Ήταν το σοβιετικό… Βιετνάμ

Ήταν μία απρόσμενη στρατιωτική ήττα, που καταρράκωσε το ηθικό του άλλοτε
περήφανου και πανίσχυρου Κόκκινου Στρατού. Για τους Σοβιετικούς, η ταπείνωση
που υπέστησαν στο Αφγανιστάν ισοδυναμούσε με την πανωλεθρία που έπαθαν οι
Αμερικανοί στο Βιετνάμ.

10 χρόνια. Ουκρανοί στρατιώτες καταθέτουν στεφάνι στο μνημείο των πεσόντων, στη μνήμη των 15.000 Σοβιετικών που σκοτώθηκαν στον πόλεμο του Αφγανιστάν (φωτό του Ρώυτερ)

Ένα στεφάνι κατέθεσε χθες ο Ρώσος πρωθυπουργός Γεβγκένι Πριμακόφ στο Μνημείο
του Αγνώστου Στρατιώτη, έξω από το Κρεμλίνο, στη μνήμη των πεσόντων, με την
ευκαιρία της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από την ταπεινωτική αποχώρηση των
σοβιετικών δυνάμεων από το Αφγανιστάν. Στην τελετή ήταν παρών και ο Ρώσος
πρόεδρος Μπόρις Γιέλτσιν.

Ανάλογες εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και και άλλες πρώην σοβιετικές
δημοκρατίες, σε αντίθεση με το Αφγανιστάν όπου η επέτειος πέρασε απαρατήρητη.

Τα σοβιετικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Αφγανιστάν στις 27 Δεκεμβρίου του 1979,
για να υποστηρίξουν τους πραξικοπηματίες, αλλά βρέθηκαν αντιμέτωπα με τους
μουσουλμάνους μουτζαχεντίν. Υποτίθεται ότι θα ήταν ένα σύντομος νικηφόρος
πόλεμος εναντίον των υποστηριζόμενων από τη Δύση μουσουλμάνων ανταρτών. Συνέβη
ακριβώς το αντίθετο.

Δέκα χρόνια κράτησε ο πόλεμος, στη διάρκεια του οποίου σκοτώθηκαν περίπου
15.000 Σοβιετικοί στρατιώτες και 1,2 εκατομμύρια Αφγανοί.

Οι Σοβιετικοί αποχώρησαν ταπεινωμένοι από το Αφγανιστάν στις 15 Φεβρουαρίου
του 1989.

Ο Γκορμπατσώφ

Ο τελευταίος διοικητής των σοβιετικών δυνάμεων, Μπόρις Γκρομόφ δήλωσε, ότι ο
πόλεμος του Αφγανιστάν συνέβαλε στην κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, το 1991
και πρόσθεσε ότι η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας στην Τσετσενία, πέντε χρόνια
αργότερα, απέδειξε ότι η ηγεσία της χώρας δεν διδάχτηκε τίποτα από εκείνο τον
δεκάχρονο πόλεμο.

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ, τελευταίος ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης, που έδωσε την
εντολή για την αποχώρηση των σοβιετικών δυνάμεων, εξέφρασε την ίδια άποψη,
τονίζοντας ότι κανείς στη Ρωσία, αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, δεν πήρε κάποιο
μάθημα από το Αφγανιστάν. Και αυτό αποδεικνύεται, συμπλήρωσε, από τους
πολέμους που ακολούθησαν.

Στο ίδιο το Αφγανιστάν, η αποχώρηση των σοβιετικών δυνάμεων προκάλεσε
ενθουσιασμό, αλλά η ευφορία δεν κράτησε για πολύ. Αντιμαχόμενες ομάδες
πολεμάρχων άρχισαν να αλληλοσφάζονται για μία ακόμα δεκαετία και αν και οι
φανατικοί ισλαμιστές Ταλεμπάν επικράτησαν και έχουν υπό τον έλεγχό τους όλη
σχεδόν τη χώρα, η ειρήνη παραμένει ακόμα άπιαστο όνειρο.