«Κρατούσα 55 μέρες τον Μόρο»

Άννα Λάουρα Μπραγκέτι ήταν 23 ετών όταν οι Ερυθρές Ταξιαρχίες της ανέθεσαν να
αγοράσει, να κατοικήσει και να διαχειριστεί το διαμέρισμα της οδού Μονταλτσίνι
8, εσωτερικό 1, στο οποίο κρατήθηκε όμηρος ο Άλντο Μόρο την άνοιξη του 1978
και δολοφονήθηκε έπειτα από διάστημα περίπου δύο μηνών. Η Μπραγκέτι έμεινε
στις Ερυθρές Ταξιαρχίες έως το 1980, οπότε συνελήφθη και καταδικάστηκε σε
ισόβια. Από το 1994 πήρε την άδεια να εργάζεται έξω από τη φυλακή και, μαζί με
τη δημοσιογράφο Πάολα Ταβέλα (εκπρόσωπο σήμερα της υπουργού Ισότητας Άννας
Φινοκιάρο), εξέδωσαν φέτος το βιβλίο «Aldo Moro, Η ομηρεία» (κυκλοφορεί τη
Δευτέρα στην Ελλάδα από τον εκδοτικό οίκο «Primus Εκδόσεις Καπάτου» και σε
μετάφραση της Μαρίας Αποστολάκη). Πρόκειται για τη μοναδική μαρτυρία των όσων
συνέβησαν στη «Φυλακή του λαού», όπως ονόμαζε η οργάνωση το σπίτι όπου ο
πρόεδρος της ιταλικής Χριστιανοδημοκρατίας πέρασε τις τελευταίες 55 ημέρες
του. Η Άννα Λάουρα Μπραγκέτι αφηγείται την καθημερινή ζωή, τον απόηχο των
πολιτικών συζητήσεων στα κέντρα εξουσίας, τις ανακρίσεις, τις δικαιολογίες και
τις αυταπάτες των Ερυθρών Ταξιαρχιών, τις αιτίες της τραγικής έκβασης της
απαγωγής. «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν σήμερα σε προδημοσίευση αποσπάσματα από αυτό
το ντοκουμέντο της μεγαλύτερης μεταπολεμικής τραγωδίας της Ιταλίας: «Το
ραδιόφωνο και η τηλεόραση ήταν αναμμένα. Λίγο μετά τις εννιά, ο εκκωφαντικός
θόρυβος των ελικοπτέρων που πετούσαν πάνω από τη Ρώμη δήλωνε ότι κάτι είχε συμβεί».

ΔΕΝ ΚΑΤΑΦΕΡΝΑ να μείνω άλλο στο σπίτι. Κατέβηκα τη μικρή σκάλα που οδηγούσε
στην πόρτα της εισόδου. Ξαφνικά αναγνώρισα το αυτοκίνητό μου που ανηφόριζε
ήρεμα την οδό Μονταλτσίνι. Όταν πλησίασε, είδα τον Μάριο στη θέση του οδηγού
και τον Τζερμάνο καθισμένο στο πλάι του. Ρώτησα: “Πώς πήγε;”. Καλά, όλα καλά,
όπως τα προβλέψαμε. Οι δικοί μας ήταν ασφαλείς και εκείνοι που είχαν έρθει από
τον Βορρά βρίσκονταν ήδη στο τρένο, στο δρόμο της επιστροφής. Στο πορτ μπαγκάζ
υπήρχε ένα κιβώτιο από γερό ξύλο, με δύο χειρολαβές…

Ο Μάριο και ο Πρόσπερο φόρεσαν κουκούλες και άνοιξαν το κιβώτιο. Βοήθησαν τον
Άλντο Μόρο να βγει. Ήταν δεμένος. Εγώ περίμενα ξανά, έξω από την κλειστή
πόρτα. “Πρόεδρε”, άκουσα τον Μάριο να λέει με απεριόριστη ευγένεια,
“καταλάβατε ποιοι είμαστε;”. “Κατάλαβα ποιοι είστε”, απάντησε ο Μόρο πριν τον
καλέσουν να μπει στο κελί που είχαν κατασκευάσει γι’ αυτόν πίσω από τη
βιβλιοθήκη. Δεν πρόβαλε αντίσταση, δεν ύψωσε τη φωνή ούτε παραπονέθηκε. Μέσα
στο κιβώτιο, όπως μου διηγήθηκαν, δεν είχε παλέψει, δεν είχε προσπαθήσει να
φωνάξει κατά τη διάρκεια της μεταφοράς. Έμενε μαζεμένος προσπαθώντας να
αναπνέει μέσα από μικρές τρύπες. Είχε καταλάβει αμέσως ότι η συνεργασία ήταν η
πιο συνετή στρατηγική. Τώρα όμως ζητούσε με αγωνία μία από τις τσάντες του
όπου είχε τα φάρμακα. Σε μια τσάντα υπήρχαν μερικά, αλλά δεν ήταν εκείνα που
έψαχνε ο Μόρο. Δεν τις είχαμε πάρει όλες τις τσάντες από την οδό Φάνι, παρά
μόνο δύο. Αυτός επέμενε ότι ήταν πέντε. Είπε ότι θα έπρεπε να του
προμηθεύσουμε μερικά φάρμακα, κυρίως ένα ηρεμιστικό που του ήταν απαραίτητο,
γιατί τον τελευταίο καιρό τού ήταν δύσκολο να κοιμηθεί. Θα τα είχε όλα μέχρι
το βράδυ, τον διαβεβαίωσε ο Μάριο και τον άφησε».

ΟΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ

Άλντο Μόρο. Η ερυθροταξιαρχίτισσα Άννα Λάουρα Μπραγκέτι αφηγείται στην «Ομηρεία» τις 55 τελευταίες ημέρες του προέδρου της ιταλικής Χριστιανοδημοκρατίας και πρωτεργάτη του «ιστορικού συμβιβασμού» με το Κ.Κ.

Στις 55 ημέρες που διήρκεσε η ομηρεία του Μόρο, η Άννα Λάουρα Μπραγκέτι
τακτοποιούσε το διαμέρισμα και αγόραζε όλες τις προμήθειες για τον κρατούμενο
και τους συντρόφους της, προσέχοντας να φαίνεται ότι το σπίτι κατοικείται από
δύο άτομα και όχι από πέντε, όπως συνέβαινε στην πραγματικότητα. Στο βιβλίο
περιγράφει με λεπτομέρειες την περίοδο αυτή, αλλά και γενικότερα τη δράση της
στις Ερυθρές Ταξιαρχίες, όπως το φόνο του καθηγητή Βιτόριο Μπασελέτ, τον οποίο
διέπραξε στις 12 Φεβρουαρίου του 1980, ή συναντήσεις της ίδιας και συντρόφων
της με μέλη της γερμανικής RAF ή με ένα Παλαιστίνιο της οργάνωσης τού Ζωρζ
Χαμπάς στο Παρίσι.

«Με τον Παλαιστίνιο συζητήσαμε για το ιμπεριαλιστικό κράτος των πολυεθνικών,
μέχρι που άρχισε να χασμουριέται. Καταλάβαμε τότε ότι δεν τον απασχολούσαν
ιδιαίτερα ο κομμουνισμός και η επανάσταση. Εκείνο που τον ενδιέφερε ήταν να
απελευθερώσει την πατρίδα του και να διώξει τους Εβραίους από τη Μέση Ανατολή.
Μας πρότεινε συνεργασία στρατιωτικής φύσεως. Θα μας υποδείκνυαν κάποιους
στόχους στην Ιταλία και θα φρόντιζαν αυτοί για τις λεπτομέρειες και την
έρευνα. Εμείς το μόνο που έπρεπε να κάνουμε ήταν να πυροβολήσουμε. Η παγερή
σιωπή του Μάριο άξιζε περισσότερο από οποιαδήποτε απάντηση κι εγώ του
μετέφρασα στο γαλλικά ότι οι Ερυθρές Ταξιαρχίες δεν πυροβολούσαν για
λογαριασμό τρίτων. Παρά την γκάφα του, καταλήξαμε σε μια συμφωνία ευνοϊκή και
για τους δύο, που είχε σχέση με μια παρτίδα όπλων. Θα μας προμήθευαν μια
συγκεκριμένη ποσότητα, με τον όρο να κρύψουμε ένα μέρος γι’ αυτούς σε αποθήκες
στην Ιταλία στις οποίες να έχουν πρόσβαση για να μη χρειάζεται να τα εισάγουν
λαθραία. Το πρόβλημα όμως ήταν το μέρος στο οποίο ήθελαν να μας παραδώσουν το
εμπόρευμα, στη μέση της θάλασσας, στα ανοιχτά του Λιβάνου. Δεχτήκαμε».

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ

Όταν η επίσημη Ιταλία παρήγγειλε στους ερυθροταξιαρχίτες ότι δεν
διαπραγματεύεται και ότι έπρεπε να αφήσουν τον Μόρο ελεύθερο άνευ όρων, η
οργάνωση αποφάσισε την «εκτέλεσή» του. «Στις 15 Απριλίου αναγγείλαμε την
ετυμηγορία για τον κρατούμενο: “Ο Άλντο Μόρο είναι ένοχος και γι’ αυτό
καταδικάζεται σε θάνατο”. Γράψαμε το έκτο ανακοινωθέν και φροντίσαμε να το
λάβουν οι δημοσιογράφοι στις 14 Απριλίου το βράδυ στο Τορίνο, το Μιλάνο, τη
Γένοβα και τη Ρώμη. Γράψαμε ότι η ανάκριση είχε τελειώσει. Όσο για τα
αποτελέσματά της, τα βγάλαμε πέρα με μια ρητορική ερώτηση, που όμως
ανταποκρινόταν στην αλήθεια: “Ποια μυστικά μπορεί να κρύβει το καθεστώς της
Χριστιανικής Δημοκρατίας, από τον Ντε Γκάσπερι ως τον Μόρο, που οι προλετάριοι
δεν έχουν ήδη γνωρίσει και πληρώσει με το αίμα τους;”. Παρατηρήσαμε το ωχρό
πρόσωπο του Τακανίνι στην τηλεόραση, είδαμε εκείνους που αποκαλούνταν φίλοι
του Μόρο ­ τον Λετιέρι, τον Φορλάνι, τον Ανσέλμι ­ να βγαίνουν από τα μπλε
αυτοκίνητα αποφεύγοντας τις τηλεκάμερες και να περνούν βιαστικά κάτω από τη
βροχή την πόρτα του σπιτιού του. Ο Μάριο είπε την αλήθεια στον Μόρο δύο μέρες
νωρίτερα δικαιολογώντας την απόφαση με τις τριαντάχρονες πολιτικές του
ευθύνες. Πρόσθεσε ότι οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν ολοκληρωθεί. Αντίθετα,
κατά κάποιο τρόπο ξεκινούσαν εκείνη τη στιγμή».