ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Καλά ή κακά νέα;

«Η ειρήνη στη Βόρειο Ιρλανδία έκανε τους πάντες πανευτυχείς ­ οι εξαιρέσεις
ήταν οι εξτρεμιστές από τις δύο πλευρές και ο διευθυντής Κυκλοφορίας της
εφημερίδας μας», δήλωσε ο κ. Νικ Γκάρμπουτ της «Μπέλφαστ Τέλεγκραφ» στο
πρόσφατο συνέδριο που διοργάνωσε η ΔΕΕ στη Βιέννη. Το σχόλιό του μπορεί να
διασκέδασε τους συνέδρους, αλλά είχε μια δόση αλήθειας.

«Η αγορά μας άλλαξε μέσα σε μια νύχτα και καμιά εφημερίδα δεν θα μπορούσε να
είναι έτοιμη για κάτι τέτοιο» συνέχισε ο κ. Γκάρμπουτ, διευθυντής Ανάπτυξης
του Ομίλου, μια θέση που δημιουργείται σε όλο και περισσότερους
δημοσιογραφικούς οργανισμούς του εξωτερικού. «Η αποστολή μας ήταν βασισμένη
στην καταγραφή των αιματηρών γεγονότων και, γενικά, όλων των προβλημάτων της
Βορείου Ιρλανδίας», σχολίασε ο ομιλητής για να συμπληρώσει, αναφερόμενος στα
πρώτα αποτελέσματα: «Στην αρχή, παρακολουθούσαμε την κυκλοφορία μας να φθίνει
σταδιακά χωρίς να μπορούμε να αντιδράσουμε, καθώς η δουλειά μας ήταν
συνδεδεμένη με μια κατάσταση που είχε πάψει να υφίσταται».

Τα κακά νέα κάνουν καλό στις εφημερίδες συνεπώς; Τα καλά νέα βλάπτουν σοβαρά
την κυκλοφορία; Κι όμως, οι περισσότερες έρευνες αναγνωσιμότητας τείνουν να
συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι οι αναγνώστες εκτιμούν τα καλά νέα και την
καταγραφή όχι μόνο των κοινωνικών προβλημάτων, αλλά και των πιθανών λύσεων. Σε
πρόσφατη έρευνα του αμερικανικού Ινστιτούτου Πάμπλικ Ατζέντα, το 65% των
ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι δημοσιογράφοι επιμένουν υπερβολικά στα κακά νέα,
στις συγκρούσεις και στις αποτυχίες. Όπως θα ήταν αναμενόμενο, ορισμένα μέσα
έχουν αρχίσει να αλλάζουν τον προσανατολισμό τους. Οι «Τάιμς» του Λος Άντζελες
ψάχνουν λύσεις στα προβλήματα των ΗΠΑ σε πρακτικές άλλων χωρών, ενώ το
εβδομαδιαίο έντυπο «Γιού Ες Νιούζ εντ Γουόρλντ Ριπόρτ» δημοσίευσε μία λίστα
από «θαυματουργές συνταγές» για διάφορα προβλήματα του κόσμου.

Ωστόσο, τα επιτυχημένα παραδείγματα είναι λίγα ­ αρχικά για το λόγο ότι τέτοια
εγχειρήματα σκοντάφτουν στην απροθυμία των δημοσιογράφων. Τα καλά νέα είναι
δυσεύρετα, οι λύσεις απαιτούν περισσότερη έρευνα, ενώ πολλοί συντάκτες
διαμαρτύρονται εναντίον του «εξαναγκασμού στη μόνιμη αισιοδοξία». Μια από τις
λίγες εξαιρέσεις είναι συχνά η παλιά καλή συνταγή της δημοσιογραφίας
«ταμπλόιντ», δηλαδή κυρίως του εντυπωσιασμού και των συναισθηματικών
σκαμπανεβασμάτων ­ σίγουρα όπως εφαρμόζεται στην «Κόβεντρι Τέλεγκραφ».
«Εκθέτουμε να ανθρώπινα προβλήματα με τον κλασικό τρόπο του “make them cry»
(κάνε τους να κλάψουν), κινητοποιούμε την κοινότητά μας, και τη νίκη ­ εν
προκειμένω τη λύση του προβλήματος ­ την επιστρέφουμε σε αυτήν», δήλωσε ο Νταν
Μέισον, διευθυντής της εφημερίδας, προβάλλοντας στην οθόνη ένα πρωτοσέλιδο της
«Κόβεντρι Τέλεγκραφ» με τον τίτλο «It was YOU that did it!” (ΕΣΕΙΣ το καταφέρατε!).

Ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο στη συνεχιζόμενη συζήτηση περί καλών και κακών
νέων να είναι το αποτέλεσμα μιας έρευνας της εφημερίδας «Ιντιπέντεντ Σταρ» της
Νοτίου Αφρικής. Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, η αναγνωσιμότητα ενός άρθρου
εξαρτάται κατά πολύ όχι από το εάν η είδηση είναι καλή ή κακή, αλλά από την
οπτική γωνία που παρουσιάζεται στον αναγνώστη. Για παράδειγμα, το ίδιο άρθρο
με θέμα μια ληστεία τράπεζας είχε αναγνωσιμότητα 21% με έναν «αρνητικό» τίτλο
«Μεγάλη ληστεία σε τράπεζα – Άφαντοι οι δράστες» και αναγνωσιμότητα 54% με τον
«θετικό» τίτλο «Η Αστυνομία εξαπολύει ανθρωποκυνηγητό».

«Πιστεύω ότι θα ανταποκριθούμε στη νέα μας αποστολή», κατέληξε ο κ. Γκάρμπουτ
της «Μπέλφαστ Τέλεγκραφ» ­ για να συμπληρώσει «γράφουμε πλέον για την ελπίδα,
για αναμνήσεις από τη ζωή πριν από την τρομοκρατία, φέρνουμε μέσω του Ίντερνετ
σε επαφή τη Διασπορά με τους αναγνώστες μας, συμβάλλουμε μέσω δημοσιογραφικών
πρωτοβουλιών στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής». Η εφημερίδα πλέον
δημοσιεύει και οδηγούς για θεάματα και εκδηλώσεις, «κάτι που ήταν αδιανόητο
παλιότερα, καθώς ήταν σαν να δίναμε στόχους στους τρομοκράτες», σύμφωνα με τον
ομιλητή. Ο σύνεδρος που έπαιρνε τις περισσότερες σημειώσεις ήταν ο διευθυντής
του «Ντιάριο Ελ Κορέο», της εφημερίδας των Βάσκων στο Μπιλμπάο.
Παρεμπιπτόντως, το κύριο θέμα του συνεδρίου της ΔΕΕ ήταν «Ανάπτυξη νέου περιεχομένου»…

Ο Κωνσταντίνος Καμάρας είναι διευθυντής του γραφείου μάνατζμεντ και
μάρκετινγκ της Διεθνούς Ενώσεως Εφημερίδων.