Το Κοσσυφοπέδιο προκαλεί ένταση ΗΠΑ και Ευρώπης

Όταν ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ κατέληξε σε συμφωνία τον περασμένο μήνα με τον
πρόεδρο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς της Γιουγκοσλαβίας για να αποτραπεί το
ενδεχόμενο βομβαρδισμού από το ΝΑΤΟ, η γερμανική κυβέρνηση περίμενε δύο ημέρες
το αντίγραφο της συμφωνίας, πριν αποσπάσει τελικά ένα από τη γιουγκοσλαβική
πρεσβεία στη Βόννη.

Μιλόσεβιτς – Χόλμπρουκ. Η καταρχήν συμφωνία για το Κοσσυφοπέδιο δημιουργεί εντάσεις

«ΚΑΤΑΝΤΑΕΙ γελοίο ­ αν δεν είναι ανησυχητικό ­ πως οι Αμερικανοί δεν θέλουν
τους Ευρωπαίους ως ισότιμους εταίρους», δήλωσε Γερμανός αξιωματούχος.

Όπως είχε γίνει με τη Βοσνία, έτσι και με το Κοσσυφοπέδιο δημιουργήθηκε πάλι
ένταση ανάμεσα στις ΗΠΑ και τους Ευρωπαίους συμμάχους σε θέματα ασφαλείας. Για
τους Αμερικανούς, οι Ευρωπαίοι δεν είναι σε θέση να δώσουν μία ριζική λύση σε
κάποια ευρωπαϊκή κρίση χωρίς την αμερικανική καθοδήγηση.

Όπως υποστηρίζει ο Χόλμπρουκ, οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να αποκτήσουν κοινή
πολιτική σε θέματα ασφαλείας στο ορατό μέλλον.

ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΦΩΝΟΙ

Στερημένοι από οποιαδήποτε εξουσία εδώ και εννέα χρόνια οι αλβανόφωνοι της
Γιουγκοσλαβίας, βάσει του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου που
διαπραγματεύτηκε ο Χόλμπρουκ, θα αποκτήσουν τουλάχιστον το ένα πέμπτο των
εδρών στην Εθνική Συνέλευση.

Προβλέπεται ακόμη για τους αλβανόφωνους, που πλειοψηφούν εννέα προς ένα στα
δύο εκατομμύρια του πληθυσμού της επαρχίας, το δικαίωμα να αντιπροσωπεύονται
στο γιουγκοσλαβικό Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, ακόμα και στο Ανώτατο Αμυντικό Συμβούλιο.

Το άκρως εμπιστευτικό αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο ξεκαθαρίζει πως οι αρχές
του Κοσσυφοπεδίου θα είναι αυτόνομες, επιτρέποντας στους κατοίκους της
περιοχής να εκλέγουν δικό τους πρόεδρο, να εφαρμόζουν δικούς τους νόμους, να
συλλέγουν τους φόρους, να διαθέτουν δική τους αστυνομία και να έχουν δικά τους
ποινικά δικαστήρια.

ΨΥΧΡΗ ΥΠΟΔΟΧΗ

Την προτεινόμενη αυτή συμφωνία έχει αντιμετωπίσει πάρα πολύ ψυχρά η
γιουγκοσλαβική κυβέρνηση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Συναντά αντίσταση ακόμα και ανάμεσα σε ορισμένους αλβανόφωνους ­
συμπεριλαμβανομένων διοικητικών στελεχών του Απελευθερωτικού Στρατού
Κοσσυφοπεδίου ­ οι οποίοι επιθυμούν να διακοπεί αυτή η 85χρονη στενή σχέση της
περιοχής τους με τη Σερβία.

Ο Πολ Γουίλιαμς, Αμερικανός καθηγητής πανεπιστημίου που συνεργάστηκε με το
Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως νομικός σύμβουλος, είπε πως όλα τα προηγούμενα
αμερικανικά σχέδια προσέφεραν στους αλβανόφωνους του Κοσσυφοπεδίου λιγότερη
πολιτική ισχύ από εκείνη που είχαν στην περίοδο 1974 με 1989, παρόλο που
πολλοί αλβανόφωνοι θεωρούν πως είναι ανεπαρκής ο βαθμός αυτονομίας.

