Φορολογικός Οδηγός Οι δαπάνες για να… γλιτώσετε φόρους

Προσοχή χρειάζεται η πρώτη σελίδα της δήλωσης και ιδιαίτερα ο πίνακας 4. Σ’
αυτόν και τους κωδικούς 051 έως 090 αναγράφονται τα αφορολόγητα ποσά. Εκεί
υπάρχει το κλειδί για να γλιτώσετε φόρους. Πρόκειται για δαπάνες που
πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 1998 και οι οποίες αναγνωρίζονται από την Εφορία ως
αφορολόγητα ποσά.

Το ποσό του φόρου που εξοικονομείται προσδιορίζεται κυρίως από δύο παράγοντες.
Ο ένας είναι το ύψος των συνολικών αφορολόγητων ποσών και ο άλλος το ύψος του
εισοδήματος, αφού από αυτό εξαρτάται ο συντελεστής με τον οποίο γίνονται οι υπολογισμοί.

Για παράδειγμα, αν τα συνολικά αφορολόγητα ποσά είναι 500.000 δρχ. και το
δηλωθέν εισόδημα 2.500.000 δρχ., τότε από τα αφορολόγητα προκύπτει 25.000 δρχ.
λιγότερος φόρος. Στην περίπτωση που το εισόδημα είναι 3.500.000, το κέρδος σε
φόρους από το ίδιο ποσό αφορολόγητων ανέρχεται στις 75.000 δρχ. Για εισόδημα
6.000.000 δρχ. το κέρδος φτάνει τις 150.000 δρχ., ενώ με 8.500.000 το κέρδος
είναι 200.000 δρχ. Για εισόδημα πάνω από 16.325.000 αντιστοιχούν λιγότεροι
φόροι 225.000 δρχ.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας φορολογούμενος για να επωφεληθεί από
τα αφορολόγητα είναι να τα γράψει στους αντίστοιχους κωδικούς. Δηλαδή τα
ιατρικά έξοδα στο 051 (για τον ίδιο) ή στο 052 (της συζύγου), τους τόκους των
στεγαστικών δανείων αντιστοίχως στο 063 και 064 κ.ά. Το δεύτερο πράγμα που
χρειάζεται για να γίνουν δεκτά από την Εφορία τα αφορολόγητα ποσά είναι μαζί
με τη φορολογική δήλωση να συνυποβληθούν οι αναγκαίες αποδείξεις.

Οι δαπάνες για το ενοίκιο του σπιτιού του φορολογουμένου και του παιδιού του
που σπουδάζει, οι ασφάλειες ζωής, τα φροντιστήρια, τα έξοδα για ιατρική και
νοσοκομειακή περίθαλψη, καθώς και οι εισφορές στα ασφαλιστικά ταμεία, οι
χορηγίες και οι δωρεές, οι τόκοι στεγαστικών δανείων, οι τόκοι των χρεών προς
το Δημόσιο για φόρο κληρονομιάς, δωρεάς και γονικής παροχής και η αγορά και
εγκατάσταση οικιακών συσκευών ή συστημάτων χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας ανήκουν στην κατηγορία των αφορολόγητων ποσών.

Αναλυτικά για κάθε περίπτωση η νομοθεσία προβλέπει:

1) ΤΟ ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ:

Λαμβάνεται υπόψη το 30% του ετήσιου ενοικίου, το οποίο δεν ξεπερνάει το 15%
του εισοδήματος που δηλώθηκε με την αρχική εμπρόθεσμη δήλωση. Το μεγαλύτερο
αφορολόγητο ποσό είναι 240.000 δρχ., πράγμα που σημαίνει ότι το ανώτερο ετήσιο
ενοίκιο που υπολογίζει η Εφορία είναι 800.000 δρχ. Για να κερδίσει ο
φορολογούμενος τη μείωση, θα πρέπει να αναγράψει στη δήλωσή του και
συγκεκριμένα στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας τον αριθμό φορολογικού μητρώου
ή τον αριθμό ταυτότητας του ιδιοκτήτη του σπιτιού και ασφαλώς το ποσό του
ενοικίου. Θα πρέπει να συνυποβληθεί απόδειξη καταβολής του ενοικίου ή μία
υπεύθυνη δήλωση του νόμου 1599/1986 στην οποία θα αναγράφονται το ποσό του
ενοικίου και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη του σπιτιού. Τη δαπάνη για το ενοίκιο
τη γράφετε στους κωδικούς 811 ή 813 αν οι αποδείξεις είναι στο όνομα του ίδιου
του φορολογουμένου και στους 812 ή 814 αν είναι στο όνομα της συζύγου του.

2) ΤΟ ΕΝΟΙΚΙΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΠΟΥ ΣΠΟΥΔΑΖΕΙ:

Το αφορολόγητο ποσό είναι ίσο με το 30% του ενοικίου, το οποίο όμως δεν
μπορεί να ξεπεράσει το 10% του εισοδήματος που δηλώθηκε με την αρχική
εμπρόθεσμη δήλωση. Επίσης, το αφορολόγητο ποσό δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο
από 120.000 δρχ., δηλαδή το ανώτερο ποσό του ετήσιου ενοικίου που η Εφορία
λαμβάνει υπόψη είναι 400.000 δρχ. Συνυποβάλλονται οι ίδιες αποδείξεις με
εκείνες της προηγούμενης περίπτωσης. Τα ποσά αναγράφονται στους κωδικούς 815
έως 818 της πρώτης σελίδας του εντύπου της φορολογικής δήλωσης.

3) ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΖΩΗΣ:

Τα ποσά για ασφάλιστρα που αφορούν ασφαλίσεις ζωής ή θανάτου προσωπικών
ατυχημάτων ή ασθένειας φτάνουν μέχρι 200.000 δρχ. Υπενθυμίζεται ότι τα
ασφάλιστρα δεν είναι δυνατόν να ξεπερνούν το 4% του δηλούμενου εισοδήματος. Η
μείωση του φόρου την οποία ωφελείται ο φορολογούμενος δεν μπορεί να είναι
μεγαλύτερη από ποσοστό 15% επί του ποσού της δαπάνης που αναγνωρίζεται για
έκπτωση από το εισόδημα. Θα πρέπει με τη φορολογική δήλωση να συνυποβληθούν
και οι αποδείξεις των ασφαλίστρων. Η αναγραφή γίνεται στον κωδικό 073 όταν
αφορά τον φορολογούμενο και 074 όταν πρόκειται για ασφάλεια της συζύγου.

4) ΤΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ:

Αφορολόγητο ποσό είναι το 40% της δαπάνης που έγινε για φροντιστήρια ή κατ’
οίκον ιδιαίτερα μαθήματα οποιασδήποτε αναγνωρισμένης εκπαιδευτικής βαθμίδας ή
ξένων γλωσσών για κάθε παιδί ή τον ίδιο τον φορολογούμενο. Το υψηλότερο ποσό
που εκπίπτει είναι 150.000 δρχ. για κάθε πρόσωπο. Θα πρέπει να συνυποβληθούν
οι αποδείξεις. Οι κωδικοί στους οποίους γράφονται τα ποσά είναι 079 έως 090.

5) ΕΙΣΦΟΡΕΣ ΣΤΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΤΑΜΕΙΑ:

Πρόκειται για το συνολικό ποσό των εισφορών που καταβάλλονται από τον
φορολογούμενο σε ταμεία ασφάλισής του, εφόσον η καταβολή είναι υποχρεωτική από
τον νόμο, καθώς και το ποσό των εισφορών που καταβλήθηκαν σε περιπτώσεις
προαιρετικής ασφάλισης σε Ταμεία που έχουν συσταθεί με νόμο. Για να γίνουν
δεκτές οι δαπάνες, είναι απαραίτητο να υποβληθούν τα αποδεικτικά έγγραφα από
τα Ταμεία. Οι κωδικοί είναι 053 και 054.

6) ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ:

Τα έξοδα που γίνονται για ιατρική και νοσοκομειακή περίθαλψη τόσο από τον ίδιο
τον φορολογούμενο όσο και για τα μέλη της οικογένειάς του. Λαμβάνονται υπόψη
οι δαπάνες για ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, τα έξοδα νοσηλείας σε
νοσοκομεία και κλινικές, η φαρμακευτική περίθαλψη σε νοσοκομείο ή κλινική, τα
χρήματα που καταβλήθηκαν σε νοσοκόμους, η δαπάνη για την αντικατάσταση μελών
του σώματος, το 50% του ποσού που δόθηκε σε επιχειρήσεις περίθαλψης
ηλικιωμένων. Πρέπει να συνυποβληθούν και τα αποδεικτικά στοιχεία των δαπανών
αυτών. Οι δαπάνες αυτές αναγράφονται στους κωδικούς 051, 052.

7) ΔΩΡΕΕΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΙΕΣ:

Διακρίνονται σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη υπάγονται οι δωρεές ακινήτων και
χρηματικών ποσών προς το Δημόσιο, τους δήμους και τις κοινότητες, τους ιερούς
ναούς, τα μοναστήρια του Αγίου Όρους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Κωνσταντινουπόλεως και τα Πατριαρχεία Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων, την Ιερά
Μονή Σινά, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία που αποτελούν Νομικά Πρόσωπα
Ιδιωτικού Δικαίου και επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς και
το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων.

Επίσης, στην κατηγορία αυτή υπάγονται τα ιατρικά μηχανήματα και τα ασθενοφόρα
που δωρίζονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα και νοσοκομεία που επιχορηγούνται από
τον κρατικό προϋπολογισμό.

