ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ποιητές, οι σωτήρες μας

Η ποίηση γνωρίζει άνθηση, αλλά οι ποιητικές συλλογές δεν πουλάνε και κανείς
δεν τις διαβάζει. Ποιος χρειάζεται λοιπόν τους ποιητές; Ο «Εκόνομιστ» έχει μια απάντηση.

Τεντ Χιούζ. Όπως είπε κάποτε σε μια εφημερίδα, χρειαζόταν να χαράζει έναν κύκλο γύρω του για να συγκεντρώνεται

ΓΙΑ ΤΟΝ Σέλλεϋ, οι ποιητές είναι οι μη αναγνωρισμένοι νομοθέτες του κόσμου. Ο
Έζρα Πάουντ τους χαρακτήρισε κάποτε κεραίες της φυλής. Η Έμιλυ Ντίκινσον έλεγε
ότι οι ποιητές ξεπλένουν τη γλώσσα. Και ο άγγλος συγγραφέας του 19ου αιώνα
Μάθιου Άρνολντ τους θεωρούσε μια κάστα ιερατικού σχεδόν χαρακτήρα, ικανή να
καλύπτει το κενό που αφήνει η οργανωμένη θρησκεία. Παρά ταύτα, σημειώνει η
«Ιντιπέντεντ», οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι αποφεύγουν τα τελευταία χρόνια να
επενδύουν στην ποίηση. Και τούτο, επειδή σπανίως βγάζουν τα λεφτά τους.

Ποιος ευθύνεται γι’ αυτό; Πού οφείλεται η τόσο διαδεδομένη σύγχυση στο
αναγνωστικό κοινό σχετικά με τον χαρακτήρα της ποίησης και τον ρόλο των
ποιητών; Γιατί ένα βιβλίο ποιημάτων θεωρείται εξ ορισμού «δύσκολο», δυσνόητο,
σκοτεινό και εν τέλει ακριβό σε σύγκριση μ’ ένα χαρτόδετο βιβλίο λογοτεχνίας;

Υπάρχει κατ’ αρχήν ένα εγγενές πρόβλημα: κάποιος που διατρέχει τις προθήκες
ενός βιβλιοπωλείου και ξεφυλλίζει μια ποιητική συλλογή θα δυσκολευτεί αρκετά
για να καταλάβει τι περιλαμβάνει και αν τον ενδιαφέρει. Επιπλέον, ο Τύπος
αντιμετωπίζει τους ποιητές μ’ ένα σεβασμό κι ένα δέος που δεν συμβάλλει
ασφαλώς στην «εκλαϊκευσή» τους. Όταν ο πράκτορας του Μάρτιν Έημις
διαπραγματευόταν την προκαταβολή για την «Πληροφορία», οι εφημερίδες είχαν
βουίξει από υποθέσεις, σχόλια, επικρίσεις και κουτσομπολιά. Όταν όμως τα
«Γενέθλια Γράμματα» του Τεντ Χιουζ άρχισαν να δημοσιεύονται στους «Τάιμς»,
ελάχιστοι ασχολήθηκαν με την οικονομική διάσταση του θέματος. Μόνο ο
«Εκόνομιστ» τόλμησε να αποκαλύψει το τεράστιο ποσό που φέρεται να έλαβε ο
πρώην σύζυγος της Σίλβια Πλαθ.

Το ίδιο περιοδικό έχει μια ιδέα για την «αξιοποίηση» των ποιητών. Ούτε ένας
χρόνος δεν μένει μέχρι την αλλαγή της χιλιετίας ­ έγραφε πρόσφατα ­ και κανείς
δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι τα μεσάνυχτα της προσεχούς 31ης Δεκεμβρίου
δεν θα πλημμυρίσουμε ξαφνικά με μικρούς πράσινους κοριούς. Ορισμένοι
προβλέπουν ότι θα υπάρξει γενική διακοπή ρεύματος, άλλοι ότι θα πέσουν
αεροπλάνα, θα χαλάσουν τα μηχανήματα των νοσοκομείων, θα εκτοξευθούν πύραυλοι
χωρίς να δώσει εντολή κανείς και θα αρχίσουν να σφυρίζουν τα πυρηνικά όπλα.
Ποιος θα μας σώσει; Οι ειδικοί της πληροφορικής; Μα αυτοί δεν φέρουν την κύρια
ευθύνη για τον μπελά που έχουμε βρει;

Η μόνη λύση για να αποφευχθεί η καταστροφή είναι να σταματήσει το καταραμένο
το ρολόι. Και οι μόνοι που μπορούν να το σταματήσουν είναι οι ποιητές. Αυτή η
κάστα ανθρώπων από τους οποίους γεννήθηκαν οι παρακάτω στίχοι: «Το πρόσωπό σου
θα σταματούσε ένα ρολόι/ Γιατί είναι τόσο απίστευτα ωραίο/ Που κι ο ίδιος ο
χρόνος θα ήθελε να σταματήσει/ Και να παραμείνει εκεί».

Δεν μένει παρά να βρεθεί το μαγικό εκείνο πρόσωπο. Τα χρονικά περιθώρια είναι στενά.