ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Της πρέ(βε)ζας

Η κάλπη άνοιξε. Βγήκαν ατσαλάκωτοι, σαν τον Τζέιμς Μποντ μετά την επιχείρηση
Octopussy, οι νικητές. Νομάρχες, δήμαρχοι. Ξεδιπλώθηκαν αλλά έμειναν στον πάτο
του κουτιού τα λευκά και τα άκυρα.

Περπατώντας αργά στην προκυμαία, «Υπάρχω;» λες ­ κι ύστερα: «Δεν
υπάρχεις!» Φτάνει το πλοίο ­ υψωμένη σημαία, Ίσως να ‘ρχεται ο
κύριος Νομάρχης!

Κ. Καρυωτάκη, Πρέβεζα

ΟΙ ΗΤΤΗΜΕΝΟΙ αναζητούν άλλα πεδία κυβερνητικής ή διαπλεκόμενης ή
παραοικονομικής δράσης για να παρηγορηθούν και να συνεχίσουν από άλλα
μετερίζια το «υπάλληλον» έργο τους.

Οι προδομένοι δεν μπορούν ακόμη να κατανοήσουν πώς αυτός ο λαός γίνεται
αιφνίδια τόσο αχάριστος χωρίς όμως να χαρίζεται σε κανέναν. Η κάλπη έκλεισε.
Μαζί της κλειδώθηκε και η προνομία του πολίτη-ψηφοφόρου που επί δύο μήνες όλοι
τον κανακεύανε και που τώρα (μέχρι τις ευρωεκλογές του 1999) όλοι πάλι τον ξεχάσανε.

Μόνοι, λοιπόν. Χωρίς αφίσες και συνθήματα, λογύδρια και υποσχέσεις,
επιστρέψαμε στην αβαθή καθημερινότητα.

Το «όπιο του λαού» απώλεσε την πολιτική του γεύση χάριν της
μαζικοεπικοινωνιακής. Δημόσια ζωή, δημόσιο θέαμα, δημόσιες σχέσεις και δημόσια
διαπόμπευση έγιναν ένα και το αυτό. Νέες που πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα του
βαλκανικού εκσυγχρονισμού αυτοκτονούν. Κανείς δεν ντρέπεται. Οι υπόλοιπες
εκδίδονται. Πολλοί θεωρούν ότι έτσι ευνοείται ο υγιής ερωτικός ανταγωνισμός,
πέφτουν οι τιμές και επωφελείται ο καταναλωτής (συνήθως μέσος, θρήσκος,
νοικοκύρης, Έλληνας της επαρχίας).

Νέοι πεθαίνουν στο δρόμο, ματώνουν (σ)το δρόμο, κοιμούνται, κυνηγιούνται,
ερωτεύονται πλάι στο δρόμο, χωρίς κανείς να τους ψάχνει. Δίχως αυτοσεβασμό και
ταυτότητα ποιος νοιάζεται άραγε για τα βυζαντινά μεγαλεία και τα ευρωπαϊκά
επιτόκια; Μόνον οι έχοντες και οι υπέχοντες θέσιν κατεχόντων.

Ανάμεσα στο θάνατο και στο περιθώριο κουρνιάζει η μοναξιά. Η μοναξιά όσων
έχουν κάτι να δώσουν και δεν μπορούν να μιλήσουν. Οι άλλοι, αυτοί που μόνο
παίρνουν και σωρεύουν, δεν αισθάνονται μοναξιά. Απλώς φοβούνται. Δηλώνουν
ανασφαλείς. Τρέμουν τα εγκλήματα των «απέναντι» (καθώς τα δικά τους τα θεωρούν
απλώς «επιχειρηματικά λάθη»). Ζητούν από την πολιτεία, το κράτος, τα όργανα,
περισσότερη καταστολή. Πλήρης σύγχυση. Οι παλιοί φυλάγανε Θερμοπύλες για να
μην περάσουν οι Πέρσες. Οι σημερινοί παραφυλάνε στους πυλώνες και στις πυλωτές
για να διευκολύνουν τους Πέρσες στην επενδυτική τους εφόρμηση.

Από την πρίζα (της κίτρινης οθόνης) στην πρέζα (της άσπρης σκόνης) κι από κει
στο «δρόμο για την Πρέβεζα».

Δεν υπάρχει Κράτος Δικαίου, δεν νοείται Κράτος Πρόνοιας, δεν αναγορεύεται
ηγέτης και αρχηγός, δεν αναγνωρίζεται σοσιαλιστικό κόμμα, δεν απέμεινε
ανθρωπισμός, όταν εγκαταλείπονται στη μοίρα τους οι άνθρωποι, οι συνάνθρωποί
μας της πρέ(βε)ζας.

Να απαγορευθούν οι φιέστες με τις καθωσπρέπει κυρίες και τους υποτελείς
υφυπουργούς που ποζάρουν στην TV επισκεπτόμενοι ιδρύματα αγωγής, καλής
διαγωγής και συμ-παραγωγής δακρύβρεχτης κοινωνικής πολιτικής. Δεν περισσεύει
γέλως για τέτοια καμώματα.

Περισσεύει η υποκρισία των φιλεύσπλαχνων alter ego του μαύρου χρήματος. Να
πάψουν να ψηφίζονται νόμοι και να εκδίδονται κανονισμοί για την κοινωνική
αλληλεγγύη μέσω ΦΕΚ.

Ας είμαστε έστω για μια φορά ειλικρινείς.

Αν στηρίζουμε τους πλούσιους, θα αυξάνονται οι φτωχοί. Αν στηριζόμαστε στους
αριθμούς, θα χάνουμε τους ανθρώπους. Αν πιστεύουμε στα δίκτυα, δεν θα μας
εμπιστεύονται οι πολίτες. Αν επενδύουμε σε καζίνο, θα γεμίσουμε τοκογλύφους.
Αν κλείνουμε τα μάτια στη διαφθορά, θα τα βγάλουμε στην αναζήτηση «προστασίας».

Αν εμπορευματοποιούμε τα πάντα, θα γίνει αγοραίος ο έρωτας (ακόμα και για την
πολιτική). Η ανα-θεώρηση προϋποθέτει θάρρος και θαρραλέους. Η αλληλεγγύη στους
«χαμένους του παιχνιδιού (μας;)» πρέπει να συνιστά έμπρακτη, ειλικρινή και
δημόσια μετάνοια και όχι ιδιωτικό και ιδιοτελή συμψηφισμό κερδών – ζημιών.
Χρειαζόμαστε θεσμούς και θεματοφύλακες. Σήμερα διαθέτουμε μόνο κωδικούς και θησαυροφύλακες.

Ο εκσυγχρονισμός, ο εξανθρωπισμός και η πορεία προς τον 21ο αιώνα θα κριθούν
με βάση αυτούς που έμειναν πίσω και όχι με βάση αυτούς που γρήγορα βγήκαν (ή
τους σπρώξαμε) μπροστά.

Καμία «λεωφόρος» (διεθνής, ευρωπαϊκή ή διαδικτυακή) δεν πρόκειται ν’ ανοίξει
αν δεν κλείσουμε προηγουμένως τα μονοπάτια (και τις πληγές) αυτών που ζουν και
πεθαίνουν στην μοναξιά της πρέ(βε)ζας.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας
και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.