ΣΗΜΑΤΑ

… ήταν ώρα!». Αυτό αναφώνησε ο μεγάλος Αργεντινός συγγραφέας Ερνέστο
Σάμπατο, όταν έμαθε ότι ο πρώην δικτάτορας Αουγκούστο Πινοτσέτ είχε συλληφθεί
στο Λονδίνο και εξετάζεται η έκδοσή του στην Ισπανία για να δικαστεί για
εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Ογδόντα επτά ετών σήμερα, ο συγγραφέας δεν
είναι μόνο το σύμβολο της σύνεσης. Δεν είναι μόνο η σημαντικότερη κριτική φωνή
σε μια χώρα όπου η διαφθορά έχει γίνει κομμάτι του πολιτικού συστήματος. Είναι
και ο άνθρωπος που τόλμησε να ηγηθεί της πιο θαρραλέας εκστρατείας εναντίον
των εγκλημάτων μιας άλλης δικτατορίας, εξίσου σκληρής μ’ εκείνης του Πινοτσέτ,
της δικτατορίας του Βιντέλα, του Βιόλα και του Μασέρα, που αιματοκύλησαν την Αργεντινή.

… λεγόταν «Νούνκα Μας!» (Ποτέ ξανά!) και ο Σάμπατο με τους συνεργάτες του
κατήγγειλαν εκεί ονομαστικά τους υπευθύνους απαγωγών, δολοφονιών και
βασανιστηρίων. «Τα εγκληματικά καθεστώτα της Χιλής και της Αργεντινής έχουν
κάνει τρομερά πράγματα και οι πράξεις τους δεν μπορούν να μείνουν ατιμώρητες»,
λέει σε συνέντευξή του στην ιταλική «Ρεπούμπλικα». «Η είδηση της σύλληψης του
Πινοτσέτ, πάντως, δεν με εξέπληξε. Την τελευταία φορά που βρέθηκα στην
Ισπανία, κουβέντιασα επί μακρόν με τον δικαστή Γκαρσόν και διαπίστωσα ότι
αναζητούσε τρόπους για να φτάσει σ’ αυτό το αποτέλεσμα». Η κυβέρνηση της Χιλής
αντέδρασε έντονα όταν έμαθε ότι συνελήφθη ο Πινοτσέτ, όπως ακριβώς αντιδρά ο
αργεντινός πρόεδρος Κάρλος Μένεμ όταν προβάλλεται στο εξωτερικό η απαίτηση να
δικαστούν οι πραξικοπηματίες της χώρας του. «Μία είναι η εξήγηση και
συμπυκνώνεται σε μια λέξη: ανηθικότητα. Πίσω από αυτήν την ποταπή στάση των
κυβερνήσεών μας βρίσκεται η ανηθικότητα».

… είναι ευτυχής που η κυβέρνηση του Τόνι Μπλερ δίνει επιτέλους ένα
παράδειγμα «ηθικής εξωτερικής πολιτικής». Δεν είναι δυνατόν πλέον να
επικαλούμαστε διπλωματικές ασυλίες ­ τονίζει ­ και να καταγγέλλουμε επεμβάσεις
στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών. Υπάρχουν καταστάσεις όπου ο κόσμος
πρέπει να επεμβαίνει, η επέμβαση αποτελεί ηθικό χρέος. Θα υπάρξει άραγε κάποτε
η ημέρα της συμφιλίωσης για τις κοινωνίες που έχουν γνωρίσει τόσο αποτρόπαια
εγκλήματα; «Δεν το πιστεύω, ούτε με ενδιαφέρει. Δεν θέλω να μιλάω για ένα
τέτοιο είδος συμφιλίωσης, έτσι αφηρημένα. Πρόκειται για εγκληματίες, στυγνούς
εγκληματίες, που πρέπει να τιμωρηθούν: αυτό που πραγματικά με ενδιαφέρει είναι
η δικαιοσύνη, δικαιοσύνη για τους λαούς, δικαιοσύνη στη μνήμη αυτών που δεν
υπάρχουν πια ανάμεσά μας».

… νεώτερος του Σάμπατο, ο Χιλιανός συνάδελφός του Λουίς Σεπούλβεδα
δικαιούται να είναι πιο αισιόδοξος. «Δεν έχει τόση σημασία πόσο καιρό θα
μείνει ο Πινοτσέτ στη φυλακή ή αν θα εκδοθεί στην Ισπανία, την Αργεντινή, τη
Γερμανία και όλες εκείνες τις χώρες που τον κατηγορούν για εγκλήματα εναντίον
των υπηκόων τους», γράφει στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα». «Αυτό που έχει σημασία
είναι να δοθεί τέλος στην αίσθηση της ατιμωρησίας και η σύλληψη του Πινοτσέτ
να δώσει την ευκαιρία στη χιλιανή κυβέρνηση να αντιμετωπίσει οριστικά μια
επονείδιστη κατάσταση. Ο Πινοτσέτ δεν μπορεί να αποτελεί πλέον μέρος της
πολιτικής ζωής της Χιλής. Η θέση του ως ισόβιου γερουσιαστή δυσφημεί το
Κοινοβούλιο και το διπλωματικό του διαβατήριο προσβάλλει τους διπλωμάτες όλου
του κόσμου».