Στόχος οι διανοούμενοι

«Περιμένουμε κι άλλες δολοφονίες», έλεγε πριν από μερικές εβδομάδες μια
πηγή που πρόσκειται στις ιρανικές υπηρεσίες ασφαλείας. Είχαν ήδη δολοφονηθεί
τότε ο Νταριούς Φορουχάρ, ηγέτης του Κόμματος του Ιρανικού Έθνους, και η
γυναίκα του. Λίγες ημέρες αργότερα θα ακολουθούσαν οι φόνοι (τουλάχιστον)
τριών διανοουμένων.

Χαμενεΐ – Χαταμί. Η μάχη του προέδρου με τον θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν προσλαμβάνει άγριες διαστάσεις

ΔΥΟ χιλιάδες Ιρανοί συγγραφείς και υποστηρικτές τους συγκεντρώθηκαν χθες στην
Τεχεράνη, για να κηδέψουν τον ποιητή Μοχάμαντ Μοχταρί, που βρέθηκε νεκρός την
περασμένη εβδομάδα με σημάδια ξυλοδαρμού στο πρόσωπό του και στραγγαλισμού
στον λαιμό του. Οι συγγραφείς μετέφεραν τη σορό του Μοχταρί στη νεκροφόρα εν
μέσω απόλυτης σιωπής, που διακοπτόταν μόνο από το σύνθημα: «Δεν υπάρχει άλλος
Θεός από τον Θεό».

Ο συγγραφέας Μαχμούντ Ντολαταμπαντί απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, ζητώντας από
το πλήθος να μη μετατρέψει την κηδεία σε πολιτική συγκέντρωση, γιατί κάτι
τέτοιο θα μπορούσε να παρερμηνευθεί στη σημερινή συγκυρία.

Τα πνεύματα στο Ιράν είναι πράγματι πολύ τεταμένα. Την ώρα που η ισλαμική
δημοκρατία υποτίθεται ότι γνωρίζει μια πολιτιστική, πολιτική και κοινωνική
«άνοιξη», ο ένας μετά τον άλλο φιλελεύθερο και κοσμικό διανοούμενο
δολοφονείται ­ όπως στις πιο σκοταδιστικές περιόδους της τελευταίας εικοσαετίας.

ΤΟΝ ΣΤΡΑΓΓΑΛΙΣΑΝ

Ο Μοχάμαντ Πουγιαντέχ, κριτικός τέχνης, μεταφραστής και μέλος της Ένωσης
Ιρανών Συγγραφέων, βρέθηκε στραγγαλισμένος στις 12 Δεκεμβρίου, τρεις ημέρες
μετά τη δήλωση της εξαφάνισής του. Μαζί με τον Μαζίντ Σαρίφ και τον Μοχταρί,
ήταν ο τρίτος διανοούμενος που εδολοφονείτο μέσα σε 15 ημέρες. Άλλος ένας
διανοούμενος, ο Πιρούζ Νταβανί, αγνοείται από τον περασμένο Αύγουστο και όλα
δείχνουν ότι είναι νεκρός.

Το «έγκλημα» του Πουγιαντέχ και του Μοχταρί ήταν χωρίς αμφιβολία ότι μετείχαν
στην επιτροπή η οποία έχει επιφορτιστεί να οργανώσει τη γενική συνέλευση της
Ένωσης Ιρανών Συγγραφέων, η οποία φοβίζει το καθεστώς, γιατί διεκδικεί τον
διάλογο, την κατάργηση της λογοκρισίας και τον σεβασμό των ελευθεριών. Η
επιτροπή αυτή είχε δώσει την περασμένη άνοιξη στη δημοσιότητα ένα μανιφέστο
δέκα σημείων που επρόκειτο να αποτελέσει το καταστατικό της Ένωσης. Λίγες
ημέρες αργότερα, όσοι υπέγραφαν το μανιφέστο συνελήφθησαν από την αστυνομία,
που τους κατέστησε σαφές ότι παραβαίνουν τον νόμο περί παρανόμων συγκεντρώσεων.

