Μαστίγιο με… επτά ουρές!

Επτά μέτρα για να πέσει ο πληθωρισμός εξετάζουν οι υπηρεσίες του υπουργείου
Οικονομικών. Πρόκειται για τις προτάσεις που είχαν πέσει στο «τραπέζι» στην
τελευταία σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου με τον Πρωθυπουργό κ. Κώστα
Σημίτη και για τις οποίες δόθηκε εντολή να μελετηθούν.

Ειδικότερα, οι προτάσεις αυτές, που εξειδικεύθηκαν από τις αρμόδιες υπηρεσίες
του υπουργείου, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες περιλαμβάνουν τα ακόλουθα μέτρα:

1 Μείωση των τιμολογίων του ΟΤΕ (από τις αρχές του 1999).

2 Μείωση των τιμολογίων της ΕΥΔΑΠ (από το 1999).

3 Μείωση των τιμολογίων της ΔΕΗ από το 1999 και ως εναλλακτική λύση τη
μείωση του ΦΠΑ στα τιμολόγια από τον κανονικό συντελεστή 18% στον χαμηλό 8%.

4 Μείωση του ΦΠΑ σε όλες τις υπηρεσίες μεταφορών, δηλαδή στα εισιτήρια
του ΟΣΕ, στα ναύλα των μεταφορικών εταιρειών και τα πλοία, από το 8% στο 5%…

5 Μείωση του ΦΠΑ στις οδοντιατρικές υπηρεσίες, στα φαρμακευτικά είδη
και γενικά στα είδη υγιεινής από το 8% που είναι σήμερα στο 5%.

6 Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς
εκτός από τη συμβολή που θα έχει η μείωση αυτή στην πτώση του τιμαρίθμου,
εκτιμάται ότι θα βοηθήσει στον περιορισμό του λαθρεμπορίου που αναμένεται να
ενταθεί τώρα με την επιπλέον μείωση που αποφασίσθηκε στον φόρο και στην τιμή
του πετρελαίου θέρμανσης.

7 Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα Ι.Χ. αυτοκίνητα. Η απόφαση
αυτή που προγραμμάτιζε μέχρι τώρα το υπουργείο Οικονομικών για το 1999,
εξετάζεται τώρα υπό το πρίσμα του μέτρου που θα επιλεγεί την τελευταία στιγμή
αν κριθεί ότι είναι αναγκαίο για να συμπιέσει στα επιθυμητά επίπεδα τον πληθωρισμό.

ΜΕΤΕΚΛΟΓΙΚΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται σε εισήγηση των αρμοδίων υπηρεσιών του
υπουργείου Οικονομικών, η οποία θα παραδοθεί στα «χέρια» του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Παπαντωνίου την προσεχή Δευτέρα, όταν
επιστρέψει από τις ΗΠΑ, προκειμένου να οριστικοποιηθούν και να υποβληθούν στον
Πρωθυπουργό. Η οριστική εισήγηση θα αποτελέσει αντικείμενο νέας σύσκεψης υπό
τον Πρωθυπουργό, στην οποία θα δοθεί το «πράσινο φως» για το ποια από τα μέτρα
θα υλοποιηθούν στο επόμενο διάστημα, στην προσπάθεια να ξεκολήσει ο
πληθωρισμός από τα επίπεδα πάνω από το 5% και να εξασφαλισθεί η πτώση του στο
2% στο τέλος του 1999, όπως απαιτείται για να εξασφαλίσει η χώρα το εισιτήριο
για την ΟΝΕ.

ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΟΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

Τα μέτρα αυτά αποτελούν έναν συνδυασμό των προτάσεων που ουσιαστικά
διατυπώθηκαν από τον κ. Γιάννο Παπαντωνίου και την υπουργό Ανάπτυξης κ. Βάσω
Παπανδρέου στην τελευταία σύσκεψη με τον Πρωθυπουργό. Όσον αφορά τη μείωση στα
τιμολόγια των ΔΕΚΟ, αποτελεί μια κατεύθυνση πολιτικής στην οποία προγραμμάτιζε
να κινηθεί η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αν αυτό απαιτούνταν για
να επιταχυνθεί η πτώση του πληθωρισμού. Από την άλλη πλευρά η μείωση του ΦΠΑ,
που θεωρήθηκε δύσκολο εγχείρημα από την πλευρά του κ. Γ. Παπαντωνίου,
προτάθηκε από την κ. Βάσω Παπανδρέου και προκάλεσε αρκετή συζήτηση και
αντιπαράθεση το τελευταίο διάστημα.

ΚΛΙΜΑΚΩΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Στην εισήγηση των αρμοδίων υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικων σημειώνεται
ότι τα μέτρα θα πρέπει να εφαρμοσθούν κλιμακωτά και όχι όλα μαζί. Όπως
σημειώνεται, πρώτα θα πρέπει να μετριέται η επίπτωση του ενός μέτρου στον
τιμάριθμο και μετά εάν κρίνεται απαραίτητο να αποφασίζεται η υλοποίηση άλλου
μέτρου καθώς και η έκτασή της. Μάλιστα εκτιμάται ότι με τη μείωση που θα
προκληθεί στο κόστος των επιχειρήσεων από την πτώση των τιμολογίων των ΔΕΚΟ (
ΔΕΗ, ΟΤΕ κ.λπ.) θα είναι εφικτό να ζητηθεί και να επιδιωχθεί από τις
επιχειρήσεις να προχωρήσουν και αυτές με τη σειρά τους σε μείωση των τιμών στα
προϊόντα τους στην αγορά, ως δείγμα καλής θέλησης να συμβάλλουν στην
προσπάθεια συμπίεσης του πληθωρισμού..

* Υπενθυμίζεται ότι το οικονομικό επιτελείο έχει ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή
δύο μέτρων για την πτώση του πληθωρισμού. Το ένα είναι η μείωση του Ειδικού
Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη, που ισχύει ήδη, και το άλλο είναι η έξτρα
μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, που ανακοινώθηκε
προχθές και θα ισχύσει από τις 15 Οκτωβρίου.

ΣΤΟ 5,2% εκτινάχθηκε ο πληθωρισμός τον Σεπτέμβριο από 5% τον Αύγουστο,
προκαλώντας «ισχυρό πονοκέφαλο» στην κυβέρνηση, που βλέπει τώρα ότι γίνεται
ακόμη πιο δύσκολη η μάχη για την αποκλιμάκωσή του και τη μείωσή του στο 2% στο
τέλος του 1999. Αυτό προκύπτει από τις ανακοινώσεις που έκανε χθες η Εθνική
Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ), η οποία αποδίδει την εξέλιξη αυτή στις
τιμές των ειδών διατροφής και ιδιαίτερα των λαχανικών που αυξήθηκαν απρόβλεπτα
τον Σεπτέμβριο.

Πάντως η ΕΣΥΕ εμφανίζεται αισιόδοξη ότι τον Οκτώβριο, λόγω των μέτρων που
έχουν ληφθεί, ο πληθωρισμός θα πέσει σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από το 5%
και ότι τον Δεκέμβριο μπορεί να βρίσκεται και κάτω από το 4,5% που είναι ο
κυβερνητικός στόχος.

Τις εκτιμήσεις αυτές έκανε ο γενικός γραμματέας της ΕΣΥΕ κ. Ν. Καραβίτης, ο
οποίος, ανακοινώνοντας τα στοιχεία, σημείωσε ότι η αύξηση του πληθωρισμού τον
Σεπτέμβριο που ήταν απρόβλεπτη οφείλεται στο γεγονός ότι ο τιμάριθμος αυξήθηκε
κατά 1,9% από 1,7% τον ίδιο μήνα πέρυσι.

ΤΙ ΤΟΝ ΠΥΡΟΔΟΤΗΣΕ

Η αύξηση του τιμαρίθμου, όπως εκτιμά η ΕΣΥΕ, προήλθε από:

1 Την επαναφορά των τιμών λόγω της λήξης των εκπτώσεων. Τα είδη
υπόδησης και ένδυσης ανατιμήθηκαν 9,9%.

2 Τις αυξήσεις τιμών σε διαρκή αγαθά (καταναλωτικά) και σε είδη
νοικοκυριού κατά 4,4%.

3 Τις αυξήσεις στα είδη διατροφής, κυρίως στα νωπά λαχανικά, που
σημείωσαν τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις. Σε όλη την ομάδα των ειδών διατροφής
σημειώθηκε αύξηση τιμών κατά μέσο όρο 1,4%.

4 Τις αυξήσεις των τιμών κατά 3,9% στις υπηρεσίες εκπαίδευσης, όπως τα
δίδακτρα των ιδιωτικών σχολείων και φροντιστηρίων.

ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ

Για τον Οκτώβριο, όπως είπε ο κ. Ν. Καραβίτης, οι προοπτικές είναι πολύ
ευνοϊκές, καθώς αναμένονται τα οφέλη στον τιμάριθμο από τα δύο μέτρα μείωσης
φόρων που ήδη έχουν αποφασισθεί.

