασθενεί συνεχώς
και η υπερδραστήρια οικονομία των ΗΠΑ δεν θα είναι για πάντα η ατμομηχανή».

Μήπως ήρθε η ώρα για να δοκιμαστούν τα φρένα;