Πενήντα συγγραφείς απηύθυναν το περασμένο Σάββατο έκκληση προς τον πρόεδρο
Μοχάμαντ Χαταμί να παρέμβει ώστε να σταματήσει το κύμα των δολοφονιών. «Οι
καταστροφές διαδέχονται η μία την άλλη και λύση δεν διαφαίνεται. Οι πρόσφατες
δολοφονίες συγγραφέων δείχνουν ότι η τυφλή βία χρησιμοποιείται για να
εξαλειφθεί η ελευθερία, να πληγεί η δημόσια ασφάλεια και να δημιουργηθούν
εντάσεις στην κοινωνία των πολιτών». Την έκκληση των συγγραφέων υποστηρίζουν
και 140 βουλευτές. Η συντηρητική πτέρυγα του καθεστώτος, όμως, βλέπει πίσω από
τις δολοφονίες «δάκτυλο» του εξωτερικού και «εχθρούς του καθεστώτος». Αργά το
βράδυ της Δευτέρας, εκπρόσωπος των αστυνομικών αρχών ανακοίνωσε ότι
συνελήφθησαν ορισμένα άτομα σε σχέση με τους φόνους. Κύκλοι των συγγραφέων
εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους, όμως, για το κατά πόσον αυτές οι συλλήψεις θα
οδηγήσουν σε τερματισμό των δολοφονιών.

Ο ΣΑΔΙΣΜΟΣ των επιθέσεων εναντίον των συγγραφέων, γράφει ο Ρόμπερτ Φισκ στην
«Ιντιπέντεντ», είναι εξίσου τρομακτικός με την απειλή που συνιστά για τον
πρόεδρο Χαταμί, ίσως τον πιο δημοφιλή ηγέτη σ’ ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Ποιος θέλει να καταστρέψει τις προσπάθειες του Ιρανού προέδρου για μια αληθινή
κοινωνία των πολιτών; Ποιοι βρίσκονται πίσω από τη δίκη του προοδευτικού
δημάρχου της Τεχεράνης Γκολαμχουσεΐν Καρμπασί ­ συμμάχου του Χαταμί ­ με τη
διόλου πιστευτή κατηγορία της διαφθοράς; Ποιος οργάνωσε την επίθεση με πέτρες
εναντίον λεωφορείου με Αμερικανούς τουρίστες τον περασμένο μήνα; Ποιος
σχεδίασε την επίθεση εναντίον του Αταολάχ Μοχατζερανί, εκπροσώπου του Χαταμί,
ο οποίος ξυλοκοπήθηκε σ’ ένα τζαμί μετά την προσευχή της Παρασκευής;

Η πρώτη σκέψη πηγαίνει στους Ιρανούς κληρικούς, που δεν αποδέχθηκαν ποτέ
οποιαδήποτε παρέκκλιση από το αντιδυτικό, θεοκρατικό καθεστώς του Αγιατολάχ
Χομεϊνί: τον θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν Αλί Ακμπάρ Χαμενεΐ και τους
υποστηρικτές του. Οι ιρανικές υπηρεσίες ασφαλείας, όμως, δεν έχουν φτάσει σε
συμπεράσματα που επαληθεύουν την προφανή αυτή υπόθεση. Και μια καθημερινή
εφημερίδα της Τεχεράνης έγραψε ότι οι φόνοι ίσως να αποτελούν μέρος σχεδίου να
στραφούν οι Ιρανοί εναντίον των Επαναστατικών Φρουρών και του Χαμενεΐ.

«Θα πρέπει να θυμάστε ότι η CIA ώθησε στο παρελθόν μικρές οργανώσεις στην
Ιταλία να σκοτώσουν στελέχη της αντιπολίτευσης για να σπείρουν υποψίες», είπε
η πηγή των ιρανικών υπηρεσιών ασφαλείας. «Υπάρχουν πολλοί στη Δύση που δεν
θέλουν να πετύχει ο Χαταμί ώστε το Ιράν να εξακολουθεί να θεωρείται μια
οπισθοδρομική χώρα γεμάτη “τρομοκράτες”. Ορισμένοι στην Ουάσιγκτον δεν θέλουν
τον διαφωτισμό στο Ιράν».