ΠΡΟΣΩΠΑ Ο δικαστής παγίδευσε τον δικτάτορα

Ο Μπαλτάσαρ Γκαρθόν είναι εδώ και 10 χρόνια ο «υπερδικαστής» της Ισπανίας· και
η σύλληψη του Πινοσέτ είναι το εντυπωσιακότερο έως σήμερα επίτευγμά του.

Μπαλτάσαρ Γκαρθόν. Σε προσωπική πρωτοβουλία του οφείλεται η σύλληψη του Πινοσέτ

Η ΣΥΛΛΗΨΗ στο Λονδίνο του πρώην δικτάτορα της Χιλής οφείλεται σε προσωπική
πρωτοβουλία του Γκαρθόν ­ η ισπανική κυβέρνηση δεν έχει αποφασίσει ακόμη αν θα
ζητήσει την έκδοση του Πινοσέτ. Όταν ο δικαστής πληροφορήθηκε, στις 14
Οκτωβρίου, πως ο Πινοσέτ βρισκόταν στη Βρετανία για ιατρική θεραπεία, ζήτησε
από τις βρετανικές δικαστικές αρχές να τον κρατήσουν για να ανακριθεί από
Ισπανούς δικαστές. Οι Βρετανοί απάντησαν ότι ο Πινοσέτ θα έβγαινε το
Σαββατοκύριακο από το νοσοκομείο και ότι νομικά δεν μπορούσαν να τον
κρατήσουν. Έτσι ο Γκαρθόν εξέδωσε ένταλμα σύλληψης κατά του πρώην δικτάτορα
για ένα συγκεκριμένο Χιλιανό πολίτη, τον Εντγκάρντο Ενρίκες ­ απήχθη τον
Απρίλιο του 1976 στην Αργεντινή, βασανίσθηκε, μετά παραδόθηκε στην αστυνομία
του Πινοσέτ και έκτοτε εξαφανίσθηκε. Έχοντας το ένταλμα, οι βρετανικές αρχές
συνέλαβαν τον Πινοσέτ. Και την επομένη ο Γκαρθόν κατηγόρησε τον πρώην
δικτάτορα για άλλες 94 περιπτώσεις απαγωγής και δολοφονίας αντιστασιακών κατά
τη διάρκεια της δικτατορίας του (1973-1990).

Ο Γκαρθόν έγινε διάσημος το 1990 κλείνοντας στη φυλακή πολλούς Ισπανούς
«βαρόνους» των ναρκωτικών. Το 1993 εξελέγη βουλευτής των Σοσιαλιστών.
Διορίσθηκε υφυπουργός αρμόδιος για τον αγώνα κατά των ναρκωτικών, αλλά εννέα
μήνες μετά παραιτήθηκε ­ επειδή δεν του έδιναν τα μέσα για να φέρει εις πέρας
την αποστολή του, είπε ο ίδιος, επειδή του αρνήθηκαν τα υπουργεία της
Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών, είπαν οι Σοσιαλιστές. Δύο χρόνια μετά, το
1995, η υπόθεση των Αντιτρομοκρατικών Απελευθερωτικών Ομάδων (GAL), την οποία
ερευνούσε (ο «βρώμικος πόλεμος» που διεξήγαγε η κυβέρνηση στη δεκαετία του ’80
κατά των Βάσκων αυτονομιστών), πυροδότησε τη σοβαρότερη πολιτική κρίση της
Ισπανίας μετά τον θάνατο του Φράνκο και συνέβαλε στην κατοπινή εκλογική ήττα
των Σοσιαλιστών.

Οι έρευνες του Ισπανού δικαστή συνέβαλαν επίσης σημαντικά στη φυλάκιση του
πρώην δικτάτορα της Αργεντινής Χόρχε Βιντέλα ­ σ’ εκείνες τις έρευνες
βασίζεται και η δίωξη που άσκησε τώρα κατά του Πινοσέτ.

Σαράντα δύο ετών σήμερα, ο Γκαρθόν έχει πολλούς θαυμαστές, αλλά και επικριτές.
Τον κατηγορούν για αυτοπροβολή, για εμμονή με τη δημοσιότητα, για υπερβολικές
πολιτικές φιλοδοξίες, ότι πρώτα φυλακίζει και μετά κάνει ερωτήσεις. Ουδείς
ωστόσο αμφισβητεί την εργατικότητα και την απέχθειά του για τη διαφθορά. Και
χάρη στην τελευταία πρωτοβουλία του, ίσως οι επίδοξοι Πινοσέτ φοβηθούν ότι δεν
πρόκειται να λάβουν ισόβια απαλλαγή για τα εγκλήματά τους· και έτσι είναι
λιγότερο πιθανό να τα διαπράξουν.