Τα πραγματικά επιτόκια σε Γαλλία, Γερμανία είναι πολύ υψηλά

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ Οικονομία πρέπει να ενισχυθεί στην Ευρώπη. Ο σκληρός ευρωπαϊκός
πυρήνας της ζώνης του ευρώ πρέπει να ξυπνήσει από τον νομισματικό λήθαργό του.

Το ευρώ λειτούργησε σαν ασπίδα, που απέτρεψε να διαταραχθούν οι ευρωπαϊκές
ισορροπίες από τη διεθνή νομισματική αναταραχή ­ πράγμα που είχε συμβεί
επανειλημμένα σε παρόμοιες περιστάσεις κατά το πρόσφατο παρελθόν.

Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες ανάμεσα στα νομίσματα του ευρώ δεν επηρεάστηκαν
ούτε από τη διεθνή κρίση ούτε από την πτώση του δολαρίου, και έτσι δεν
εκδηλώθηκε καμία πίεση προς τα πάνω στα επιτόκια της ζώνης του ενιαίου νομίσματος.

Ακόμη, χώρες που κατά παράδοση χαρακτηρίζονταν νομισματικά «αδύναμες», όπως η
Ιταλία και σε μικρότερο βαθμό η Ισπανία, πέτυχαν πρόσφατα να μειώσουν
σημαντικά τα επιτόκιά τους προκειμένου να επιταχύνουν τη διαδικασία σύγκλισης.

Όμως, αυτά τα καλά νέα δεν είναι αρκετά. Με δεδομένη την αμετάβλητη
νομισματική πολιτική στις χώρες του «σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα» ­ Γαλλία και
Γερμανία ­ ο αποπληθωρισμός που προέκυψε από την πτώση στις τιμές των πρώτων
υλών και την όξυνση του διεθνούς ανταγωνισμού συνδυάστηκε, στη διάρκεια αυτής
της χρονιάς, με μία πολύ έντονη άνοδο των βραχυπρόθεσμων πραγματικών επιτοκίων
(επιτόκιο μείον πληθωρισμός) σε αυτές τις δύο οικονομίες.

Αυτή η εξέλιξη, η οποία είναι η έκφραση μιας ιδιαίτερα περιοριστικής
νομισματικής πολιτικής, δεν είναι στην πραγματικότητα δικαιολογημένη ούτε από
την τρέχουσα οικονομική συγκυρία ούτε από τα επίπεδα του πληθωρισμού.

ΤΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ

Τιμωρητική για την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα, αναδεικνύεται σε
παράγοντα έντονης ανατίμησης της ζώνης του ευρώ, σε μία περίοδο μάλιστα που η
αμερικανική νομισματική πολιτική ακολουθεί την αντίστροφη πορεία ύστερα από
δύο διαδοχικές μειώσεις των βασικών επιτοκίων της αμερικανικής κεντρικής
τράπεζας, τον περασμένο μήνα.

Χαλαρώνοντας τον νομισματικό καταναγκασμό, που θα επέτρεπε επίπεδα επιτοκίων
λιγότερο τιμωρητικά για την ευρωπαϊκή οικονομική δραστηριότητα, οι κεντρικές
τράπεζες της Γερμανίας και της Γαλλίας είναι οι μόνες που θα μπορούσαν να
ελαφρύνουν τις συνέπειες από τον ανταγωνισμό που δέχονται σήμερα οι παραγωγοί
και εξαγωγείς της Ευρώπης. Είναι οι μόνες οι οποίες μπορούν να περιορίσουν τις
πιέσεις που δέχεται σήμερα η ευρωπαϊκή παραγωγικότητα και η βιομηχανική
απασχόληση, που βρίσκονται πάλι στο μάτι του κυκλώνα.

Η ικανότητα των δημοσιονομικών αρχών να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των
οικονομικών παραγόντων θα είναι το ίδιο καθοριστική και για το ευρωπαϊκό
μέλλον. Η αναθεώρηση των προοπτικών ανάπτυξης προς τα κάτω εγείρει ορισμένα
ερωτήματα όσον αφορά την προσαρμογή των δημοσιονομικών πολιτικών στη νέα
ευρωπαϊκή συγκυρία. Είναι προφανές ότι οι περισσότερες χώρες θα αντιμετωπίσουν
δυσκολίες να τηρήσουν τα κριτήρια σύγκλισης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων,
παρά τα καλά νέα αυτής της χρονιάς.

ΠΕΡΙΘΩΡΙΑ ΕΛΙΓΜΩΝ

Να συμπεράνει λοιπόν κανείς ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές θα γίνουν ακόμη
πιο περιοριστικές τους προσεχείς μήνες;

Βραχυπρόθεσμα, υπάρχουν περιθώρια ελιγμών για την εφαρμογή πολιτικών στήριξης
της ζήτησης, χωρίς υπερβολική άνοδο ούτε του πληθωρισμού ούτε των ελλειμμάτων.

Οι χώρες πρέπει να εκμεταλλευτούν αυτά τα περιθώρια πριν η τρέχουσα διάβρωση
της οικονομικής δραστηριότητας τα απορροφήσει εντελώς. Διαφορετικά, αν οι
ευρωπαϊκές αρχές εφαρμόσουν, όπως και στην περίοδο 1995-1997, τις ίδιες
περιοριστικές πολιτικές, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι, για ένα μεγάλο
διάστημα, η ευρωπαϊκή οικονομία θα πληρώσει το κόστος.