Μουδιασμένη η Χιλή

Οι πέντε λόρδοι που αποτελούν το Ανώτατο Δικαστήριο που συζητεί για την τύχη
του Αουγούστο Πινοσέτ, στο Λονδίνο, αναμένεται ότι θα εκδώσουν την απόφαση
τους αύριο ή μεθαυρίο. Ως χθες άκουγαν τους δικηγόρους του παγιδευμένου
δικτάτορα που ανέπτυσσαν τη θεωρία ότι ο πελάτης τους καλύπτεται από αμνηστία
βάσει και των βρετανικών νομών, που δεν επιδέχονται εξαιρέσεις.

Αδύναμο όχι. Διαδήλωση στο Σαντιάγο ­ μια από τις λίγες που έγιναν ­ εναντίον του Πινοσέτ

«ΑΜΝΗΣΤΙΑ» ισχύει για τον Πινοσέτ και στη Χιλή, βάσει νόμου που ο ίδιος
φρόντισε να προωθήσει, ώστε να διασφαλίσει το ατιμώρητο του εαυτού του και
όλων των στελεχών της 16χρονης δικτατορίας του.

Πώς βλέπει όμως την υπόθεση Πινοσέτ ο λαός της Χιλής;

Για τη Δεξιά δεν υπάρχουν και πολλά ερωτήματα. Ακόμη και οι μετριοπαθείς
δεξιοί πιστεύουν ότι ο Πινοσέτ πρέπει να παραμείνει ελεύθερος. Τα κόμματα της
Δεξιάς έστειλαν μάλιστα εκπροσώπους τους στο Λονδίνο για να συναντήσουν τον
πρώην δικτάτορα και να τον διαβεβαιώσουν για τις καλές τους διαθέσεις, αλλά
και να του συστήσουν να τηρεί «διακριτική στάση» για να μην πάθει κανένα κακό.

Οι απεσταλμένοι τού είπαν ότι θα έχει την υποστήριξη των συντηρητικών δυνάμεων
αρκεί ν’ αποφεύγει τις δημόσιες εμφανίσεις και τις δηλώσεις. Του είπαν ακόμη
ότι θα ήταν καλό να κάνει το ίδιο και όταν επιστρέψει στη Χιλή.

Στο Σαντιάγο λέγεται ότι αυτή είναι η επιθυμία και των ανώτερων στρατιωτικών
της χώρας. Οι οποίοι όμως είναι πολύ πιο φιλικοί προς τον Πινοσέτ απ’ ό,τι ο
μέσος πολίτης και, σε περίπτωση που ο πρώην δικτάτορας κινδυνεύσει να τεθεί
υπό περιορισμό στην πατρίδα του, θα τον υπερασπίσουν.

ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ

Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Μάρτιο 45 στρατηγοί της Χιλής συμφώνησαν ν’
απονεμηθεί στον Πινοσέτ ο τίτλος του διά βίου επίτιμου στρατάρχη. Πριν από
πέντε μέρες, και ενώ η κόρη του Σαλβαδόρ Αλιέντε, Ισαμπέλ, βρισκόταν στο
Λονδίνο προσπαθώντας να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη και την κυβέρνηση
απέναντι στα εγκλήματα του Πινοσέτ, το Γενικό Επιτελείο στο Σαντιάγο έθεσε τον
στρατό σε κατάσταση επαγρύπνησης.

Σκοπός, όπως πιστεύεται, είναι να προληφθεί τυχόν αντίδραση των μεσαίων
αξιωματικών εναντίον του Πινοσέτ.

Αλλά ο ίδιος ο άλλοτε τύραννος δεν βοηθάει τους υποστηρικτές του με τη
συμπεριφορά του. Σε δηλώσεις του στους «Σάντεϊ Τάιμς» διακήρυξε ότι τυχόν
έκδοσή του στην Ισπανία (κατά το αίτημα του Ισπανού δικαστή Βαλτάσαρ Γκαρθόν)
«θα κατέστρεφε το κλίμα συμφιλίωσης στη Χιλή».

Ο Πινοσέτ έστειλε μηνύματα και στα δύο κυριότερα δεξιά κόμματα της πατρίδας
του. Το αίτημα για έκδοσή του, λέει, αποτελεί επίθεση κατά της Χιλής. «Δεν
είμαστε αποικία κανενός, είμαστε ελεύθερη χώρα. Ελπίζω ότι οι Χιλιανοί το
αντιλαμβάνονται αυτό και θα παλέψουν ώστε να είναι η χώρα σεβαστή».

ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ

Ο μέγας εχθρός κατά τον Πινοσέτ είναι το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Χιλής, το
οποίο θεωρείται ενοχλητικό και από πολλούς στρατηγούς. Εφημερίδες του Σαντιάγο
προσκείμενες στους στρατιωτικούς γράφουν ότι «είναι απαράδεκτη η τακτική των
σοσιαλιστών που επιδιώκουν τη σύγκρουση με την κυβέρνηση και ακολουθούν
ανατρεπτική τακτική».

Και όμως το Σοσιαλιστικό Κόμμα απέφυγε κάθε σχόλιο για τον Πινοσέτ και οι
οπαδοί του είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί. Απέφυγε κάθε ενέργεια που ο Πινοσέτ θα
θεωρούσε «πρόκληση». Ανάλογα «συγκρατημένοι» είναι και οι οπαδοί του και ο
φιλικός του Τύπος.

ΕΧΕΙ προκαλέσει εντύπωση η στάση της χιλιανής Αριστεράς απέναντι στο θέμα
Πινοσέτ. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα παραμένει περίπου βουβό. Οι 1.200 αγνοούμενοι
δεν μνημονεύονται ουσιαστικά παρά μόνο από τους συγγενείς τους, την επιτροπή
των οποίων ουδέποτε δέχτηκε να συναντήσει ο πρόεδρος Φρέι (Χριστιανοδημοκράτης).

Πολλοί στη Χιλή λένε ότι δεν υπάρχει νοσταλγία για τον Αλιέντε. Όσο και αν
υπήρξε δημοκρατικός, τα λάθη που έγιναν επί της προεδρίας του εμπόδισαν στο
τέλος και τον ίδιο να ελέγξει την κατάσταση.

«Ούτε καν οι Σοσιαλιστές δεν τον νοσταλγούν», γράφει σε έρευνά της στη Χιλή η
ιταλική «Ρεπούμπλικα». Πολλοί Χιλιανοί πιστεύουν ότι ακόμη ζουν περίοδο
«μετάβασης» που απαιτεί μεγάλη προσοχή. Άλλοι υπενθυμίζουν ότι ο Πινοσέτ δεν
ανατράπηκε, αλλά παρέδωσε μόνος του την εξουσία, εντελώς ξαφνικά, πριν από έξι χρόνια.

Καταλυτική όμως υπήρξε και η διάρκεια της δικτατορίας.

Μέσα σε μία εικοσαετία ένα αυταρχικό καθεστώς δημιουργεί βάσεις, ρίζες,
φίλους, συμφέροντα και πιστούς υπηρέτες. Κάθαρση δεν έγινε, άλλωστε, ποτέ ούτε
στον στρατό ούτε στο δημόσιο. Οι οικείοι των αγνοουμένων (ακριβέστερα
σκοτωμένων) θα περιμένουν, ίσως, μερικά χρόνια ακόμη, ώσπου να δικαιωθεί η
μνήμη τους.