Οι δωρεές χρηματικών ποσών και οι χορηγίες σε συλλόγους, ιδρύματα με
κοινωφελείς σκοπούς και σωματεία αθλητικά και πολιτιστικά υπάγονται στη
δεύτερη κατηγορία. Το ποσό που λαμβάνεται υπόψη από την Εφορία δεν μπορεί να
είναι μεγαλύτερο από το 15% του εισοδήματος που θα αναγράφετε στη φορολογική
σας δήλωση, όταν πρόκειται για χορηγία σε πολιτιστικά σωματεία. Επίσης, όταν
το ποσό της δωρεάς ξεπερνάει τις 80.000 δρχ. ετησίως θα πρέπει να έχει
κατατεθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων ή σε τράπεζα.

Για να θεωρηθούν έγκυρες οι δωρεές προς τα αθλητικά σωματεία, ο φορολογούμενος
είναι υποχρεωμένος να συνυποβάλλει τα πρωτότυπα του παραστατικού κατάθεσης του
ποσού της δωρεάς, το αντίγραφο του πρακτικού του διοικητικού συμβουλίου περί
αποδοχής της δωρεάς, θεωρημένο από τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής
του νομού της έδρας του σωματείου, το αντίγραφο της σελίδας του βιβλίου
ταμείου του σωματείου όπου έχει καταχωρισθεί το ποσό της δωρεάς θεωρημένο από
τον προϊστάμενο του γραφείου φυσικής αγωγής. Επισημαίνεται ότι το γραμμάτιο
είσπραξης της τράπεζας που θα εκδίδεται πρέπει να αναφέρει τα στοιχεία του
δωρητή ή χορηγού και του δωρεοδόχου, το ποσό, την ημερομηνία κατάθεσης, καθώς
και την υπογραφή του δωρητή ή του χορηγού.

Αν ο φορολογούμενος θέλει οι δωρεές χρηματικών ποσών ή χορηγίες (προς το
Δημόσιο, δήμους, συλλόγους, σωματεία κ.λπ.). να αφαιρεθούν από το εισόδημά
του, εφόσον υπερβαίνουν αθροιστικά για κάθε δωρεοδόχο τις 100.000 δρχ.
ετησίως, πρέπει να παρακρατήσει φόρο με συντελεστή 20% στο πάνω από τις
100.000 δρχ. ποσό της δωρεάς ή χορηγίας που καταβλήθηκε και μετά να τον
αποδώσει στο Δημόσιο Ταμείο.

Τις δωρεές ακινήτων σε Δημόσιο, ναούς, μοναστήρια κ.λπ. τις αναγράφετε στους
κωδικούς 057 ή 058, τις δωρεές χρημάτων στο Δημόσιο, ΝΠΔΔ, κοινωφελή ΝΠΙΔ τις
γράφετε στους κωδικούς 059 ή 060, ενώ τις χορηγίες προς μη κερδοσκοπικές
πολιτιστικές οργανώσεις στους κωδικούς 061 ή 062.

8) ΤΟΚΟΙ ΔΑΝΕΙΩΝ:

Αφορολόγητα ποσά είναι επίσης οι τόκοι των δανείων που χορηγούνται από
τράπεζες, το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο για
την απόκτηση πρώτης κατοικίας, καθώς και οι τόκοι των δανείων για αναστήλωση,
επισκευή, συντήρηση ή εξωραϊσμό διατηρητέων κτισμάτων, καθώς και κτισμάτων που
βρίσκονται σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί παραδοσιακοί οικισμοί ή
παραδοσιακά τμήματα πόλεων. Τα ποσά αναγράφονται στους κωδικούς 063 ή 064.

9) ΤΟΚΟΙ ΓΙΑ ΧΡΕΗ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΠΟ ΦΟΡΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ, ΔΩΡΕΑΣ ΚΑΙ ΓΟΝΙΚΗΣ
ΠΑΡΟΧΗΣ:

Το συνολικό ποσό των τόκων που αφαιρούνται δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο από
το 25% του εισοδήματος που δηλώνεται στην Εφορία με την αρχική εμπρόθεσμη
δήλωσή σας. Η δαπάνη αυτή γράφεται στους κωδικούς 065 ή 066.

10) ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΙΚΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ:

Εκπίπτει το 75% του ποσού που καταβάλατε για αγορά και εγκατάσταση οικιακών
συσκευών ή συστημάτων χρήσης φυσικού αερίου ή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας
(π.χ. ηλιακή). Η δαπάνη αυτή γράφεται στους κωδικούς 055 ή 056.

11) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ:

Αφαιρείται από το εισόδημα το 30% των οικογενειακών δαπανών και μέχρι 300.000
δρχ. και για τους δύο συζύγους. Το ποσό της δαπάνης γράφεται στον κωδικό 075.