1 Τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στη βενζίνη που έγινε το
τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου και δεν πρόλαβε να φανεί στις τιμές
λιανικής. Η θετική επίπτωση αναμένεται να είναι 0,3%.

2 Τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης που
θα ισχύσει από 15 Οκτωβρίου. Η θετική επίδραση στον πληθωρισμό προβλέπεται να
είναι επίσης 0,3%.

3 Τη μείωση των τιμών των τροφίμων που έχουν συμφωνηθεί με τα σούπερ
μάρκετ. Ο κ. Ν. Καραβίτης, αν και ρωτήθηκε επανειλημμένως για τις εκτιμήσεις
της ΕΣΥΕ σχετικά με το μέγεθος της θετικής επίπτωσης που μπορεί να έχουν στον
τιμάριθμο τα μέτρα που μελετά η κυβέρνηση, αρνήθηκε να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.

Η ΑΝΟΔΟΣ του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο αυξάνει την πίεση στην κυβέρνηση,
καθώς διαπιστώνεται ότι ο στόχος για 4,5% στο τέλος του χρόνου γίνεται αρκετά δύσκολος.

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης διαπιστώνει τώρα ότι η επιμονή του
πληθωρισμού στα επίπεδα του 5% μπορεί να ανατρέψει αρκετά από τα σχέδιά της,
που αφορούν τόσο τις δημοσιονομικές όσο και τις νομισματικές εξελίξεις το
1999. Παράλληλα ενισχύεται το κλίμα ανησυχίας σχετικά με την πορεία προς την
ΟΝΕ, γεγονός που με τη σειρά του έχει επιπτώσεις στις αγορές και συγκεκριμένα
στο Χρηματιστήριο και στην αγορά ομολόγων.

«Η κυβέρνηση θα πρέπει να πείσει τις αγορές ότι είναι αποφασισμένη να πάρει
οποιοδήποτε μέτρο προκειμένου να στηρίξει τη συμμετοχή της στην ΟΝΕ», τόνιζε
χθες το μεσημέρι τραπεζίτης, ο οποίος μάλιστα συνέδεε την άνοδο του
πληθωρισμού με την πώληση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου από ξένους ­ κυρίως
Αμερικανούς ­ θεσμικούς επενδυτές.

Το σίγουρο είναι ότι η άνοδος των τιμών απομακρύνει ακόμα περισσότερο το
ενδεχόμενο μιας άμεσης μείωσης των επιτοκίων, τόσο των τραπεζών όσο και του
Ελληνικού Δημοσίου. Η διαπίστωση αυτή άλλωστε είναι μία από τις αιτίες της
χθεσινής κατακόρυφης πτώσης των τιμών στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Από την άλλη
πλευρά η διατήρηση των επιτοκίων με τα οποία δανείζεται το Δημόσιο σε υψηλά
επίπεδα σημαίνει ότι μεγαλώνει και η δαπάνη για πληρωμή τόκων.

Πάντως, η διαπίστωση πριν από 2 εβδομάδες ότι ο πληθωρισμός είναι γαντζωμένος
σε επίπεδα υψηλότερα από 5% ήταν η αιτία της εσπευσμένης ανακοίνωσης των
μέτρων για τη μείωση της φορολογίας σε βενζίνες και στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Από την άλλη πλευρά, η άνοδος του πληθωρισμού ενισχύει τις απόψεις των μελών
του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης που θεωρούν ότι στους 15 μήνες που
υπολείπονται για το τέλος του 1999 θα πρέπει η οικονομική πολιτική της να έχει
αυστηρή αντιπληθωριστική κατεύθυνση. Αυτό σημαίνει ότι:

* Η εισοδηματική πολιτική δεν θα πρέπει να ξεπεράσει το 2%.

* Τα πραγματικά επιτόκια θα πρέπει να παραμείνουν υψηλά ώστε να στηριχθεί η
συναλλαγματική πολιτική και να περιορισθεί η πιστωτική επέκταση στον ιδιωτικό
τομέα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα γίνει προσπάθεια από την πλευρά της Τράπεζας της
Ελλάδος να περιορισθούν τα δάνεια των εμπορικών τραπεζών, κατ’ αρχήν στους
καταναλωτές και κατά δεύτερον στις επιχειρήσεις.

Πάντως οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για τις αποφάσεις που
αφορούν τα μέτρα για τη μείωση του πληθωρισμού.