Μάρσια Κοβαρούμπιας Το μέλλον μου, η Ελλάδα

Η Ελλάδα είναι η δεύτερη πατρίδα της. Παρ’ ότι έχει ζήσει πολλά χρόνια στο
Παρίσι και σε άλλα μέρη του κόσμου, η Μάρσια Κοβαρούμπιας, Χιλιανή πρέσβειρα
στη χώρα μας εδώ και 15 μήνες, ερχόταν ξανά και ξανά εδώ τα τελευταία 15
χρόνια, απέκτησε πολλούς φίλους, έμαθε ελληνικά και αγάπησε τον τόπο και τους
ανθρώπους του. Τώρα πια, με την επίσημη ιδιότητά της, σκοπεύει να ανοίξει δύο
νέα προξενεία της Χιλής ­ στη Θεσσαλονίκη και την Καλαμάτα ­, να φέρει πιο
κοντά τους δύο λαούς μέσα από την κουλτούρα αλλά και την οικονομία. Μιλά για
τις ανοιχτές πληγές της Χιλής που κλείνουν σιγά σιγά, για τη δική μας γωνιά
του κόσμου, για τη θάλασσα, τη φιλία και το πίσκο. Μιλά ­ σε άπταιστα ελληνικά
­ για τους δύο λαούς που μοιράζονται κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: τη χαρά της ζωής.

Με φόντο την Αθήνα, «που ως μεγαλούπολη έχει αρκετά κοινά με το Σαντιάγο»

ΣΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ξεχωρίζει μια φωτογραφία από τη συνάντησή της με τον Πάπα.
«Ανάμεσά μας διακρίνεται ο Έλληνας πρεσβευτής. Είναι σαν να μου δείχνει ο
Ποντίφικας ότι το μέλλον μου είναι στην Ελλάδα», σχολιάζει η Μάρσια
Κοβαρούμπιας. Λίγους μήνες αφότου τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία διορίστηκε
πρέσβειρα στη χώρα μας.

Η Ελλάδα σαν να ξεπετάγεται συνεχώς και με διάφορους τρόπους στη ζωή της. Ήρθε
πρώτη φορά το 1976, ύστερα από το πραξικόπημα στη Χιλή, όταν πια δεν μπορούσε
να μείνει εκεί επειδή είχε εκφραστεί εναντίον των στρατιωτικών. Έμεινε σε
φίλους της εδώ και ξεκίνησε να σπουδάζει ελληνική φιλολογία. Παρ’ ότι στη
συνέχεια η ζωή της την έφερε σε διάφορα μέρη του κόσμου, έβρισκε πάντα τρόπο
να επισκέπτεται την Ελλάδα, μια και όπως έλεγε ένας φίλος της πειρακτικά: «Για
σένα όλοι οι δρόμοι περνούν από την Αθήνα».

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ

Μιλάει ελληνικά τέλεια, χρησιμοποιώντας πολλές εκφράσεις της καθομιλουμένης.
Δεν μιλά μόνο καλά τα ελληνικά, αλλά γράφει. Μέσα στη σημαντική καριέρα της ως
δημοσιογράφου, μια στάση έκανε εδώ σ’ αυτή την εφημερίδα, όταν στα μέσα του
1980 ήταν η πρώτη που πήρε συνέντευξη στο Παρίσι από τον Αλγερινό ηγέτη Αχμέτ
Μπεν Μπέλα, που μόλις είχε απελευθερωθεί. Εκείνη η συνέντευξη δημοσιεύτηκε
λίγες ημέρες μετά, στα «ΝΕΑ».

