Η ευθύνη στις επιχειρήσεις

Στις επιχειρήσεις πέφτει τώρα το βάρος για την επίτευξη του κριτηρίου για
τον πληθωρισμό.

Η συμπεριφορά των επιχειρήσεων στο θέμα των περιθωρίων κέρδους αποτελεί πλέον
ίσως το μοναδικό στοιχείο αβεβαιότητας για τη διαμόρφωση του πληθωρισμού στο
επιθυμητό επίπεδο του 2%, τον Δεκέμβριο του 1999, επισήμαιναν χθες αρμόδιες
πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Όπως εξηγούσαν οι ίδιες πηγές, οι υπόλοιποι συντελεστές (κόστος εργασίας και
τιμές εισαγόμενων) που επηρεάζουν τον πληθωρισμό δείχνουν αυτή τη στιγμή να
είναι υπό έλεγχο.

Κόστος εργασίας

Συγκεκριμένα, μετά την ανακοίνωση των αυξήσεων των μισθών των δημοσίων
υπαλλήλων κατά 2%, προχθές από τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Νίκο
Χριστοδουλάκη, δεν διαφαίνεται πλέον κανένας κίνδυνος υπέρβασης από την πλευρά
του κόστους εργασίας.

Η αύξηση του κόστους μισθοδοσίας του Δημοσίου (μαζί με τις προαγωγές και τις
ωριμάνσεις, αλλά και τη μείωση του προσωπικού) θα περιορισθεί, όπως λένε,
φέτος στο 2,7%.

Επίσης τονίζουν ότι ο μέσος μισθός, βάσει και της Συλλογικής Σύμβασης
Εργασίας, θα αυξηθεί κατά 4%.

Αυτά έχουν ως αποτέλεσμα στις προβλέψεις της για τα βασικά μακροοικονομικά
μεγέθη του 1999, που πρόκειται σύντομα να δημοσιοποιηθούν, η Γενική Διεύθυνση
Μακροοικονομικής Πολιτικής του υπουργείου να διατυπώσει την εκτίμηση ότι το
κόστος εργασίας (κατά μονάδα) θα περιορισθεί στο 1,5%.

Τα εισαγόμενα

Με σχετική ασφάλεια προβλέπεται, άλλωστε, η συγκράτηση του κόστους των
εισαγόμενων προϊόντων, λόγω της ακολουθούμενης συναλλαγματικής πολιτικής.
Συγκεκριμένα, οι τιμές των εισαγομένων, όπως εκτιμούν στο υπουργείο, θα
περιορισθούν σε μια αύξηση 1-1,5%. Επομένως, σημειώνουν στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας, αυτό που απομένει εκτός ελέγχου είναι το περιθώριο κέρδους. Και
εκεί, το μοναδικό όπλο που διαθέτει η κυβέρνηση είναι η πειθώ.

Το όπλο αυτό προτίθεται να το χρησιμοποιήσει, επικαλούμενη μια σειρά
επιχειρημάτων, τα οποία συνηγορούν στην επίδειξη αυτοσυγκράτησης εκ μέρους των
επιχειρήσεων. (Σχετικό ρεπορτάζ δημοσιεύεται στη σελίδα 50).

Το πρώτο τέτοιο επιχείρημα και ίσως το σημαντικότερο είναι ότι τα κέρδη των
επιχειρήσεων, σύμφωνα με ειδική μελέτη, έχουν τα τελευταία χρόνια αυξηθεί με
διπλάσιους ρυθμούς σε σύγκριση με τους άλλους συντελεστές του κόστους και
ιδίως τους μισθούς. Αν και το συμπέρασμα αυτό είναι ίσως αποτέλεσμα του
περιορισμού των μισθών και όχι τόσο της αλματώδους αύξησης των περιθωρίων
κέρδους, παραμένει το γεγονός ότι ο λόγος ανήκει πλέον στις επιχειρήσεις, για
να εκφράσουν τη «συμβολή» τους στην προσπάθεια συγκράτησης του πληθωρισμού,
λένε παράγοντες του ΥΠΕΘΟ.

Εφικτό το 2,5%

Εφόσον όλα κινηθούν ομαλά ­ γιατί, βεβαίως, δεν μπορεί να παραγνωρίζει κανείς
τους κινδύνους απρόβλεπτων εξελίξεων, πέραν του χώρου της οικονομίας ­, οι
υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας εκτιμούν ότι δεν θα χρειασθεί καν
η προσφυγή στη συζητούμενη «ελαστική» ερμηνεία του κριτηρίου του πληθωρισμού,
προκειμένου να γίνει αποδεκτή η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ. Η πρόβλεψη για μέσο
πληθωρισμό το 1999 ύψους 2,5% «ήταν ίσως αισιόδοξη πριν από λίγον καιρό, αλλά
τώρα φαίνεται πιο εφικτή», σημειώνεται. Κι αυτό σημαίνει ότι ο εναρμονισμένος
με την Ευρωπαϊκή Ένωση δείκτης θα διαμορφωθεί στο 2,3%, δηλαδή σε απόσταση
ακριβώς 1,5 ποσοστιαίας μονάδας από τον μέσο πληθωρισμό των τριών κρατών με
τις καλύτερες επιδόσεις, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Κομισιόν (0,8%).

Επειδή, όμως, οι προβλέψεις έχουν πάντα το στοιχείο της αβεβαιότητας, η
εξασφάλιση μιας τέτοιας δυνατότητας «ελαστικής» ερμηνείας είναι ασφαλώς
επιθυμητή.

Άλλες πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας εκφράζουν βεβαιότητα ότι θα
υπάρξει. Υπό την προϋπόθεση, βεβαίως, ότι η πορεία του δείκτη δεν θα φύγει
εκτός ελέγχου.

Αυξήθηκε κατά 3,2% ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής το 1998, σύμφωνα με τα
στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας. Τον Δεκέμβριο ωστόσο σημείωσε μείωση κατά 1,4%.

Η αύξηση μέσα στο 1998 οφείλεται κυρίως στην άνοδο της βιομηχανικής παραγωγής
στον κλάδο των ποτών (4,9%), των ειδών διατροφής (3,7%), των χημικών προϊόντων
(7,9%) και των προϊόντων από ελαστική και πλαστική ύλη (9,7%). Αισθητή μείωση
παρουσίασε η βιομηχανική παραγωγή στον κλάδο ειδών υπόδησης-ενδυμασίας
(12,7%), ξύλου και φελλού (8,4%) και επίπλων (5,5%). Τον Δεκέμβριο υπήρξε
μεγάλη πτώση στην παραγωγή ειδών υπόδησης-ενδυμασίας (17,7%), ξύλου και φελλού
(23,1%) και χάρτου (17,7%).