Ροζ τροπολογίες και προσθήκες στην ΟΝΕ

Τόσο οι Βρυξέλλες, όσο και οι διεθνείς αγορές, μοιάζουν ασυγκίνητες από τον
«Κόκκινο Οκτώβρη» που σημάδεψε την Ευρώπη. Ακόμη και ο Βιμ Ντουίσενμπεργκ, ο
διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, δεν δείχνει να ανησυχεί
ιδιαιτέρως ­ αν και έχει ήδη κάνει δηλώσεις αντίδρασης σε διάφορες ιδέες που
έχουν πέσει στο τραπέζι και που θεωρεί ότι… παρεμβαίνουν στα χωράφια του.

Βιμ Ντουίσενμπεργκ ­ ο αρχιτραπεζίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Εμείς θα κρίνουμε για τα επιτόκια

«Ξέρετε, οι Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες μοιάζουν λιγάκι με τον… Μιτεράν,
όταν βρέθηκε στην εξουσία, το 1981. Ή σαν τον δικό σας, τον Ανδρέα Παπανδρέου,
επίσης το 1981: βρίσκονται από το 1978 μακριά από τη εξουσία και μοιάζουν
σαν… νεοφώτιστοι. Η διαφορά με το παρελθόν είναι ότι στους Γάλλους ή τους
Έλληνες σοσιαλιστές πήρε κάποια χρόνια να “προσγειωθούν” ­ στους Γερμανούς
υπολογίζω να μην πάρει πάνω από, ας πούμε, έξι εβδομάδες». Το υψηλόβαθμο
στέλεχος της Κομισιόν ­ που έχει μετάσχει στη σύλληψη και την πραγματοποίηση
της ιδέας της ΟΝΕ ­ αντιμετωπίζει με απέραντη ηρεμία την απόπειρα των
Ευρωπαίων σοσιαλιστών, που ελέγχουν πλέον 13 από τις 15 κυβερνήσεις της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, να προσδώσουν ένα πιο «αριστερό» τόνο στο εγχείρημα της
Νομισματικής Ένωσης και το ευρώ. Όπως λέει, «είναι τέτοιας ιστορικής ­ και
ανεπανάληπτης μετά τη ρωμαϊκή εποχή ­ σημασίας υπόθεση, που ουδείς πρόκειται
να διακινδυνεύσει έστω και στο ελάχιστο την επιτυχία του».

Γκέρχαρντ Σρέντερ ­ ο νέος Γερμανός καγκελάριος. Πρότεινε Σύμφωνο για την Απασχόληση με δεσμευτικούς στόχους

Η ΗΡΕΜΙΑ πρέπει να θεωρηθεί δικαιολογημένη ­ όλες οι προτάσεις που «ίπτανται»
τις τελευταίες εβδομάδες είτε είναι ανεφάρμοστες είτε δεν αλλοιώνουν την ουσία
της ΟΝΕ:

1 Μείωση επιτοκίων ­ ή δύο σκύλοι εμάλωναν σε ξένο αχυρώνα.

Ήδη, πριν από την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής του Πέρτσαχ, μια πλειάδα πολιτικών
αρχηγών ανακάλυψε αίφνης το εργαλείο της μείωσης των επιτοκίων, για να υπάρξει
ενίσχυση της ανάπτυξης ­ και, άρα, της απασχόλησης. Και, βέβαια, όλοι τους
γνωρίζουν πάρα πολύ καλά ότι δικαιούνται απλώς να εκφράζουν ευχές ­ η
αρμοδιότητα για τα επιτόκια στον χώρο της ΟΝΕ είναι της ανεξάρτητης, βάσει της
Συνθήκης του Μάαστριχτ, Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Και επειδή η
ανεξαρτησία της Τράπεζας είναι από τους βασικούς όρους για να μην «πέσει στα
βράχια» το ευρώ, πρέπει να καταδειχθεί ότι αυτή δεν υποκύπτει σε πολιτικές
πιέσεις. Ήδη, εμμέσως πλην σαφώς, ο κ. Ντουίσενμπεργκ έστειλε το μήνυμά του:
τα επιτόκια θα μειωθούν όταν θα κρίνουμε εμείς ­ δηλαδή, όταν και εάν
διαπιστώσουμε πως ο πρωταρχικός στόχος της Τράπεζας, η σταθερότητα των τιμών
δεν κινδυνεύει.

