ΔΡΟΜΟΙ

… υπερδύναμη» επιγράφεται το νέο βιβλίο του Σάμιουελ Χάντινγκτον.
Απαισιόδοξος προφήτης, αυτή τη φορά για το μέλλον των ΗΠΑ, ο συγγραφέας της
«Σύγκρουσης των πολιτισμών» βλέπει την Ουάσιγκτον «τυφλή» μπροστά στο γεγονός
ότι δεν είναι πια η κυρίαρχη δύναμη στον κόσμο. Πρέπει, λέει, να ξαναμάθει να
παίζει το παιχνίδι της διεθνούς πολιτικής όχι πια σαν υπερδύναμη, αλλά απλώς
σαν μια μεγάλη δύναμη που δεν είναι «περισσότερο ίση» από τις άλλες. Όμως,
απέναντί της, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι λιγότερο «τυφλή».

… πίσω πρέπει να ξαναπάει κανείς για να συναντήσει διαφορές τόσο βαθιές σαν
και αυτές που σήμερα διχάζουν δυο χώρες που βρίσκονται στην καρδιά της
Ευρώπης: τη Γερμανία και τη Γαλλία. Τότε, η φωτιά και το ατσάλι, τα υλικά του
πολέμου που για πολλούς αιώνες είχαν αιματοκυλήσει την Ευρώπη, οδήγησαν στην
Κοινοπραξία Άνθρακα και Χάλυβα, στον πρώτο κοινό ευρωπαϊκό πυρήνα. Σήμερα, η
«Ατζέντα 2000», το σχέδιο για τη μελλοντική κοινοτική χρηματοδότηση,
αποκαλύπτει τα «αδιόρατα σύνορα», οικονομικά και ψυχολογικά, που έως τώρα
σκέπαζε η πολιτική βούληση των ευρωπατέρων. Μπροστά στη διεύρυνση προς
Ανατολάς, που φιλοδοξεί να εξαλείψει τα κατάλοιπα από την ψυχροπολεμική
διαίρεση σε Ανατολή και Δύση, φανερώνεται πόσο είναι βαθύς ένας άλλος
διχασμός: οι Ευρωπαίοι είναι χωρισμένοι σε Βόρειους και Νότιους.

… είναι ένα φιλόδοξο πρόγραμμα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση σκοπεύει να
ξεκαθαρίσει τα του οίκου της έως το 2006, πριν δεχτεί και άλλα μέλη στη
«λέσχη». Επειδή ακριβώς στην ουσία του προγράμματος βρίσκεται το Χρήμα,
εμφανίζει μαγικά, όπως οι ακτίνες Χ πάνω στο φιλμ, τις λανθάνουσες νοσηρές
καταστάσεις που κρύβονται στον ευρωπαϊκό κορμό. Οι Βόρειοι πλήρωναν πάντα στον
κοινοτικό προϋπολογισμό περισσότερα από όσα έπαιρναν, ενώ οι Νότιοι έπαιρναν
περισσότερα από όσα πλήρωναν. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική αποκαλύπτει την εμμονή
της Γαλλίας να μην πάρει τίποτα λιγότερο και της Γερμανίας να μη δώσει τίποτα
περισσότερο από όσα αυτές οι δύο χώρες έπαιρναν ή έδιναν έως τώρα. Γύρω τους
ξεχωρίζει κανείς δύο μπλοκ: Βρετανία, Ολλανδία, Σουηδία, Φινλανδία εναντίον
Ελλάδας, Ιταλίας, Πορτογαλίας, Ισπανίας, Ιρλανδίας (γεωγραφική εξαίρεση).

… σε Βόρειους και Νότιους δεν είναι μόνο γεωγραφική και δεν έχει να κάνει
μόνο με το χρήμα, γράφει ο Κουέντιν Πιλ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Δεν είναι
θέμα αριστερής ή δεξιάς τοποθέτησης και δεν έχει να κάνει μόνο με τον πλούσιο
Βορρά και τον φτωχό Νότο. Από άκρη σε άκρη της Ευρώπης, από χώρα σε χώρα,
Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες, Συντηρητικοί και Πράσινοι,
Κομμουνιστές και Μετακομμουνιστές, είναι και αυτοί διχασμένοι, από εδώ και από
εκεί, σε μια νοητή γραμμή που χωρίζει τον οικονομικό, πολιτιστικό, θρησκευτικό
και γεωγραφικό Βορρά από τον αντίστοιχο Νότο. Ο αυστηρός μονεταρισμός απέναντι
στη μεσογειακή χαλαρότητα, η γερμανική σοβαρότητα απέναντι στη γαλλική
ελαφρότητα, ο προτεσταντικός ορθολογισμός απέναντι στον καθολικό και ορθόδοξο
μυστικισμό, ο ήλιος του μεσονυκτίου απέναντι στον ήλιο της Μεσογείου. Μία
«σύγκρουση των πολιτισμών» τυφλώνει την «ενωμένη» Ευρώπη, μπροστά σε ένα
κρίσιμο σταυροδρόμι.