ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ανάμεσα σε γάλα και γιαούρτι

Ο ένας, Γερμανός, είναι ­ κατά δήλωσή του ­ «γρήγορος, χωρίς τσιριμόνιες,
διεθνής». Ο άλλος, Γάλλος, είναι αργός, επιλεκτικός και πηγαίνει κόντρα στο
ρεύμα. Διαλέγετε και παίρνετε.

Βιβλία. Σύμφωνα με τον Κάλβιν Τρίλιν, σύντομα θα αναγράφουν ημερομηνία λήξης της ανάγνωσής τους

ΣΤΙΣ αρχές της δεκαετίας του ’20, ο πατέρας του ίδρυσε τη γνωστή σειρά La
Pleiade του εκδοτικού οίκου Gallimard. Το 1941, όμως, ολόκληρη η οικογένεια
αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γαλλία και να μεταναστεύσει στην Αμερική. Ο
Αντρέ έπιασε δουλειά σ’ ένα μεγάλο εκδοτικό οίκο, τον Pantheon Books, που το
1962 αγοράστηκε από τον Random House. Το πάθος του για τη δουλειά ήταν τέτοιο,
που σύντομα ανέλαβε διευθυντής. Κι έμεινε στη θέση αυτή για τριάντα ολόκληρα
χρόνια, μέχρι το 1990, όταν αποφάσισε να εκπληρώσει επιτέλους το όνειρό του
και να ιδρύσει έναν εκδοτικό οίκο χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα, που τον
ονόμασε New Press.

Ο Αντρέ Σιφρέν, σημειώνει στη «Ρεπούμπλικα» ο μαροκινός συγγραφέας Ταχάρ Μπεν
Τζελούν που είχε μια συνομιλία μαζί του, άσκησε το επάγγελμα του εκδότη σε μια
ρομαντική εποχή. Τότε που οι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι δεν ήταν στο
χρηματιστήριο, γιατί το ταλέντο, η έρευνα και η δημιουργικότητα δεν είχαν θέση
σε τέτοιους χώρους. Τότε που οι οίκοι αυτοί ήταν οικογενειακές επιχειρήσεις
και ήταν ευχαριστημένοι μ’ ένα ποσοστό κέρδους του ύψους του 4% ή 5%. Τότε που
ο όμιλος Bertelsmann, η «γερμανική εκδοτική αυτοκρατορία» όπως λέει ο Σιφρέν,
δεν είχε ακόμη αλώσει τα πάντα. Και το βιβλίο δεν ταυτιζόταν με νούμερα και ποσοστά.

Αγοράζοντας τον περασμένο Μάρτιο τον Random House, ο Bertelsmann έγινε ο
πρώτος αγγλόφωνος εκδοτικός όμιλος στον κόσμο. Ο νέος του πρόεδρος Τόμας
Μίντλχοφ απαιτεί από το νέο του απόκτημα ό,τι και από όλους τους άλλους
εκδοτικούς οίκους που ελέγχει: ετήσια αύξηση εσόδων τουλάχιστον 15%. Το
μάνατζμεντ της επιχείρησης πρέπει να αλλάξει, έλεγε τον περασμένο μήνα στο
«Σπήγκελ». Τώρα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην κερδοφορία. Και για όποιον
δεν το πληροφορήθηκε, το βιβλίο πεθαίνει. Άντε να υπάρχουν σήμερα 25 αξιόλογοι
συγγραφείς σ’ όλο τον κόσμο. Το μέλλον ανήκει στα ηλεκτρονικά μέσα. Ο
Bertelsmann στρέφεται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση: αγόρασε το 50% της
διεύθυνσης του Barnes & Noble στο Internet και ετοιμάζει ένα πανευρωπαϊκό
ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο, το BOL. Στόχος είναι το 2000 ο μισός του τζίρος να
προέρχεται από τα πολυμέσα.

Το βιβλίο πεθαίνει. Το μόνο βιβλίο που θα επιζήσει είναι εκείνο που διαβάζεται
εύκολα και το ίδιο εύκολα ξεχνιέται. Ο αμερικανός συγγραφέας Κάλβιν Τρίλιν
ορίζει ως εξής τη σημερινή διάρκεια ενός βιβλίου στο βιβλιοπωλείο: «Κάτι
ανάμεσα σε γάλα και γιαούρτι. Σύντομα τα βιβλία θα γράφουν στο εξώφυλλο
ημερομηνία λήξης της ανάγνωσής τους». Αλλά ο Σιφρέν δεν πτοείται. Ο εκδοτικός
του οίκος ενδιαφέρεται για ιδέες, για τάσεις και ανθρωπιστικές αξίες. Τα
βιβλία που εκδίδει τώρα ­ λέει ­ ασχολούνται με θέματα που θα είναι επίκαιρα
έπειτα από δέκα χρόνια. Γιατί ο New Press δεν αντιμετωπίζει τα βιβλία σαν σαπουνάκια.