Φυσικά, οι σοσιαλιστές ηγέτες που υποστήριξαν σε τόσο υψηλούς τόνους τη μείωση
των επιτοκίων, κατάφεραν να φανούν ευάρεστοι και φιλολαϊκοί στο κοινό τους ­
τα εκλογικά σώματα…

2 Target zones ­ ή η επιστροφή του Κέινς.

Βοηθούντος του κλίματος που επικράτησε με την πρόσφατη διεθνή οικονομική κρίση
(κάποιοι έφτασαν να μιλούν ακόμη και για το τέλος της… παγκοσμιοποίησης,
πετυχαίνοντας ό,τι κι αυτοί που μιλούσαν για το τέλος της Ιστορίας), οι
σοσιαλιστές υπουργοί Οικονομικών της Γαλλίας και της Γερμανίας, κ.κ. Στρος-Καν
και Λαφοντέ πρότειναν τη σύναψη συμφωνιών, ώστε η ισοτιμία του ευρώ με το
δολάριο και το γιέν να είναι ­ με ένα όριο συν και πλην ­ σταθερή. Φυσικά, μια
τέτοια εξόφθαλμη πρόταση επιστροφής στον παρεμβατισμό (εν ονόματι της
καταπολέμησης της… κερδοσκοπίας) προκάλεσε πάραυτα ανατριχίλα στην Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα.

Εδώ, όμως, υπάρχει και κάποιο νομικό κενό. Βάσει της συνθήκης, αρμόδιο για τις
ισοτιμίες είναι το Συμβούλιο ­ και όχι η Τράπεζα ­ υπό τον όρο όμως πως δεν θα
υπονομεύεται ο πρωταρχικός στόχος της Τράπεζας, δηλαδή η σταθερότητα των
τιμών. Ως εκ τούτου, προβλέπεται πως το κλίμα της «κόντρας» μεταξύ τραπεζιτών
και πολιτικών θα συνεχισθεί.

3 Φορολογική εναρμόνιση ­ ή, το εθνικό συμφέρον δεν έχει ιδεολογία.

Οι Γερμανοί προωθούν ακόμη πιο έντονα από πριν τον στόχο της φορολογικής
εναρμόνισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ­ κι έχουν στο πλευρό τους Γάλλους, Σουηδούς,
Αυστριακούς. Αυτό που εννοούν, κατά βάση, είναι να πάψουν ορισμένες χώρες
(Ολλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο) να είναι φορολογικοί παράδεισοι εντός της
Ε.Ε. ­ απειλώντας τις δικές τους επενδύσεις. Για παράδειγμα, ο φόρος εταιρειών
είναι κατά μέσον όρο 30% στην Ένωση, αλλά στην Ολλανδία είναι περίπου 10%.
Επιπλέον, στην Ολλανδία μια νέα εταιρεία έχει φοροαπαλλαγή για τα δύο πρώτα
χρόνια της λειτουργίας της ­ με αποτέλεσμα πολλές γερμανικές εταιρείες να
πηγαίνουν στη γειτονική χώρα.

* Η ελληνική πλευρά είναι κατ’ αρχήν θετική, με ορισμένες επιφυλάξεις.
Εσχάτως, όμως, στην Αθήνα αναπτύσσεται κι ένας προβληματισμός εις ό,τι αφορά
το φορολογικό καθεστώς υποψηφίων και συνδεδεμένων χωρών. «Εάν η Τουρκία, που
έχει Συμφωνία Τελωνειακής Σύνδεσης με την Ένωση, έχει ένα φορολογικό καθεστώς
ανταγωνιστικό απέναντί μας, είναι σαφές ότι κάποιες επενδύσεις θα στραφούν
προς τα εκεί ­ με συνέπειες και για την εθνική οικονομία και για τη θέση της
χώρας», επισημαίνει αρμόδιος παράγων.

4 Περιβαλλοντικός φόρος ­ ή η ώρα των οικολόγων.

Πρόκειται για μια παλαιά πρόταση, βασισμένη στην αρχή «ο ρυπαίνων να
πληρώνει», την οποία είχε προωθήσει πλαιότερα ο Ζακ Ντελόρ. Ο πρώην πρόεδρος
της Κομισιόν είχε υποστηρίξει πως μ’ αυτόν τον φόρο θα μπορούσαν να μειωθούν
οι εργοδοτικές εισφορές ­ και άρα το κράτος να έχει τα ίδια έσοδα, ενισχύοντας
την απασχόληση. Βέβαια, έχει κατά καιρούς διατυπωθεί πλήθος επιφυλάξεων ­
όπως, για παράδειγμα, πως ένα αγαθό που ρυπαίνει θα έχει αυξημένη τιμή και,
άρα, θα αυξάνεται ο πληθωρισμός και θα χτυπηθεί η ανταγωνιστικότητα.

