Αναμόρφωση των μεταπτυχιακών

Αλλάζουν σύντομα όλα στις μεταπτυχιακές σπουδές και οι μεγαλύτερες
εκπλήξεις είναι ότι στο σχετικό προσχέδιο νόμου προβλέπεται κατάργηση των
υψηλών διδάκτρων που καταβάλλουν σήμερα ­ σε ορισμένα προγράμματα ­ οι
φοιτητές, ενώ δίνεται η δυνατότητα στα ΑΕΙ να λειτουργούν μεταπτυχιακά και
στην αγγλική γλώσσα!

Η πλήρης αναμόρφωση των μεταπτυχιακών σπουδών είναι το επόμενο βήμα του
υπουργείου Παιδείας μετά την ύφεση στο «μέτωπο» της δευτεροβάθμιας
εκπαίδευσης. Μάλιστα, η σχετική πρόταση σχεδίου νόμου ­ τα βασικά σημεία της
οποίας παρουσιάζουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ» ­ ήταν έτοιμη από τον περασμένο Μάρτιο, η
επεξεργασία της όμως καθυστέρησε λόγω της αναταραχής στα Λύκεια.

Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου που επεξεργάζεται αυτές τις ημέρες το
υπουργείο Παιδείας, είναι τα ακόλουθα:

1 Καταργείται η υφισταμένη σήμερα δυνατότητα καθορισμού διδάκτρων.
Σήμερα, περίπου 40 μεταπτυχιακά προγράμματα προβλέπουν δίδακτρα, που
κυμαίνονται από 600.000 έως 2,5 εκατομμύρια δραχμές για το σύνολο των σπουδών.
Σημειώνεται ότι η σχετική διάταξη εισήχθη κατά πλειοψηφία στο προσχέδιο νόμου,
καθώς η μειοψηφία της 10μελούς ομάδας εργασίας, αλλά και οι πρυτανικές αρχές
ορισμένων ΑΕΙ, είχαν ­ και διατηρούν ­ αντιρρήσεις για την κατάργηση των
διδάκτρων. Η πλειοψηφία, ωστόσο, είχε την άποψη ότι τα μεταπτυχιακά
προγράμματα υψηλού επιπέδου έχουν ούτως ή άλλως και υψηλό κόστος, οπότε τα
δίδακτρα εξ ορισμού καλύπτουν πολύ μικρό ποσοστό των εξόδων. Επίσης, ανέπτυξαν
το σκεπτικό ότι δεν είναι δυνατόν το χρέος της πολιτείας για σοβαρή
χρηματοδότηση των μεταπτυχιακών και το χρέος των ΑΕΙ να αναζητούν πρόσθετους
πόρους πέραν των δημοσίων να υποβαθμίζονται ή να παρακάμπτονται μέσω επιβολής διδάκτρων.

2 Δίδεται η δυνατότητα στα ΑΕΙ να οργανώσουν, αν θέλουν, μεταπτυχιακά
και στην αγγλική γλώσσα, με ταυτόχρονη θέσπιση της δυνατότητας σε αλλοδαπούς
φοιτητές να εγγράφονται σε ελληνικά μεταπτυχιακά προγράμματα χωρίς να
γνωρίζουν Ελληνικά. Παράλληλα, καταργείται και η γενική υποχρέωση των Ελλήνων
σπουδαστών να γνωρίζουν ξένη γλώσσα. Οι σχετικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από
κάθε Ίδρυμα ξεχωριστά.

3 Παρέχεται οριστικά η δυνατότητα και σε αποφοίτους των ΤΕΙ, Έλληνες
και αλλοδαπούς, να γίνονται δεκτοί για μεταπτυχιακές σπουδές στα ΑΕΙ όπως είχε
ήδη προβλεφθεί με νόμο του 1995. Σημειώνεται, όμως, ότι σε αυτό το μέτρο που
το θέλουν τα ΤΕΙ, αντιδρούν τα περισσότερα ΑΕΙ λέγοντας ότι δεν είναι δυνατόν
ένας απόφοιτος ΤΕΙ να περάσει στο μεταπτυχιακό ενός ΑΕΙ χωρίς να έχει καν
πτυχίο του Πανεπιστημίου. Για τον λόγο αυτό, δίδεται η ευχέρεια στα ΑΕΙ να
απαιτούν από τους ενδιαφερόμενους αποφοίτους των ΤΕΙ να υποβληθούν
προηγουμένως ­ και βέβαια επιτυχώς ­ σε εξετάσεις 5-10 προπτυχιακών μαθημάτων
του ΑΕΙ. Εξυπακούεται ότι αυτή η τακτική περιορίζει δραστικά τους
ενδιαφερομένους των ΤΕΙ.

4 Θεσπίζεται Διαπανεπιστημιακό Συμβούλιο Μεταπτυχιακών Σπουδών και
Έρευνας και θεσμοθετούνται πλέον αυστηρές διαδικασίες για την έγκριση των
μεταπτυχιακών προγραμμάτων (έκθεση σκοπιμότητας, ακαδημαϊκή πληρότητα,
οικονομική βιωσιμότητα, συμβατότητα με το προπτυχιακό πρόγραμμα κ.α.). Ο
ουσιαστικός έλεγχος των παραμέτρων ανατίθεται στις Συγκλήτους των ΑΕΙ και στο
Διαπανεπιστημιακό όργανο, ενώ το υπουργείο Παιδείας θα ασκεί τον τυπικό έλεγχο
στην τελική φάση της έγκρισης. Επίσης, θεσμοθετείται και αυστηρή αξιολόγηση
των προγραμμάτων ανά 3ετία, η οποία θα παίζει ρόλο στην αύξηση, μείωση ή και
διακοπή της χρηματοδότησης του προγράμματος.

5 Αυστηρή αξιολόγηση προβλέπεται και για τους μεταπτυχιακούς φοιτητές
και τους υποψήφιους διδάκτορες. Οι τελευταίοι, μάλιστα, δεν έχουν πλέον τη
δυνατότητα να εκπονούν διατριβές εκτός εγκεκριμένων μεταπτυχιακών
προγραμμάτων, ενώ υποχρεούνται στο εξής να παρακολουθούν τουλάχιστον 2 εξάμηνα
μεταπτυχιακών μαθημάτων προτού εκπονήσουν τη διατριβή τους και να παρουσιάζουν
την πρόοδο της διατριβής κάθε χρόνο. Και μετά την έγκρισή της, υποχρεούνται να
την κυκλοφορούν δημοσίως στο ελεύθερο εμπόριο ή σε έγκυρο επιστημονικό
περιοδικό ώστε να τεθεί υπό την κριτική της επιστημονικής κοινότητας. Από την
πλευρά τους, τα μέλη της επιτροπής που εξετάζουν τη διατριβή υποχρεούνται να
αιτιολογούν ειδικά την ψήφο τους.

6 Η κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των μεταπτυχιακών γίνεται από τον
τακτικό προϋπολογισμό των ΑΕΙ, όμως το υπουργείο Παιδείας μπορεί να
χρηματοδοτεί και ιδιαιτέρως προγράμματα, αν εντάσσονται σε επιστημονικούς
τομείς προτεραιότητας και αιχμής.