Προσοχή! Τα γεφύρια πέφτουν…

Εγκαταλελειμμένες στο πέρασμα του χρόνου και με εμφανή σημάδια αλλοίωσης σε
σημείο που να αδυνατούν να αντεπεξέλθουν σε οριακές καταστάσεις, όπως σεισμούς
και πλημμύρες, είναι οι περισσότερες εν λειτουργία γέφυρες της χώρας ­
συνολικού μήκους μεγαλύτερου των 100 χιλιομέτρων ­ που βρίσκονται στους
κεντρικούς οδικούς άξονες.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.

ΓΡΑΦΕΙΟ ΒΟΡΕΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Το ανησυχητικό συμπέρασμα προέκυψε από πιλοτική έρευνα του Εργαστηρίου
Ωπλισμένου Σκυροδέματος του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, που είχε ως
αντικείμενο τη διακρίβωση του επιπέδου ασφαλείας των υφιστάμενων γεφυρών. Το
ερευνητικό πρόγραμμα περιορίστηκε αρχικώς στο τμήμα Ανατολικής Μακεδονίας και
Θράκης και σήμερα βρίσκεται στη φάση της εξεύρεσης χρηματοδότη για την
επέκτασή του στην υπόλοιπη Ελλάδα.

«Όλες οι γέφυρες της χώρας που βρίσκονται στο εθνικό δίκτυο είναι σε κακή
κατάσταση», είπε στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Πολιτικών
Μηχανικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Αθανάσιος Καραμπίνης, υπογραμμίζοντας
ότι «είναι ευτύχημα που δεν υπήρξαν ακόμη ανθρώπινα θύματα».

Ενδεχόμενα κατάρρευσης

Οι παράγοντες που ενοχοποιούνται για την κακή τους κατάσταση, όπως παλαιότητα,
πλημμελής συντήρηση και αυθαίρετες παρεμβάσεις, τίς καθιστούν επικίνδυνες, ενώ
δεν μπορεί να αποκλειστεί ακόμη και το ενδεχόμενο κατάρρευσης ορισμένων εξ
αυτών.

Τα τελευταία χρόνια δεν ήταν μικρός ο αριθμός καταρρεύσεων γεφυρών τόσο στο
οδικό όσο και στο σιδηροδρομικό δίκτυο, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν ανθρώπινες
απώλειες. Το 1998, για παράδειγμα, κατέρρευσε οδογέφυρα στην εθνική οδό
Θεσσαλονίκης – Αθηνών, ενώ την ίδια χρονιά η πτώση γέφυρας στον εθνικό άξονα
Θεσσαλονίκης – Αλεξανδρούπολης – Κήπων έκοψε τις συγκοινωνίες με την ακριτική
περιοχή του Έβρου για διάστημα πολλών ημερών. Επίσης, το 1998 κατέρρευσαν δύο
σιδηροδρομικές γέφυρες στον ποταμό Κομψάτο στην Κομοτηνή και στον ποταμό
Κόσυνθο στην Ξάνθη.

Τα συμπεράσματα

Σύμφωνα με τα πρώτα συμπεράσματα, από τον έλεγχο επτά γεφυρών διαπιστώθηκε: α)
Αυξημένη επικινδυνότητα αστοχίας – κατάρρευσης (π.χ. η γέφυρα του ποταμού
Λουτρού Αλεξανδρούπολης κατέρρευσε τον περασμένο Φεβρουάριο και η γέφυρα στο
χωριό Άρατος Κομοτηνής παρουσιάζει προβληματική συμπεριφορά).

β) Μείωση της φέρουσας ικανότητας των γεφυρών λόγω γήρανσης, ανυπαρξίας
συντήρησης και αυθαίρετων παρεμβάσεων. γ) Χαμηλότερο επίπεδο ασφάλειας σε
σύγκριση με το προβλεπόμενο από τους σύγχρονους κανονισμούς και αναμενόμενη
προβληματική συμπεριφορά σε ακραίες φορτίσεις, δηλαδή σεισμούς και πλημμύρες.
δ) Ανύπαρκτα ή ελλιπή στοιχεία του ιστορικού κάθε γέφυρας με αναφορές για το
σχεδιασμό, τις βλάβες και τη συντήρησή της.

Άμεση αποτίμηση

Με δεδομένο ότι το άθροισμα του μήκους όλων των γεφυρών που βρίσκονται σήμερα
στο εθνικό δίκτυο ξεπερνάει τα 100 χιλιόμετρα και την κατασκευή δεκάδων
γεφυρών στους νέους άξονες (ΠΑΘΕ, Εγνατία) ο κ. Καραμπίνης παρατηρεί: «Η άμεση
αποτίμηση του επιπέδου ασφάλειας των υφιστάμενων γεφυρών τόσο των οδικών όσο
και των σιδηροδρομικών είναι επιτακτική. Εξάλλου, παρόμοια διαδικασία
εφαρμόζεται στις ΗΠΑ και στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αποτίμηση αυτή θα έχει ως στόχο την καταγραφή των απαιτούμενων παρεμβάσεων
για την άρση όλων των πιθανοτήτων κατάρρευσης των γεφυρών».

Συγχρόνως, όμως, κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης βάσης
δεδομένων τόσο για τους νέους μεγάλους άξονες (Αττική Οδός, ΠΑΘΕ) όσο και για
το υπόλοιπο δίκτυο. «Μόνο έτσι θα υπάρξουν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για τον
έλεγχο και τη συντήρηση των υφιστάμενων, αλλά και των υπό κατασκευή γεφυρών».

Η έρευνα για τον έλεγχο των γεφυρών της Ελλάδας διακόπηκε στο πρώτο της
στάδιο, αφού δεν είχε την οικονομική στήριξη της πολιτείας.

Η πρόταση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης για επέκτασή της σε όλη τη
χώρα έχει κατατεθεί στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας, στο υπουργείο
Εθνικής Οικονομίας και, προσφάτως, στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Έως σήμερα όμως δεν υπήρξε
καμία επίσημη απάντηση.