Το πάθημα έγινε μάθημα

Πόσο πρέπει να μένει κανείς μέσα στο χρηματιστήριο; Χιλιάδες Αμερικανοί τώρα
γνωρίζουν την απάντηση ­ το πάθημα τούς έγινε μάθημα.

ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ, από τα κεφάλαια που προορίζονταν για τη σύνταξή τους, οι μέτοχοι
του συνταξιοδοτικού κεφαλαίου TSP απέσυραν 106 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 32
δισ. δραχμές) από τις μετοχές και τα τοποθέτησαν σε ομόλογα. Τον Σεπτέμβριο
απέσυραν άλλα 427 εκατομμύρια δολάρια.

«Αυτή η φυγή από τις μετοχές ήταν η μεγαλύτερη μηνιαία μετατόπιση
συνταξιοδοτικών κεφαλαίων που σημειώθηκε στο χρηματιστήριο από το 1991»,
σύμφωνα με τον Τζέρι Νάιτ της «Ουάσιγκτον Ποστ».

ΣΩΣΤΟ – ΛΑΘΟΣ

Ήταν επίσης ένα κολοσσιαίο λάθος (αλλά, πάντως, από εκείνα που συνήθως
διαπράττουν οι νευρικοί επενδυτές). Άλλωστε, οι μέτοχοι έβλεπαν τη Γουώλ Στρητ
να πέφτει συνεχώς, σημειώνοντας απώλειες 18% από τον Ιούλιο έως τον
Σεπτέμβριο. Και ό,τι πέφτει, συνεχίζει να πέφτει, σωστά;

Λάθος. Από την 1η Οκτωβρίου, η Γουώλ Στρητ ανέβηκε 15%, ο δείκτης S&Ρ-500
13% και ο δείκτης Russell-2000 (εταιρειών μικρής κεφαλαιοποίησης) 12%.

Βέβαια, δεν μπορεί κανείς να μην νιώσει συμπάθεια για τους επενδυτές που
βγαίνουν πρόωρα από την αγορά. Μία αγορά που πέφτει είναι τρομακτική. Και όταν
περισσεύει ο τρόμος, οι επενδυτές πουλάνε μαζικά. Ιδιαίτερα, όταν ακούνε
αυθεντίες σαν τον Στίβεν Σιούγκερουντ να λένε: «Ελπίζω να έχετε περιορίσει τις
τοποθετήσεις σας σε μετοχές, σε επίπεδα που θα σας επιτρέπουν να κοιμάστε
ήσυχα. Αν όχι, κάντε το τώρα! Οι μετοχές δεν μπορούν παρά να πάνε κάτω στο
ορατό μέλλον».

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ

Στην πραγματικότητα, το μέλλον δεν είναι ποτέ ορατό. Σε μία περίφημη μελέτη
της, η εταιρεία επενδυτικών ερευνών Ibbotson Associates του Σικάγου διαπίστωσε
ότι επένδυση 1 δολαρίου σε μετοχές το 1925, άξιζε 1.114 δολάρια το 1995 (με
επανεπένδυση των μερισμάτων). Όμως, για τους επενδυτές που δεν ήταν μέσα στους
35 καλύτερους από τους 840 μήνες αυτής της περιόδου, το ένα τους δολάριο έγινε
μόλις 10.

Στον επόμενο απολογισμό που θα γίνει, σίγουρα ο Οκτώβριος του 1998 θα
συμπεριληφθεί μέσα σε αυτούς τους 35 καλύτερους μήνες. Πράγματι, ήταν ο μήνας
κατά τον οποίο σημειώθηκε η μεγαλύτερη μηνιαία άνοδος (σε μονάδες) στην
ιστορία του Ντάου Τζόουνς και η μεγαλύτερη ποσοστιαία άνοδος από το 1987.

ΟΙ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ

Ό, τι όμως και αν σας λένε οι προφήτες, είναι αδύνατον να προβλέψει κανείς
ποιος θα είναι ο πιο καλός μήνας και ποιος ο πιο καταστροφικός. Επειδή ουδείς
γνωρίζει, η έξυπνη στρατηγική είναι να κρατάει κανείς τα χρήματά του στις
μετοχές για μεγάλο διάστημα ­ εκτός φυσικά αν θέλει να αγοράσει ένα σπίτι ή να
κάνει ένα ταξίδι στο εξωτερικό. Ιδιαίτερα τα συνταξιοδοτικά κεφάλαια πρέπει να
τοποθετούνται μακροπρόθεσμα.

Η μέση ετήσια απόδοση των μετοχών από το 1926 είναι 11%, των μακροπρόθεσμων
ομολόγων 5,6% και των βραχυπρόθεσμων κρατικών χρεογράφων 4,6%. Βραχυπρόθεσμα,
οι μετοχές είναι πολύ πιο ευμετάβλητες (δηλαδή πιο επικίνδυνες) από τα ομόλογα
­ σε μία κακή χρονιά μπορεί κανείς να χάσει μέχρι και το 40% της επένδυσής
του. Όμως, μακροπρόθεσμα, αυτή η μεταβλητότητα υποχωρεί. Σε μεγάλες περιόδους,
οι μετοχές είναι στην πραγματικότητα λιγότερο επικίνδυνες από τα ομόλογα,
σύμφωνα με έρευνα του Τζέρεμαϊ Σίγκελ στο Wharton School of Business.

ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ

Στην περίπτωση του TSP, οι επενδυτές πήραν τα χρήματά τους από τα ομόλογα και
τα τοποθέτησαν σε μετοχές, όταν είδαν το χρηματιστήριο να ανεβαίνει. Και
ύστερα, όταν οι μετοχές άρχισαν να πέφτουν, απέσυραν τα χρήματά τους από αυτές
και τα τοποθέτησαν πάλι σε ομόλογα. Έκαναν δηλαδή ακριβώς το αντίθετο από αυτό
που έπρεπε να κάνουν ­ αν υποθέσουμε ότι έπρεπε να κάνουν κάτι.

Είναι γεγονός ότι μερικοί επενδυτές τρομάζουν εύκολα. Τόσο το χειρότερο για
αυτούς. Γιατί στην περίπτωση του TSP, όσοι επενδυτές έφυγαν από τις μετοχές
την περίοδο Αυγούστου – Σεπτεμβρίου, έχασαν κέρδη 70 εκατομμυρίων δολαρίων.