Οι μειώσεις των επιτοκίων ενισχύουν την αξιοπιστία του ευρώ

Η συντονισμένη μείωση των ευρωπαϊκών επιτοκίων ενισχύει την αξιοπιστία του
ευρώ. Για αυτό, παρά τη μείωση, τα ευρωπαϊκά νομίσματα παραμένουν σταθερά
έναντι του δολαρίου.

Οι ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες έκαναν την έκπληξη στις 3 Δεκεμβρίου.
Αιφνιδιάζοντας τις διεθνείς αγορές, αποφάσισαν να χαλαρώσουν συντονισμένα τις
νομισματικές πολιτικές τους. Σε δέκα από τις έντεκα χώρες της ζώνης του ευρώ
τα επιτόκια μειώθηκαν στο 3% (στην Ιταλία, στο 3,5%).

Με τη σύγκλιση των επιτοκίων παραμερίζεται και το τελευταίο τεχνικό εμπόδιο
στον δρόμο του ευρώ. Η διαφαινόμενη οικονομική επιβράδυνση ήταν βέβαια ένα
κίνητρο για αυτή την κίνηση των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών. Όμως, επιπλέον,
θεωρήθηκε επιβεβλημένη για να «λυθούν τα χέρια» της νεότευκτης Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας και να ασκηθεί πίεση στις εθνικές κυβερνήσεις για συνεπή
δημοσιονομική πολιτική.

Η συντονισμένη μείωση είχε ήδη προαποφασιστεί μυστικά, την 1η Δεκεμβρίου, από
το συμβούλιο των διοικητών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στην αρχή φάνηκε
σαν μία νομισματική αντίδραση στη διαφαινόμενη οικονομική επιβράδυνση στην
Ευρώπη. Μπορεί οι «μικρές» χώρες, όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Ολλανδία,
να παραμένουν πολύ δραστήριες οικονομικά, αλλά δεν συμβαίνει το ίδιο με τις
χώρες «βαρέων βαρών», όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, που
αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ζώνης
του ευρώ.

ΑΛΛΑ ΚΙΝΗΤΡΑ

Όμως, δεν ήταν μόνο το οικονομικό περιβάλλον που υπαγόρευσε αυτή τη μαζική
μείωση των επιτοκίων. Υπήρξαν και μία σειρά άλλα κίνητρα, πολιτικής, τακτικής
και ψυχολογίας, που οδήγησαν στη νομισματική χαλάρωση.

Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες πρώτα από όλα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μία
μείωση των επιτοκίων πριν από τα εγκαίνια του ευρώ θα προσέφερε περισσότερη
άνεση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Δεν θα ήταν υποχρεωμένη να λάβει
νομισματικές αποφάσεις αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της και θα
απέφευγε έτσι τις πιέσεις από τις κυβερνήσεις, την κοινή γνώμη και τις
διεθνείς αγορές. Η νομισματική ύφεση «θα διευκολύνει το έργο της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας», παραδέχτηκε ο πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ Χανς Τιτμάγιερ.

Άλλωστε, οι κεντρικοί τραπεζίτες είχαν ήδη πειστεί για την τήρηση της
δημοσιονομικής ορθοδοξίας από τις κυβερνήσεις των χωρών του ευρώ. Γερμανοί και
Ιταλοί δεν έπαυαν να επιβεβαιώνουν την προσήλωσή τους στο Σύμφωνο
Σταθερότητας. Αναμφίβολα, αυτό το στοιχείο έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στη μείωση
των ευρωπαϊκών επιτοκίων.

«Χωρίς τον σεβασμό του Συμφώνου Σταθερότητας δεν θα μπορούσαμε να μειώσουμε τα
επιτόκια», υπογραμμίζει ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Γαλλίας
Ζαν-Κλοντ Τρισέ.

ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΤΩΝ

Επιπλέον, χαλαρώνοντας τη νομισματική πολιτική τους, οι κεντρικοί τραπεζίτες
«πέταξαν το μπαλάκι» στους πολιτικούς. Εδώ και πολλούς μήνες, οι τραπεζίτες
ήταν με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο. Με τη μείωση των επιτοκίων πέρασαν
στην επίθεση: τώρα, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν αποδείξεις, να δράσουν
και να εξυγιάνουν διαρθρωτικά τις οικονομίες τους για να ενισχύσουν την
ανάπτυξη. Τουλάχιστον με αυτόν τον τρόπο ερμήνευσαν οι αγορές τη χαλάρωση της
νομισματικής πολιτικής, που ανακοινώθηκε στις 3 Δεκεμβρίου.