Κατά την άποψη ορισμένων Αμερικανών αξιωματούχων, αν οι Αλβανόφωνοι του
Κοσσυφοπεδίου εκλέξουν τους δικούς τους αντιπροσώπους στην Ομοσπονδιακή
Εθνοσυνέλευση της Γιουγκοσλαβίας, τότε συνεργαζόμενοι με τους αντιπροσώπους
του Μαυροβουνίου ίσως κατορθώσουν να εξασθενίσουν τον Μιλόσεβιτς προκαλώντας
την πτώση του.

ΜΠΡΟΣΤΑ στο ενδεχόμενο να χάσει η Σερβία το Κόσοβο – Μετόχι, γράφει ο Ντούσαν
Μπατάκοβιτς στην ιταλική εβδομαδιαία εφημερίδα «Λιμπεράλ», διάφορα ρεύματα της
σερβικής ελίτ αναζητούν μια συμβιβαστική λύση.

Αυτοί πιστεύουν πως ο μόνος τρόπος να διατηρηθεί το Κοσσυφοπέδιο ως μέρος της
Γιουγκοσλαβίας είναι να βρεθεί από κοινού με τους Αλβανούς μια λύση αποδεκτή
και από τις δύο πλευρές. Δεδομένου ότι η ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου δεν
συζητείται καν από τη Σερβία και ο διαμελισμός του δεν είναι αποδεκτός από
τους Σέρβους που κατοικούν σ’ αυτό, πολλοί συζητούν ένα σχέδιο αποκέντρωσης
ολόκληρης της Γιουγκοσλαβίας με κριτήρια όχι εθνοτικά, αλλά οικονομικά. Έπειτα
από αίτημα του επισκόπου Αρτέμιο του Πρίζρεν και του Σερβικού Κινήματος
Αντίστασης (που ιδρύθηκε το 1995 και αντιτίθεται τόσο στον Μιλόσεβιτς όσο και
στους Αλβανόφωνους αυτονομιστές), ομάδα εμπειρογνωμόνων επεξεργάστηκε ένα
σχέδιο που βασίζεται στην ευρωπαϊκή εμπειρία.

Με βάση το σχέδιο αυτό, το Κόσοβο – Μετόχι θα χωριστεί σε δύο περιφέρειες
πληθυσμού 500.000 – 1 εκατομμυρίου κατοίκων η καθεμιά (η Γιουγκοσλαβία, με τη
σειρά της, θα χωριστεί σε 11 περιφέρειες). Οι περιφέρειες αυτές θυμίζουν
εκείνες που δημιουργήθηκαν στην Ισπανία και την Ιταλία: δεν είναι εθνικά
κυρίαρχες, αλλά απολαμβάνουν ευρείας αυτονομίας. Η Κάτω Βουλή της
Εθνοσυνέλευσης θα εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία και η Άνω Βουλή θα
αποτελείται κατά το ήμισυ από Σέρβους και κατά το άλλο ήμισυ από Αλβανόφωνους.

Όπως επισημαίνει όμως ο Μπατάκοβιτς, που είναι μέλος της Ακαδημίας Επιστημών
της Σερβίας, το σχέδιο είναι πάντα επίκαιρο επειδή υπερασπίζεται τα συμφέροντα
όχι μόνο των Σέρβων του Κοσσυφοπεδίου, αλλά και άλλων μειονοτικών ομάδων όπως
είναι οι τουρκόφωνοι πληθυσμοί και οι μουσουλμάνοι που μιλούν τη σερβική γλώσσα.

Στα Βαλκάνια, συνεχίζει ο Σέρβος ακαδημαϊκός στο άρθρο του, όλοι γνωρίζουν ότι
τυχόν απόσπαση από τη Σερβία του Κοσσυφοπεδίου – Μετόχι, θα δημιουργούσε ένα
σοβαρό παράγοντα αστάθειας στην περιοχή που θα είχε ευρύτερες επιπτώσεις και
θα άνοιγε στην ίδια τη Σερβία νέα μέτωπα (Βοϊβοντίνα και Σαντζάκ). Αυτό θα
ενίσχυε τις ριζοσπαστικές εθνικιστικές οργανώσεις, που θα προσπαθούσαν να
ανακτήσουν χαμένες πατρίδες και να τις διατηρήσουν υπό τον έλεγχό τους με τη βία.