­ Τι λέει η δημοσκόπηση; ­ Παραγγείλτε μία, να… δούμε!

ΟΙ δημοσκοπήσεις στη χώρα μας δεν έχουν πραγματική ιστορία μεγαλύτερη των 10
ετών κι έτσι, οι πάντες έχουμε ακόμα την τάση να εκλαμβάνουμε τα αποτελέσματα
των ερευνών για τις τάσεις της κοινής γνώμης, είτε ως προβλέψεις που πρέπει να
επιβεβαιωθούν είτε ως… εναλλακτική λύση για τις κάλπες. Και όμως, κανένα από
τα δύο δεν είναι αλήθεια.

Αν ίσχυε είτε το ένα είτε το άλλο, μεγάλες και σοβαρές εταιρείες που κάνουν
επιστημονική δουλειά θα έπρεπε να είχαν… κλείσει ­ ένα κλασικό τέτοιο
παράδειγμα είναι και η ίδια η MRB, μια και λίγο πριν από τις εκλογές του ’96
έδινε πρωτοπορία στην πρόθεση ψήφου στη Νέα Δημοκρατία.

Όμως, δεν είναι έτσι. Οι δημοσκοπήσεις αποτελούν απλώς ένα σημαντικό μεν, αλλά
όχι και απόλυτο «εργαλείο» στα χέρια των ειδικών ­ και στις περισσότερες
περιπτώσεις η ερμηνεία τους είναι μία εργασία ακόμα πιο δύσκολη και από την
ίδια την πραγματοποίηση της έρευνας.

Για παράδειγμα, στις τελευταίες «Τάσεις» της MRB, προέκυψε το εντυπωσιακό
στοιχείο ότι η Ν.Δ. έχει πλέον ξεπεράσει το 91% στη συσπείρωση των ψηφοφόρων
της των εκλογών του ’96, ενώ το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει συσπείρωση 69%. Πώς
ερμηνεύεται αυτό το στοιχείο; Δεν ερμηνεύεται μόνο του ­ πρέπει κανείς να
συγκρίνει τις συσπειρώσεις που είχαν παρατηρηθεί στην προηγούμενη έρευνα. Αν
κάποιος το επιχειρήσει, θα διαπιστώσει ότι στο διάστημα μεταξύ Ιουνίου και
Δεκεμβρίου, η μεν Ν.Δ. ανέβασε τη συσπείρωσή της κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες,
το δε ΠΑΣΟΚ την ανέβασε κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες. Άρα, και με δεδομένο ότι η
«οροφή» του κυβερνώντος κόμματος είναι μεγαλύτερη, μπορεί κανείς βάσιμα να
υποστηρίξει ότι στο συγκεκριμένο διάστημα το ΠΑΣΟΚ έκλεισε πολύ μεγαλύτερο
κομμάτι της «ψαλίδας» μεταξύ αποφασισμένων και αναποφάσιστων ψηφοφόρων του,
άρα η πολιτική δουλειά που έγινε από το κυβερνών κόμμα ήταν πιο αποδοτική από
εκείνη της Ν.Δ.!

Θα μπορούσε να συνεχίσει κάποιος με τον ίδιον τρόπο, μελετώντας τις «διαρροές»
από το ένα κόμμα προς το άλλο, ακόμα και να ανατρέψει τα αποτελέσματα. Κι αυτό
όμως θα ήταν ένα ψέμα, αφού τα «αποτελέσματα» σε μία δημοσκόπηση δεν είναι
στην πραγματικότητα προβλέψεις, παρά μόνον για εκείνους που έχουν συμφέρον να
τα δουν ως τέτοια.

Στην πραγματικότητα ­ και πέρα από τους εντυπωσιασμούς από την παράθεση των
στοιχείων της πρόθεσης ψήφου ­ το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την
τελευταία έρευνα της MRB είναι η τάση των ψηφοφόρων για επαναφορά του
πολιτικού σκηνικού σε «διπολικές καταστάσεις», που συνδυάζεται με την καθήλωση
των προτιμήσεων προς τα μικρότερα κόμματα της Βουλής, αλλά και η συνεχιζόμενη
«αναζήτηση του καινούργιου» από τους ψηφοφόρους. Ωστόσο, θα ήταν λάθος, για
παράδειγμα, αν ο κ. Κ. Μητσοτάκης εξελάμβανε το ποσοστό του 8% που εμφανίζεται
έτοιμο να ψηφίσει ένα νέο κόμμα υπό την αρχηγία του ως πραγματικό ­ ως
έμπειρος πολιτικός θα στεκόταν περισσότερο στην αύξηση της συνοχής της Ν.Δ.,
που έχει πλέον αγγίξει πάρα πολύ υψηλά ποσοστά. Πιθανότατα, όμως, αυτό το 8%
να οδηγήσει το επιτελείο του στην παραγγελία μίας δημοσκόπησης!!!