ΠΡΟΣΩΠΑ Αρχιτέκτονας του Ψυχρού Πολέμου

Τελείωσε τη ζωή του ταπεινωμένος, αλλά στη διάρκειά της συνέβαλε όσο λίγοι στη
διαμόρφωση της Ιστορίας του αιώνα μας.

Κλαρκ Κλίφφορντ. Την εποχή της ακμής του, όταν ήταν ένας από τους πιο σεβαστούς δικηγόρους των ΗΠΑ

Ο ΚΛΑΡΚ Κλίφφορντ, δικηγόρος και σύμβουλος τεσσάρων Δημοκρατικών προέδρων των
ΗΠΑ, πέθανε το Σάββατο σε ηλικία 91 ετών. Ουδέποτε είχε αιρετό αξίωμα. Η μία
και μοναδική κυβερνητική θητεία του, ως υπουργός Άμυνας, διήρκεσε λιγότερο από
ένα χρόνο. Πέρασε τα τελευταία οκτώ χρόνια της ζωής του ταπεινωμένος από το
μεγαλύτερο τραπεζικό σκάνδαλο της δεκαετίας. Ωστόσο ήταν επί 40 χρόνια στο
κέντρο της αμερικανικής πολιτικής εξουσίας, κατά τη διάρκεια των οποίων
συνέβαλε στη διαμόρφωση και τη λήψη των σημαντικότερων αποφάσεων και,
παράλληλα, επινόησε τον ρόλο του υπερδικηγόρου-λομπίστα, του ανθρώπου που
ευδοκιμεί εκεί όπου τέμνεται η πολιτική με τις επιχειρήσεις και την
κυβερνητική γραφειοκρατία.

Ο Κλαρκ Κλίφφορντ πέρασε τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Σαιν Λούις του
Μισούρι, όπου ο πατέρας του ήταν στέλεχος των σιδηροδρόμων. Σπούδασε δικηγόρος
και στην Ουάσινγκτον βρέθηκε για πρώτη φορά το 1945 ως βοηθός του ναυτικού
ακολούθου του προέδρου Χάρρυ Τρούμαν. Το 1946, ο Τρούμαν τον διόρισε ειδικό
σύμβουλό του και του ανέθεσε να γράψει μια ομιλία που να ενημερώνει τον
αμερικανικό λαό για τη σοβιετική απειλή. Το αποτέλεσμα ήταν ένα μνημόνιο 70
σελίδων στο οποίο συνέβαλε ο Τζωρτζ Κένναν. Έγραφε ότι οι Σοβιετικοί ηγέτες
«οδηγούν τη χώρα τους σε μια πορεία επέκτασης με στόχο την παγκόσμια κυριαρχία
της ΕΣΣΔ» και ζητούσε στρατιωτική ανάπτυξη για την αντιμετώπιση της απειλής.
Ήταν η αρχή του Ψυχρού Πολέμου. Την επόμενη χρονιά ο Κλίφφορντ συνέστησε στον
Τρούμαν να παράσχει ευρείας κλίμακας βοήθεια στην Ελλάδα και την Τουρκία: το
Δόγμα Τρούμαν είχε διατυπωθεί. Ο Κλίφφορντ έπεισε επίσης τον Τρούμαν να
αναγνωρίσει, το 1948, το κράτος του Ισραήλ και έφτασε στο απόγειο της ισχύος
του επί προεδρίας Τζόνσον. Τότε διετέλεσε υπουργός Άμυνας και επηρέασε τον
Τζόνσον να επιδιώξει ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις στο Βιετνάμ. Επί προεδρίας
Κάρτερ, ήταν ο προεδρικός απεσταλμένος για το Κυπριακό.

Επί ρεπουμπλικανικών κυβερνήσεων, ο Κλίφφορντ αφιερωνόταν στη δικηγορία και το
1952 έγινε ο πρώτος Αμερικανός δικηγόρος με ετήσιο εισόδημα άνω του ενός
εκατομμυρίου δολαρίων. Η δεξιότητά του ήταν η διακριτική άσκηση πολιτικής
επιρροής για λογαριασμό των πελατών του, που ήταν η αφρόκρεμα των αμερικανικών
πολυεθνικών. Η καταστροφή ήρθε το 1991, λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο της
τράπεζας BCCI. Γλίτωσε τη δίωξη για λόγους υγείας ­ υποβλήθηκε σε τετραπλό
μπαϊπάς ­ και αναγκάσθηκε απλώς να πληρώσει, φέτος τον Αύγουστο, ένα
διακανονισμό 5 εκατομμυρίων δολαρίων με την ομοσπονδιακή τράπεζα. Το πρότυπο
των υπερδικηγόρων της Ουάσινγκτον τελείωσε τη ζωή του ταπεινωμένος και στην
αφάνεια ­ μια ιστορική φυσιογνωμία που έζησε περισσότερο από την εποχή της.