Η Μάρσια Κοβαρούμπιας είναι πολυπράγμων. Μιλά επτά γλώσσες ­ ισπανικά,
γαλλικά, ιταλικά, πορτογαλικά, αγγλικά, αραβικά και ελληνικά ­ έχει σπουδάσει
νομικά, διεθνείς σχέσεις, ταυτόχρονη διερμηνεία, έχει εργαστεί στο
Ευρωκοινοβούλιο, ήταν ανταποκρίτρια του πρακτορείου Ίντερπρες στο Παρίσι και
αργότερα διευθύντρια του γραφείου του κουβεϊτιανού πρακτορείου Κούνα, στη
γαλλική πρωτεύουσα, έχει δουλέψει για εκδόσεις της ΟΥΝΕΣΚΟ, έχει γυρίσει ένα
ντοκιμαντέρ στη Μάλτα για το Ευρωαραβικό Πανεπιστήμιο του οποίου υπήρξε
ιδρυτικό μέλος, έχει εργαστεί σε εκδόσεις για την αφρικανική ήπειρο και σε
οικονομικές επιθεωρήσεις, έχει διατελέσει σύμβουλος του υπουργού Οικονομικών
της Χιλής.

Η… ΚΗΦΙΣΙΑΣ

Στις διεθνείς σχέσεις, η ειδικότητά της ήταν «Ανθρωπολογία του Αραβικού Κόσμου
και της Ανατολικής Μεσογείου». Ίσως γι’ αυτό και οι τοποθετήσεις της είχαν να
κάνουν με τη δική μας γωνιά του κόσμου. Έξι χρόνια πρέσβειρα στην Τυνησία και
την Αλγερία και υπεύθυνη για τις σχέσεις με τους Παλαιστινίους. Ακολούθησε η Ελλάδα.

Τι έχει αλλάξει στα τόσα χρόνια που έρχεται στη χώρα μας; Δεν διστάζει
δευτερόλεπτο. «Η Κηφισίας», απαντά γελώντας. «Κάποτε την ανέβαινε κανείς σε
λίγα λεπτά. Σήμερα δεν μπορείς ποτέ να υπολογίσεις τον χρόνο…».

Άραγε, Έλληνες και Χιλιανοί γνωρίζονται καλά μεταξύ τους; «Όχι τόσο όσο θα
έπρεπε. Και σ’ αυτή την κατεύθυνση στρέφονται οι προσπάθειές μου». Εν αρχή ην
ο πολιτισμός. «Η Χιλιανή κυβέρνηση απένειμε στο Μίκη Θεοδωράκη το ανώτατο
παράσημο της χώρας για τη συμβολή του στην κουλτούρα μας με τη μελοποίηση του
έργου του Πάμπλο Νερούδα “Κάντο Χενεράλ”. Κατ’ εξαίρεση ο Έλληνας υπουργός
Πολιτισμού εξέφρασε την επιθυμία να γίνει η απονομή σε δημόσιο χώρο, μια και
αποτελεί πολιτιστικό γεγονός μεγάλου μεγέθους. Θα θέλαμε να γίνει στο Μέγαρο
Μουσικής και αυτόν τον καιρό αναζητούμε χορηγίες προκειμένου να γίνει με τον
καλύτερο δυνατό τρόπο. Το έργο του αποτελεί μια καταπληκτική γέφυρα μεταξύ των
δύο λαών μας και γι’ αυτό θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία για να
κάνουμε μια ωραία γιορτή χαράς και μνήμης».

Σκοπεύει να φέρει στη χώρα μας τον γνωστό συγγραφέα Λουίς Σεπούλβεδα και την
εξίσου γνωστή συμπατριώτισσά της Ιζαμπέλ Αλιέντε, αλλά και να μας γνωρίσει
μέσα από το έργο του τον Χοσέ Ντονόσο.

