Η Δύση θέλει δικτάτορες

Τουλάχιστον ο βασιλιάς Χουσεΐν είχε τη σοφία και την ταπεινοφροσύνη να
συζητήσει τον θάνατο με τον λαό του όταν πρωτόμαθε πως έχει καρκίνο. Αλλά απ’
άκρη σ’ άκρη του αραβικού κόσμου, τα γηρατειά και η αρρώστια στοιχειώνουν τη γη.

Χουσεΐν της Ιορδανίας. Τουλάχιστον αυτός είχε τη σοφία και την ταπεινοφροσύνη να συζητήσει τον θάνατο με τον λαό του…

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ Φαχντ της Σαουδικής Αραβίας μόλις που στέκεται στα πόδια του και
κομπιάζει ακόμη και στην απλούστερη φράση. Ο Γιασέρ Αραφάτ ­ με το
τρεμούλιασμα στο χέρι και στα χείλη ­ υποφέρει όλο και περισσότερο από τον
όγκο στον εγκέφαλο που του προκάλεσε η παραλίγο μοιραία για τη ζωή του
συντριβή του αεροπλάνου στο οποίο επέβαινε. Ο πρόεδρος Άσαντ της Συρίας, ο
οποίος αντιμετώπισε καρδιακό πρόβλημα ήδη από το 1983, έχει χάσει τον
αγαπημένο γιο του, τον Μπαζίλ, σε τροχαίο δυστύχημα. Ο πρόεδρος Μουμπάρακ της
Αιγύπτου ουδέποτε στα 18 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία διόρισε
αντιπρόεδρο. Και εμείς στη Δύση, φυσικά, ­ ενώ μπορεί να προτιμάμε τον
πρίγκιπα Αμπντάλα από τον πρίγκιπα Χασάν στην Ιορδανία ή τον πρίγκιπα Σουλτάν
από τον πρίγκιπα Αμπντάλα στη Σαουδική Αραβία ­ αποδεχόμαστε αυτό το παράξενο,
εριστικό, επικίνδυνο σύστημα διαδοχής.

«ΜΟΝΟ ΝΑ ΠΟΥΛΑΜΕ ΟΠΛΑ»

Ουδέποτε ενθαρρύναμε στη Μέση Ανατολή τη δημιουργία ενός δημοκρατικού κράτους
που θα επέτρεπε στους Άραβες πολίτες να επιλέξουν τους ηγέτες τους. Επειδή μας
αρέσουν οι δικτατορίες. Ξέρουμε πώς να κάνουμε μπίζνες με τους βασιλιάδες και
τους στρατηγούς ­ πώς να τους πουλάμε τα άρματα μάχης και τα βομβαρδιστικά μας
και τους πυραύλους μας ­, παρ’ εκτός εάν δεν μας υπακούουν, όπως ο Νάσερ και ο
Καντάφι και ο Σαντάμ Χουσεΐν.

Είναι ένα παράδοξο χαρακτηριστικό των σημερινών σχέσεών μας με τον αραβικό
κόσμο το γεγονός ότι ο Σαντάμ είναι ο μοναδικός ηγέτης την ανατροπή του οποίου
ζήτησε ο πρόεδρος Κλίντον στο όνομα της «δημοκρατίας», απαιτώντας για τους
Ιρακινούς μία κυβέρνηση που «να αντιπροσωπεύει και να σέβεται τον λαό της».
Πόσες άλλες αραβικές κυβερνήσεις, με τις μυστικές αστυνομίες και τις αίθουσες
βασανιστηρίων τους, «αντιπροσωπεύουν» τον λαό τους; Και πόσες απ’ αυτές
επεδίωξε ο πρόεδρος Κλίντον να ανατρέψει; Ούτε μία. Ωστόσο, υποτίθεται πως
πιστεύουμε ότι ο Κλίντον θέλει πραγματικά ­ πραγματικά ­ δημοκρατία στο Ιράκ.

Η αλήθεια είναι ότι εμείς, όπως και τα ίδια τα αραβικά καθεστώτα, έχουμε
παράξει και διατηρήσει αυτό το αρχαϊκό δράμα των πριγκίπων-διαδόχων και των
αγαπημένων γιων, των σεϊχάτων του Κόλπου, τα οποία δεν είναι τίποτε
περισσότερο από προσωπική ιδιοκτησία μεμονωμένων οικογενειών. Θέλουμε ισχυρούς
ηγέτες που να μας είναι πιστοί. Οι λαοί τους πρέπει να έχουν ανθρώπινα
δικαιώματα, λέμε. Αλλά δεν θέλουμε δημοκρατία στις χώρες αυτές (κι αυτό φυσικά
σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ούτε ανθρώπινα δικαιώματα).

