ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Και οι δύο δηλώνουν αριστεροί

Ο ένας είναι με τα κοινωνικά κινήματα, ο άλλος με την κυβέρνηση. Ο ένας
υποστηρίζει το σκανδιναβικό μοντέλο, ο άλλος το αμερικανικό. Ο ένας είναι με
τον Κον-Μπεντίτ, ο άλλος με τον Μπλαιρ. Αλλά και οι δύο δηλώνουν αριστεροί.

Τουραίν – Γκίντενς. Ο παραδοσιακός αριστερός συνομιλεί με τον εκσυγχρονιστή

Ο ΑΛΑΙΝ ΤΟΥΡΑΙΝ δεν έχει καμιά αμφιβολία: η παγκοσμιοποίηση ισοδυναμεί με τον
θρίαμβο του καπιταλισμού των χρηματοπιστωτικών αγορών. Μπορεί να οδεύουμε προς
ένα ευρωπαϊκό Κράτος, αλλά τα έθνη δεν έχουν πεθάνει και η δημόσια συζήτηση
στους κόλπους αυτών των εθνών διαμορφώνεται και εκφράζεται. Όσο για τον
βρετανικό δρόμο για την έξοδο από τον θατσερισμό, τον περίφημο «Τρίτο Δρόμο»
που ανάλογός του ακολουθείται ακόμα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιταλία,
είναι μια κεντροδεξιά επιλογή. Ένα μοντέλο που αγνοεί την ύπαρξη των νέων
κοινωνικών κινημάτων.

Καλά είναι αυτά τα κινήματα, αλλά μόνο για να τροφοδοτούν τον διάλογο, απαντά
ο Άντονυ Γκίντενς. Για να αλλάξεις αληθινά τα πράγματα, πρέπει να βρίσκεσαι
εκεί όπου εδρεύει η εξουσία: στην κυβέρνηση. Και οι ψηφοφόροι, ιδιαίτερα οι
νέοι, θέλουν μια κυβέρνηση ενεργή αλλά με αναθεωρημένες λειτουργίες. Τόσο στην
Ευρώπη όσο και στην Αμερική, τα μηνύματα που απευθύνουν είναι δύο. Πρώτον, δεν
θέλουν να μείνουν απροστάτευτοι μπροστά στην επέκταση των αγορών. Δεύτερον,
δεν θέλουν να αποφασίζουν για λογαριασμό τους γραφειοκρατικές κυβερνήσεις. Στο
κάτω-κάτω, οι κακές κυβερνήσεις έχουν κάνει πολύ χειρότερα πράγματα από τις επιχειρήσεις.

Η συζήτηση ανάμεσα στους δύο διανοούμενους, που οργάνωσε και δημοσιεύει στο
τελευταίο του τεύχος το γαλλικό περιοδικό «L’ Evenement», έχει ανάψει. Ο
γάλλος κοινωνιολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Πώς να βγούμε από τον
φιλελευθερισμό» (εκδ. Fayard) δεν κρύβει τη δυσπιστία του για την ικανότητα
των σημερινών, μάλλον συντηρητικών, μετα-φιλελεύθερων κυβερνήσεων να
καταπολεμήσουν την ανεργία. Το ένα τέταρτο του πληθυσμού των δυτικών κοινωνιών
ζει σε συνθήκες φτώχειας, παρατηρεί. Ποιος θα τους βοηθήσει, τη στιγμή που οι
κυβερνήσεις ψαλιδίζουν όλο και περισσότερο το κοινωνικό κράτος;

Αμάν με την γκρίνια της παλιάς Αριστεράς, διαμαρτύρεται ο «γκουρού» του Τρίτου
Δρόμου. Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε λιγότερο άνισες κοινωνίες, πρέπει να
δώσουμε περισσότερες ευκαιρίες στους πολίτες. Η ανακατανομή του πλούτου πλέον
δεν αρκεί. Ούτε η παροχή των μέσων επιβίωσης σε ανθρώπους που το κοινωνικό
κράτος έδιωξε από την αγορά εργασίας. Η λύση έρχεται από την Αμερική: η
χορήγηση δανείων σε μικροεπιχειρηματίες που ζουν σε υποβαθμισμένες περιοχές,
για παράδειγμα. Και, γενικότερα, η έμφαση στα μικρά πράγματα, που αν αλλάξουν
θα βοηθήσουν να αλλάξουν και τα μεγάλα. Το ίδιο ισχύει και με την αντιμετώπιση
της εγκληματικότητας: αν αλλάξεις τα σπασμένα τζάμια σε μια γειτονιά,
συμβάλλεις στη δημιουργία της κοινωνίας των πολιτών.

Η αμερικανική εμπειρία είναι ενδιαφέρουσα, μόνο που προκάλεσε την έξαρση της
καταστολής και οδήγησε σ’ έναν αριθμό-ρεκόρ φυλακισμένων, αντιτείνει ο
Τουραίν. Δεν θα ήταν καλύτερα να μελετήσουμε τα σκανδιναβικά μοντέλα, που
εκτός των άλλων έδωσαν πολιτιστικά δικαιώματα και στις μειονότητες;