ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Θατσερισμός με παντελόνια

Ο Τόνυ Μπλαιρ κατάφερε επιτέλους να διαφοροποιηθεί από τη Μάργκαρετ Θάτσερ:
ενώ εκείνη τα έπινε με τον Πινοσέτ, αυτός έβαλε να τον συλλάβουν.

«Λάθος!». Σ’ ένα έκτακτο τεύχος που κυκλοφόρησε χθες, το «Marxism Today» «δικάζει» τον Τόνυ Μπλαιρ

«ΘΑΤΣΕΡΙΣΜΟ με παντελόνια»: έτσι χαρακτηρίζει την κυβέρνηση Μπλαιρ ο Βρετανός
ιστορικός Έρικ Χόμπσμπομ σε άρθρο του στο έκτακτο τεύχος του περιοδικού
«Marxism Today» που κυκλοφόρησε χθες. Και δίνει τέσσερις εξηγήσεις για τον
χαρακτηρισμό του. Πρώτον, στα τέλη της δεκαετίας του ’70 οι ιδέες της μεικτής
οικονομίας και του κεντρικού σχεδιασμού είχαν φτάσει σε αδιέξοδο. Δεύτερον,
όλοι σχεδόν οι οικονομολόγοι συμφωνούσαν μέχρι πρόσφατα ότι για μια ιδανική
οικονομία είναι αναγκαία μια αυτο-ρυθμιζόμενη παγκόσμια αγορά. Τρίτον, οι
νεοφιλελεύθεροι ιδεολόγοι υποστήριζαν (και οι περισσότεροι εξακολουθούν να
υποστηρίζουν) ότι την εποχή της παγκοσμιοποίησης οποιαδήποτε πολιτική σε
εθνικό επίπεδο είναι αδύνατη και άρα μάταιη. Τέταρτον, οι Νέοι Εργατικοί
αποφάσισαν ότι για να κερδίσουν τις εκλογές έπρεπε να κατακτήσουν τη μεσαία
τάξη που μέχρι τότε ψήφιζε τη Θάτσερ.

Η κρίση που ξέσπασε στη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ασία και σήμερα έχει
πάρει τον χαρακτήρα μιας παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης έδειξε ότι πολλές
από τις παραπάνω υποθέσεις είναι λανθασμένες. Η αγορά δεν είναι παντοδύναμη.
Και οι κυβερνήσεις έχουν περιθώρια δράσης, ιδιαίτερα μάλιστα στη σημερινή
συγκυρία που οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης κυβερνώνται από την
Κεντροαριστερά. Ο Χόμπσμπομ εντοπίζει τη δράση αυτή σε δύο τομείς: τον έλεγχο
των λειτουργιών της οικονομίας της αγοράς, που από τη φύση της τείνει προς τον
«μηδενιστικό καπιταλισμό», και την ανακατανομή του πλούτου. Το εθνικό κράτος
παραμένει το μοναδικό εργαλείο για την κατανομή του πλούτου με κριτήρια που
δεν σχετίζονται με το κέρδος. Και η βρετανική κυβέρνηση είναι καιρός να
θυμηθεί ότι κύριος στόχος της δεν είναι ο εθνικός πλούτος, αλλά η ευημερία των
πολιτών και η κοινωνική δικαιοσύνη.

Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η παρούσα κυβέρνηση δεν είναι καλύτερη από την
προηγούμενη, σημειώνει ο πρώην διευθυντής του «Marxism Today» Μάρτιν Τζέικς
στο ίδιο τεύχος. Η συγκρότηση κοινοβουλίων στην Ουαλία και τη Σκωτία, η
ειρηνευτική συμφωνία στην Ιρλανδία, η θέσπιση ελαχίστου μισθού και η υιοθέτηση
της Κοινωνικής Χάρτας αποτελούν σημαντικά επιτεύγματα. Δεν σηματοδοτούν όμως
μια νέα εποχή. Οι ριζικές μεταρρυθμίσεις του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος
που προτείνουν οικονομολόγοι όπως ο Σόρος, ο Τζέφρυ Σακς και ο Πωλ Κρούγκμαν
δείχνουν ότι έχει πράγματι ανατείλει μια νέα εποχή. Μόνο που οι Εργατικοί του
Μπλαιρ, με τη δειλία και τη βαθιά απαισιοδοξία που τους διακατέχουν, ανήκουν
στο τέλος της παλιάς.

Οι κυβερνήσεις του Ζοσπέν και του Σρέντερ είναι πιο ριζοσπαστικές από τη
βρετανική, γεγονός που σχετίζεται και με τη συμμετοχή σ’ αυτές των
κομμουνιστών και των Πρασίνων. Τα αποτελέσματα των πρόσφατων εκλογών στη
Σουηδία αποτελούν μια επιπλέον ένδειξη του ρεύματος υπέρ μιας πιο μαχητικής
Αριστεράς. Το περιοδικό «Marxism Today» και οι συντελεστές του, καταλήγει ο
Τζέικς, αυτό το ρεύμα δεσμεύονται να υπηρετήσουν.