ΔΡΟΜΟΙ

… νεώτερη είναι η «Ολοκληρωμένη Γυναίκα» από τη «Γυναίκα Ευνούχο». Όμως
είναι πιο ώριμη. Και ίσως λιγότερο επαναστατική. Το ίδιο και η Ζερμέν Γκριρ, η
συγγραφέας των δύο βιβλίων, που ξεσηκώνει πάντα ζωηρές αντιδράσεις. Σήμερα,
από τις «μεταφεμινίστριες». Είναι μια κομψή λέξη γι’ αυτές που δεν είναι
καθόλου ­ ή δεν είναι πια ­ φεμινίστριες, γράφει ο Μαρκ Στιλ στην «Γκάρντιαν».
Είναι σαν να λέει κανείς τον Τόνι Μπλερ μεταμαρξιστή ή ένα σκύλο «μεταγάτα».
Μια ακόμη από τις λέξεις που αποδεχτήκαμε να ζούμε μαζί τους στη μεταμοντέρνα
εποχή μας.

… του νέου βιβλίου της Γκριρ, διαβάζει κανείς άρθρα σαν και αυτό: «Αυτό που
θέλει η σύγχρονη γυναίκα είναι να νιώθει πως μπορεί να ετοιμάσει μια άψογη
τάρτα και μια τέλεια πουτίγκα για τους καλεσμένους της, διατηρώντας παράλληλα
έναν αέρα τσεγκεβαρικής επαναστατικότητας, ενισχυμένης με σέξι κάλτσες και ένα
ενδεκαθέσιο Τογιότα». Ή σαν και αυτό: «Αυτό που θέλει η σύγχρονη γυναίκα είναι
έναν ντεκορατέρ εσωτερικών χώρων για να διακοσμήσει την κουζίνα της και μια
σχέση με τον οδηγό του φορτηγού που της φέρνει τα οικολογικά λαχανικά της».

… οι μεταφεμινίστριες δεν είναι σε θέση να κάνουν κίνημα, λέει ο Στιλ. Τα
αιτήματά τους δεν εκφράζουν παρά τις προσωπικές προσδοκίες τους. Αν ζούσαν το
1970, όταν δημοσιευόταν η «Γυναίκα Ευνούχος», θα διαδήλωναν για επιστροφή του
φόρου κομμωτηρίου. Όλες οι γυναίκες δεν θέλουν τα ίδια πράγματα και αυτά που
θέλουν εξαρτώνται από την τάξη τους. Διαβάζουμε: «Οι γυναίκες κυριαρχούν στον
κόσμο της τέχνης και όμως μόνο πρόσφατα άρχισαν να πουλάνε τους πίνακές τους
στις ίδιες τιμές με τους άνδρες ζωγράφους». Τι να πει η γυναίκα από το
Μπανγκλαντές που δουλεύει δώδεκα ώρες την ημέρα στα «κάτεργα» του Ανατολικού
Λονδίνου; Για το κίνημα της γυναικείας απελευθέρωσης, η εποχή που περιέγραψε η
Γκριρ ήταν το ίδιο γόνιμη και επαναστατική όσο είναι αυτάρεσκες και γελοίες οι
σύγχρονες μεταφεμινίστριες, δίνει τη χαριστική βολή ο Μαρκ Στιλ. Ας πούμε, ένα
από τα βασικά αιτήματα εκείνου του κινήματος ήταν να δοθούν δίκαιες αμοιβές
και συνδικαλιστικά δικαιώματα στις νυχτερινές καθαρίστριες. Στο άκουσμα αυτού
του αιτήματος, μια σύγχρονη μεταφεμινίστρια σίγουρα θα έλεγε: «Συμφωνώ. Είναι
τρομερό να κυκλοφορεί μια γυναίκα τόσο αργά τη νύχτα».

… έπαιζε καθοριστικό ρόλο στη «Γυναίκα Ευνούχο». Το κεφάλαιο για την
εξιδανικευμένη νοικοκυρά επιγραφόταν: «Ο Μύθος της Μεσαίας Τάξης για τον Έρωτα
και τον Γάμο». Και η Γκριρ καλούσε τις γυναίκες να οργανωθούν στα συνδικάτα.
Κόβοντας τον ομφάλιο λώρο με τους εργαζομένους, οι περισσότερες φεμινίστριες
έγιναν εσωστρεφείς. Όμως, ακόμη στη δεκαετία του 1980, τουλάχιστον μισούσαν τη
Θάτσερ. Τώρα τη βλέπουν σαν ηρωίδα που «άλλαξε τη σχέση γυναίκας και εξουσίας,
έδειξε πόσο πολύ αγαπάει η γυναίκα την εξουσία και νομιμοποίησε αυτή την
αγάπη». Είναι σαν να λέμε ότι όταν κάποιος σου κολλάει ένα πιστόλι στη μύτη,
του λες και ευχαριστώ, γιατί σου έδειξε πως κολλώντας σε κάποιον ένα πιστόλι
στη μύτη μπορείς να τον ληστέψεις.