Φεμινίστριες με τσαντόρ!

Παραγκωνισμένες, περιορισμένες, κουκουλωμένες, οι γυναίκες του μουσουλμανικού
κόσμου διεκδικούν μια θέση στην ανδροκρατούμενη κοινωνία, που τις κρατά
δέσμιες των παραδόσεων. Στο Ιράν οι φεμινίστριες του Ισλάμ σημείωσαν
εντυπωσιακή επιτυχία στις δημοτικές εκλογές, και στο Κατάρ οι γυναίκες έγραψαν
ιστορία ψηφίζοντας, την Ημέρα της Γυναίκας, για πρώτη φορά.

Στις κάλπες: Οι γυναίκες του Ισλάμ προσπαθούν να βγουν από την απομόνωση, στην οποία τις έχει καταδικάσει η αυστηρή προσήλωση στην παράδοση (φωτό του Ρώυτερ)

Όταν οι φανατικοί ισλαμιστές φοιτητές κατέλαβαν την αμερικανική πρεσβεία στην
Τεχεράνη, το 1979, κρατώντας 52 ομήρους για 444 μέρες, η 19χρονη τότε Μασουμέχ
Εμπτεκάρ αναδείχθηκε σε διεθνή εκπρόσωπό τους επί του Τύπου.

Τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης την αποκαλούσαν αδελφή Μαρία, επειδή έμοιαζε με
μοναχή, τυλιγμένη καθώς ήταν με το μαύρο τσαντόρ της.

Σήμερα, όμως, είναι η πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρος του Ιράν και αγωνίζεται στο
πλευρό του προέδρου Μοχαμέντ Χαταμί για τη φιλελευθεροποίηση της χώρας, σε
πείσμα των σκληροπυρηνικών μουλάδων.

«Ο πρόεδρος δεν είναι αποκαρδιωμένος. Έχει υπομονή. Έχουμε δυσκολίες, αλλά
προχωράμε», λέει η Μασουμέχ Εμπτεκάρ.

Η υπομονή του Χαταμί ­ και των εκατομμυρίων γυναικών που συνέβαλαν
αποφασιστικά στην ανάδειξή του στην προεδρία πριν από δύο χρόνια ­
ανταμείφθηκε με την επικράτηση των μεταρρυθμιστών επί των συντηρητικών
αντιπάλων τους στις πρώτες δημοτικές εκλογές που διεξήχθησαν στο Ιράν μετά την
ισλαμική επανάσταση.

Όπως ακριβώς το 1979, που βρέθηκαν στην πρωτοπορία των διαδηλώσεων για την
ανατροπή του σάχη, έτσι και σήμερα οι γυναίκες παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο
κίνημα για την αλλαγή.

Γυναίκες όπως η Εμπτεκάρ, γνωστές ως «φεμινίστριες του Ισλάμ», λόγω της
θρησκευτικής τους πίστης, υποστηρίζουν ότι η επανάσταση έκανε γι’ αυτές
περισσότερα απ’ όσα η Δύση παραδέχεται.

Ακόμα και η επιβολή του τσαντόρ, λένε, συνέβαλε στο να πεισθούν οι
παραδοσιακές οικογένειες ότι τα κορίτσια τους δεν κινδυνεύουν πηγαίνοντας στο σχολείο.

Αν οι Ιρανές δεν χρειάζεται πλέον να δώσουν μάχη για να φοιτούν στα ανώτατα
ιδρύματα και ασκούν επαγγέλματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αποκλειστικά
«ανδρικά», είναι αποφασισμένες να ρίξουν το βάρος τους για να αποκτήσουν
ισχυρότερη πολιτική φωνή.

Ξύλινα παραβάν τις χώριζαν από τους άνδρες, αλλά οι γυναίκες του Κατάρ έγραψαν
ιστορία, όταν ψήφισαν για πρώτη φορά. Και το σπουδαιότερο, υπήρχαν έξι
γυναίκες μεταξύ των 248 υποψηφίων που πήραν μέρος στις πρώτες δημοκρατικές
εκλογές που διεξήχθησαν από το 1971, που το Κατάρ απέκτησε την ανεξαρτησία του
από τη Βρετανία.

Πρωτιά στην περιοχή του Κόλπου ήταν η συμμετοχή των γυναικών και ως ψηφοφόρων
και ως υποψηφίων στις εκλογές του Κατάρ για την ανάδειξη των 29 μελών του
κεντρικού δημοτικού συμβουλίου ­ δειλό βήμα εκδημοκρατισμού που αναμένεται να
οδηγήσει στη διενέργεια βουλευτικών εκλογών στις αρχές του επόμενου αιώνα.

Αν και οι γυναίκες προσήλθαν μαζικά στις κάλπες, δεν κέρδισαν την εμπιστοσύνη
του εκλογικού σώματος, εφόσον καμία από τις έξι υποψήφιες δεν εξελέγη.

Η Μόζα αλ-Μαλίκ, μία από τις αποτυχούσες, δεν κρύβει την απογοήτευσή της. «Το
εκλογικό αποτέλεσμα δείχνει ότι παραμένουμε μία ανδροκρατούμενη κοινωνία μέχρι
το κόκαλο. Οι άνδρες υπαγόρευαν στις γυναίκες τους τι να ψηφίσουν».