[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Κατά περίεργο τρόπο δύο πρόσωπα που βρίσκονται στην επικαιρότητα σημάδεψαν
στιγμές της προσωπικής μου πορείας. Το ένα είναι ο Μίκης Θεοδωράκης. Το άλλο
είναι ο Θ. Πάγκαλος. Με τον Θεοδωράκη δεν χρειάζεται βέβαια να έχεις προσωπική
σχέση για να σε σημαδέψει. Με το έργο του, τη στάση του, το ήθος του σημάδεψε
όλη την Ελλάδα. Ο Θεοδωράκης ενσάρκωσε την Ελλάδα στις δύσκολες στιγμές. Ήταν
αριστερός στην περίοδο που κάτι τέτοιο ήταν μια ηρωική και μαρτυρική πράξη.
Απαιτούσε θυσίες, βάσανα. Δεν ήταν αριστερός των σημερινών σαλονιών. Στα
εφηβικά μου χρόνια βρέθηκα κάτω από τις φτερούγες του Θεοδωράκη στην Κοκκινιά,
μαθητής νυκτερινού γυμνασίου, στους Λαμπράκηδες και σε χορωδία που διηύθυνε ο
ίδιος να τραγουδάμε τον Επιτάφιο, το Άξιον Εστί, τα Επιφάνεια στις πλατείες
και στους δρόμους. Και όταν το περασμένο Σάββατο όρθωσε το ανάστημά του κι
είπε «τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη», ξανακατάλαβα πόσο μεγάλος είναι ο
Μίκης και πόσο ανάγκη τον έχει ο τόπος τούτος.

Με τον Θ. Πάγκαλο συνεργάστηκα στενά για χρόνια ως εμπειρογνώμων για ευρωπαϊκά
θέματα. Μπορεί κανείς να διαφωνεί με σημαντικές πτυχές του «φαινομένου
Πάγκαλος», κάτι όμως δεν μπορεί να γίνει: να ακυρωθεί ή μειωθεί η κολοσσιαία
συμβολή του στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ρόλου της Ελλάδας σ’
αυτή. Χωρίς τον «παράγοντα Πάγκαλο» είναι αδύνατο να κατανοηθούν σημαντικές
πολιτικές και επιτεύγματα της Ελλάδας στην Ένωση: Μεσογειακά Προγράμματα
(ΜΟΠ), διαρθρωτική πολιτική (πακέτα Ντελόρ), πολιτική συνοχής, ένταξη της
Κύπρου στην Ένωση, υψηλές αναλήψεις πόρων από τον προϋπολογισμό της Ένωσης,
όλα αυτά φέρνουν τη σφραγίδα της έντονης δραστηριότητας του Θ. Πάγκαλου στην
Ένωση. Επιπλέον, ο Θ. Πάγκαλος ενσάρκωσε την έννοια της ισότιμης συμμετοχής
της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπήρξε η προσωπικότητα που στάθηκε και
συμπεριφέρθηκε ως ίσος προς ίσον στο Συμβούλιο της Ένωσης, ίσος προς τον
Γερμανό, Γάλλο, Βρετανό ομόλογό του. Έτσι η μικρή Ελλάδα απέβαλε το σύνδρομο
της «ψωροκώσταινας». Και αυτό είναι σημαντικό…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.