Αν ζητήσουμε πλήρη δημοκρατία στις χώρες αυτές, μας λένε, οι ισλαμιστές θα
προσπαθήσουν να καταλάβουν την εξουσία. Άραγε δεν καταλαβαίνουμε, επισημαίνουν
οι διπλωμάτες μας, πως «όποιες κι αν είναι οι ατέλειές τους» (άλλη μία από τις
αγαπημένες μου εκφράσεις στη Μέση Ανατολή), αυτοί οι «φίλοι της Δύσης»
μάχονται τον ισλαμικό φονταμενταλισμό;

Αυτό είναι όμως απλώς μία αυτοτροφοδοτούμενη αυταπάτη. Είναι αλήθεια πως
μερικοί από τους τοπικούς δικτάτορες επιτρέπουν ένα μικρό βαθμό ελευθερίας· οι
Άραβες πολίτες μπορούν να διαμαρτύρονται για τις διακοπές του ηλεκτρικού, για
τις κακές συγκοινωνίες, ακόμη και να ζητούν την απόλυση ενός-δύο διεφθαρμένων
κυβερνητών. Αλλά οποιαδήποτε πραγματική ελευθερία της έκφρασης έχει κατασταλεί
τόσο βάναυσα σε όλη τη Μέση Ανατολή ­ και όποιος ζήτησε μια δημοκρατική αλλαγή
ηγεσίας έχει τόσο άγρια κακοποιηθεί ­ ώστε η πραγματική αντιπολίτευση σ’ αυτές
τις χώρες να έχει οδηγηθεί στην παρανομία. Αυτό ισχύει τόσο στην Αίγυπτο όσο
και στον Κόλπο ή την Ανατολική Μεσόγειο.

ΚΑΙ οι μόνοι πολιτικοί σχηματισμοί που υπάρχουν σ’ αυτό το κρυμμένο, υπόγειο
περιβάλλον και είναι έτοιμοι να διακινδυνεύσουν την οργή της μυστικής
αστυνομίας και των κυβερνητικών βασανιστών, είναι ισλαμικοί.

Έτσι ο «ισλαμικός φονταμενταλισμός» γίνεται η μόνη πραγματική αντιπολίτευση
στις αραβικές κυβερνήσεις. Υποστηρίζουμε αυτές τις μη δημοκρατικές χώρες στον
αγώνα τους εναντίον της «φονταμενταλιστικής τρομοκρατίας» ­ και υποστυλώνουμε
τα καθεστώτα τους. Και, φυσικά, για να συμπληρωθεί η ομορφιά αυτού του φαύλου
επιχειρήματος, δεν μπορούμε να ενθαρρύνουμε σ’ αυτά τα ολοκληρωτικά κράτη τη
δημοκρατία που θα τα απάλλασσε από τη φονταμενταλιστική βία.

Γι’ αυτό δεν ήταν που υποστηρίξαμε τόσο γενναιόδωρα τον Σαντάμ στην οκτάχρονη
επίθεσή του εναντίον του Ιράν; Επειδή εμπόδιζε τον «φονταμενταλισμό»; Ποιον
λοιπόν θα βάλουμε στη θέση του Σαντάμ;

Νομίζω πως οι Αμερικανοί εξακολουθούν να αναζητούν τον καλό, παλιό Ιρακινό
ταξίαρχο, έναν στρατιωτικό που να ξέρει να κρατά σε τάξη τις φυλές του. Δεν
είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί, θα έλεγε κανείς, αφού μερικοί απ’ αυτούς
στηρίζουν το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ Ιρακινό Εθνικό Κογκρέσο. Περιττεύει να
πούμε ότι θα πρέπει να είναι ένας ισχυρός άνδρας, κάποιος που δεν θα επιτρέψει
στις διαφωνίες να κλονίσουν το καθεστώς, κάποιος με ισχυρή υπηρεσία ασφαλείας
και μια οικογένεια ικανή να προσφέρει έναν διάδοχο. Κάποιον, στην
πραγματικότητα, ακριβώς σαν τον Σαντάμ.