* Στο σημείο αυτό, η Αθήνα προβληματίζεται ιδιαιτέρως, καθώς βλέπει πως οι
«οικολογικοί» κίνδυνοι που αντιμετωπίζει η ίδια προέρχονται από χώρες εκτός
Ένωσης ­ όπως το Κοζλοντούι της Βουλγαρίας και το Ακουγιούκ της Τουρκίας.

5 Σύμφωνο για την Απασχόληση ­ ή, η ροζ προσθήκη στο
Σύμφωνο Σταθερότητας.

Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, ήδη στο Πέρτσαχ, πρότεινε ένα Σύμφωνο για την Απασχόληση
με δεσμευτικούς στόχους ­ και ορισμένοι θα μπορούσαν να κάνουν λόγο για μια
πολιτική πραγματικής κι όχι μόνο ονομαστικής σύγκλισης.

* Αυτό, βέβαια, δεν είναι καθόλου κακό ­ μονάχα που για την Ελλάδα ειδικά
μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Και τούτο, διότι η όποια πολιτική
απασχόλησης στην Ευρώπη, χρειάζεται λεφτά για να γίνει. Κι αυτά τα λεφτά, σε
γενικές γραμμές, μπορούν να βρεθούν με δύο τρόπους:

* Είτε από τους εθνικούς προϋπολογισμούς ­ δηλαδή, με την αύξηση των
ελλειμμάτων, γεγονός που προσκρούει στο Σύμφωνο Σταθερότητας που συνοδεύει την ΟΝΕ.

* Είτε από τον κοινοτικό προϋπολογισμό ­ γεγονός που σημαίνει ανακατανομή των
δαπανών (αφού θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη η ανακατανομή των εισφορών). Η
Ελλάδα, όμως, είναι η πλέον κερδισμένη χώρα από την υπάρχουσα κατανομή ­ και
ως εκ τούτου, μπορεί να… πληρώσει η ίδια την άσκηση κοινωνικής πολιτικής που ζητεί!

6 Χαλάρωση του 3% στο Σύμφωνο Σταθερότητας ­ ή «το νερό στο κρασί»
της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Αυτός που έριξε στο τραπέζι την ιδέα είναι ο επίτροπος Μάριο Μόντι, ο οποίος
πρότεινε μια «ευελιξία» στο όριο του 3% για το έλλειμμα τών εντός της ΟΝΕ
χωρών, εφόσον η υπέρβαση οφείλεται σε δημόσιες επενδύσεις (που δημιουργούν απασχόληση).

Βέβαια, η πρόταση αυτή αποτελεί την κορυφή μονάχα του παγόβουνου που λέγεται
συντονισμός των οικονομικών πολιτικών. Οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές αναζητούν τώρα
­ μετά τον συντονισμό της νομισματικής πολιτικής ­ και μια μορφή πολιτικού και
οικονομικού συντονισμού. Ο Σρέντερ, μάλιστα, στο παρελθόν έχει κάνει λόγο για
δημιουργία «οικονομικής κυβέρνησης» στην Ευρώπη ­ η οποία θα
«διαπραγματεύεται» με την (κακή και νεοφιλελεύθερη) Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

7 Ευρωομόλογα – ή το πνεύμα του Ντελόρ είναι ζωντανό.

Την παλαιά πρόταση του κ. Ντελόρ για έκδοση ευρωομολόγων, που θα
χρηματοδοτήσουν τα περίφημα (αλλά μηδέποτε προωθούμενα…) Διευρωπαϊκά Δίκτυα
επαναφέρουν τώρα οι Γάλλοι υποστηρίζοντας, μάλιστα, ότι έτσι δεν χρειάζεται να
χαλαρώσει το όριο του 3% στα ελλείμματα, αφού θα πρόκειται για δαπάνες που δεν
φαίνονται. Εδώ, όμως, υπάρχει κι ο αντίλογος ­ ότι η Κοινότητα θα πρέπει να
προχωρήσει σε δανεισμό και, άρα, τα ευρωπαϊκά επιτόκια θα δεχθούν πιέσεις.

Είναι σαφές ότι όλες οι παραπάνω προτάσεις έχουν στόχο να δείξουν στους
Ευρωπαίους πολίτες, πως οι σοσιαλιστικές τους κυβερνήσεις νοιάζονται
για τα προβλήματά τους ­ και, κυρίως, για την
ανεργία. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν αμφισβητούν
ρεαλιστικά το ευρώ ­ κι αυτό διότι, όπως λέγεται στους διαδρόμους
της Ένωσης, ο Γερμανός μπορεί να νοιάζεται για την ανεργία ­ αλλά
πάνω απ’ όλα θέλει να ξέρει ότι το μάρκο που αντάλλαξε με το ευρώ είναι ισχυρό..