ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ειρηνικοί και… ανθρωποφάγοι

Ήταν γνωστοί ως άνθρωποι λεπτοί, γενναίοι και ειρηνικοί. Και τώρα έρχεται ένας
ανθρωπολόγος και τους βγάζει κανίβαλους! Είναι να μην τον καταγγείλεις;

Πουέμπλο Μπονίτο. Σ’ ένα απ’ αυτά τα σπίτια των Ανασάζι, στο Νιου Μέξικο, ο Τέρνερ ανακάλυψε ίχνη κανιβαλισμού

Όλες οι μεγάλες ανακαλύψεις ξεκινούν από μια σύμπτωση. Θέλοντας να συγκρίνει
τις οδοντοστοιχίες των Ινδιάνων και των Ασιατών, ο Κρίστυ Τέρνερ βρέθηκε το
1967 στο Μουσείο Φλάγκσταφ της Αριζόνα. Την τελευταία μέρα των ερευνών του,
τράβηξε την προσοχή του ένα μεγάλο κουτί σε σχήμα φερέτρου. Ζήτησε να του τ’
ανοίξουν. Και αντίκρυσε ένα σωρό από σπασμένα κόκαλα όλων των διαστάσεων, που
έφεραν ίχνη τραυμάτων από την άσκηση βίας. Τα κόκαλα ανήκαν στους Ινδιάνους
Ανασάζι, που έζησαν στην περιοχή Πόλακα Ουώς από το 700 έως το 1300 μ.Χ. Από
τη μέρα εκείνη, θα καταλάμβαναν μια κεντρική θέση στη ζωή του ανθρωπολόγου.
Ακριβέστερα: θα γίνονταν η έμμονη ιδέα του.

Συγκρίνοντας τους 30 σκελετούς που κατάφερε να σχηματίσει από το πολύτιμο
εύρημά του μ’ εκείνους χιλιάδων ανθρώπων που πέθαναν από φυσικό θάνατο, ο
Τέρνερ διαπίστωσε ότι τα δυστυχή θύματα είχαν κτυπηθεί, ακρωτηριαστεί και στη
συνέχεια μαγειρευτεί. Ώστε ο λόγος που αυτός ο πολιτισμός παρήκμασε και
εξαφανίστηκε τόσο γρήγορα, γεγονός που προβλημάτιζε και συγκινούσε ανέκαθεν
τους ειδικούς, ήταν η βία. Που μια εκδήλωσή της ήταν ο κανιβαλισμός.

Η πρώτη ανακοίνωση του Τέρνερ σ’ ένα συνέδριο στη Σάντα Φε έγινε δεκτή με
ψυχρότητα έως εχθρότητα. Όλοι εκείνοι οι αρχαιολόγοι που πραγματοποιούν κατά
καιρούς προσκυνήματα στο Τσάκο Κάνυον, την καρδιά του βασιλείου των Ανασάζι,
δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι τα ινδάλματά τους ήταν ανθρωποφάγοι. Μα εκείνος
επέμεινε. Έψαξε τις βιβλιοθήκες και ανακάλυψε ότι κάποιος Ουόλτερ Χάου, μέλος
του περίφημου Smithsonian Institute, είχε φτάσει στα ίδια συμπεράσματα ήδη από
το 1902. Κατέγραψε 76 τόπους όπου είχαν ζήσει οι Ανασάζι και τους ερεύνησε
σχολαστικά έναν-έναν. Στους μισούς απ’ αυτούς ανακάλυψε σαφή ίχνη κανιβαλισμού.

«Τώρα γνωρίζουμε πώς μαγείρευαν τα θύματά τους», λέει στη «Λιμπερασιόν». «Αφού
τα αποκεφάλιζαν, έψηναν το κεφάλι και το υπόλοιπο σώμα το έβραζαν στην
κατσαρόλα». Ναι, αλλά γιατί, γιατί; Κατά τον Τέρνερ, που παρουσιάζει τις
έρευνές του σ’ ένα ογκώδες βιβλίο που κυκλοφόρησε τον περασμένο Νοέμβριο με
τίτλο «Α Man Corn», η εξήγηση δεν έχει να κάνει με τη διατροφή των Ινδιάνων.
Το πιθανότερο είναι ότι οι Ανασάζι εισήγαγαν αυτή τη συνήθεια από το Μεξικό,
όπου ο κανιβαλισμός είχε θρησκευτικό χαρακτήρα και αποτελούσε έναν τρόπο
υποδούλωσης του άλλου. «Επρόκειτο για ψυχοπαθείς που διψούσαν για κυριαρχία,
όπως ο Χίτλερ ή ο Πολ Ποτ. Οι τρελοί έχουν επηρεάσει την ανθρώπινη ιστορία
πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε».

Ο κανιβαλισμός, όμως, φαίνεται πως… ήκμασε και στην Ευρώπη. Όπως διαβάζουμε
στη «Λιμπερασιόν», αναμφισβήτητα ίχνη ανθρωποφαγίας έχουν ανακαλυφθεί σε τρία
τουλάχιστον σπήλαια της Γαλλίας. Τα γεγονότα χρονολογούνται από το 7000 έως το
4000 π.Χ. Πάλι καλά.