ΔΡΟΜΟΙ

… ο τελευταίος παγκόσμιος πόλεμος μοιάζει να μην έχει λήξει ακόμη. Το
παρατήρησε, όχι δίχως κάποια πικρία, ο Γερμανός υπουργός Πολιτισμού Μίκαελ
Νάουμαν. «Από όλες τις χώρες», είπε, «η Βρετανία είναι η μοναδική που έχει
αναγάγει τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σε πυρήνα εθνικής ταυτότητας και
περηφάνιας». Πάνω στα απομεινάρια του πολέμου, οι Βρετανοί επιμένουν να
καλλιεργούν τα νοσηρά σπέρματα της έχθρας για τον λαό που τον άρχισε και τον
έχασε. Πολιτικοί και δημοσιογράφοι δαιμονοποιούσαν πάντα τους Γερμανούς
περισσότερο από κάθε άλλο λαό ­ με την εξαίρεση ίσως των Αράβων και των Εβραίων.

… του Τόνι Μπλερ να διαβεί τον Ρουβίκωνα ­ στην περίπτωση του ευρώ, το Στενό
της Μάγχης ­ τους δίνει άλλη μία ευκαιρία. «Αν ο κύριος Μπλερ θέλει να
συγχρονιστεί με τον κύριο Σρέντερ», λέει ο λόρδος Τέμπιτ, «θα πρέπει να μάθει
το βάδισμα της χήνας». Τα ταμπλόιντ παραλληλίζουν τον Τρίτο Δρόμο του Μπλερ με
το Τρίτο Ράιχ του Χίτλερ. Και πίσω από το ευρώ δεν βλέπουν παρά μόνο ένα
απειλητικό μάρκο. «Ένας λαός, ένα Ράιχ, ένα ευρώ», γράφει η «Σαν». Μετά τα
«ίσως», «δεν αποκλείεται», ο Τόνι Μπλερ λέει τώρα «οπωσδήποτε». Μόλις πριν από
ενάμιση χρόνο, έγραφε άρθρο για τον «ερωτά του για τη στερλίνα», υπενθυμίζει ο
Ουίλιαμ Χέιγκ. Σήμερα την προδίδει για το ευρώ. Όμως, οι έρωτες του αρχηγού
των Εργατικών ήταν πάντα ξαφνικοί. Το ίδιο και το τέλος τους. Από τον
σοσιαλισμό στον κρυπτονεοφιλελευθερισμό. Από τη στερλίνα στο ευρώ. Ίσως γι’
αυτό δυσκολεύεται τώρα να πείσει τους Βρετανούς ότι η «ανταλλαγή κυριαρχίας»
που συνεπάγεται το ενιαίο νόμισμα δεν θα φέρει απώλειες αλλά μόνο οφέλη.

… ο επιχειρηματικός κόσμος διέθεσε τεράστια ποσά για να προπαγανδίσει το
ευρώ. Το ίδιο αναμένεται να συμβεί και στη Βρετανία. Όμως, οι Βρετανοί δεν
είναι το ίδιο πεπεισμένοι ότι τα συμφέροντα των βιομηχάνων συμπίπτουν με τα
δικά τους, γράφει η «Γκάρντιαν». «Ποιος θα χαρεί; Μόνο οι πολυεθνικές!» ρωτάει
και δίνει την απάντηση η «Σαν». Ύστερα είναι και αυτή η ατυχής ευρωπαϊκή
συγκυρία. Με στασιμότητα και ανεργία στο 11%, οι χώρες της ζώνης του ευρώ δεν
προσφέρουν στον Τόνι Μπλερ ισχυρά επιχειρήματα. Άλλωστε, το 60% των βρετανικών
εμπορικών συναλλαγών διεξάγεται σε δολάρια, παρατηρούν οι ευρωσκεπτικιστές. Το
εμπόριο με τις χώρες του ευρώ μειώνεται σταθερά και αντιπροσωπεύει μόλις το
ένα πέμπτο των βρετανικών εξαγωγών. Και από τότε που η στερλίνα εγκατέλειψε το
ευρωπαϊκό «νομισματικό καλάθι», το 1992, η ισοτιμία της με το δολάριο είναι
πολύ πιο σταθερή από ό,τι με τα νομίσματα της ζώνης του ευρώ.

… του ευρώ, οι Άγγλοι ξαναθυμούνται λοιπόν τα παλιά στερεότυπα. Μιλούν με
εμπάθεια για τον «γκαουλάιτερ» Λαφοντέν, με περιφρόνηση για τον «φύρερ»
Σρέντερ. Και μοιάζουν να ζουν ακόμη με το σύμπλεγμα κατωτερότητας που
απέκτησαν τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, όταν οι νικητές, βυθισμένοι στην
οικονομική στασιμότητα, έβλεπαν τους ηττημένους να πραγματοποιούν το
«γερμανικό οικονομικό θαύμα». Τώρα που το θαύμα δεν υπάρχει πια, οι Βρετανοί
επιχαίρουν για την αποκαθήλωση. Και ελπίζουν σε ένα δικό τους.