ΔΥΟ ΠΡΟΞΕΝΕΙΑ

Σύντομα θα ανοίξουν στη χώρα μας δύο προξενεία της Χιλής. «Το πρώτο θα είναι
στη Θεσσαλονίκη, μια και είμαστε η μόνη λατινοαμερικανική χώρα που επί δύο
χρόνια συνεχώς έχουμε περίπτερο στη Διεθνή Έκθεση. Επίτιμος πρόξενος στη
συμπρωτεύουσα θα είναι η κ. Έστερ Ανδρεάδη. Θέλουμε να ξεκινήσουμε με ένα
σεμινάριο για χρηματοδοτικές υπηρεσίες, ούτως ώστε να υπάρχει καλύτερη
επικοινωνία μεταξύ των δύο χωρών και ενίσχυση των εμπορικών συναλλαγών. Θα
ανοίξουμε άλλο ένα προξενείο στην Καλαμάτα, όπου επίτιμος πρόξενος θα είναι ο
κ. Κωνσταντίνος Καρέλιας. Με τη μεσσηνιακή πρωτεύουσα έχουμε ξεκινήσει μια
άλλου είδους συνεργασία, στον τομέα του ελαιολάδου. Στη χώρα μου υπάρχουν
κάποιες περιοχές στην έρημο Ατακάμα που μοιάζουν με την Καλαμάτα και με την
κατάλληλη τεχνολογική συνεργασία μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια συγκεκριμένη
ποικιλία ελιάς. Επίσης προσπαθούμε να αυξήσουμε τις εξαγωγές ελαιολάδου στη
Χιλή, καθώς το εμπορικό ισοζύγιο είναι υπερβολικά άνισο. Η Χιλή πουλά στην
Ελλάδα προϊόντα αξίας 60 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ αγοράζει προϊόντα αξίας
μόνο 3 εκατομμυρίων. Υπάρχουν πάντως πολλοί οικονομικοί και επιχειρηματικοί
τομείς στους οποίους μπορεί να βελτιωθεί η συνεργασία των δύο χωρών. Όσο για
τα πολιτιστικά, έχουμε ελπίδες να έρθει στο διεθνές φεστιβάλ χορού ένα χιλιανό μπαλέτο».

Τι κοινό έχουν Έλληνες και Χιλιανοί; «Μας αρέσει η ζωή, με την καλή έννοια.
Έχουμε την ωραία τρέλα της ζωής. Και μπορεί σε επίπεδο σχέσεων οι γνωριμίες να
περιορίζονται σε γεωγραφικές, πολιτιστικές ή ιστορικές, όμως συναισθηματικά οι
Έλληνες γνωρίζουν πολύ καλά τη Χιλή».

ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

Στην αγαπημένη της Ύδρα, όπου παρουσιάστηκε η έκθεση ζωγραφικής της Χιλιανής καλλιτέχνιδος Μαρίας – Λουίζας Βιδάουρε

Στον ένα χρόνο που βρίσκεται εδώ ως πρέσβειρα έχει διοργανώσει πολλές
καλλιτεχνικές και οικονομικές εκδηλώσεις. Προλαβαίνει να χαλαρώσει; «Κυρίως
όταν είμαι κοντά στη θάλασσα, σε νησιά όπως η Σύρος, η Ύδρα και οι Σπέτσες που
τα αγαπώ πολύ. Νιώθω τότε όχι μόνο Ελληνίδα αλλά και καπετάνισσα. Αυτό με
χαλαρώνει πολύ. Και οι φίλοι μου που είναι πολύ σημαντικοί για μένα. Πολλά
συναισθήματα αλλάζουν, η φιλία δεν περνά ποτέ».

Ποιο είναι όμως το πρώτο πράγμα που κάνει όταν επιστρέφει στη Χιλή; «Αμέσως
πάω σ’ ένα εστιατόριο να φάω μάτσας α λα παρμεσάνο, ένα είδος θαλασσινού που
κάνουμε στο φούρνο με βούτυρο, τυρί παρμεζάνα και λεμόνι. Είναι πολύ υγιεινό.
Και, βέβαια, το συνοδεύουμε με πίσκο, ένα κρασί από άσπρα σταφύλια που
καλλιεργούνται σε ένα μικροκλίμα της Νότιας Χιλής, μόνο σε δύο – τρεις
κοιλάδες. Αυτό το ποτό το χρησιμοποιούμε σε κάθε ευκαιρία. Όταν είμαστε
κρυωμένοι, όταν είμαστε στενοχωρημένοι, όταν είμαστε χαρούμενοι. Η γεύση του
ταιριάζει με αυτό που έλεγα πριν ότι έχουμε κοινό Έλληνες και Χιλιανοί: με τη
χαρά της ζωής…».

Μετά την πρώτη Κοινωνία

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ στο Σαντιάγο της Χιλής, η πρώτη από τις τέσσερις κόρες μιας
ιδιαίτερα δραστήριας οικογένειας. Η μητέρα της, Ίρμα, όταν γεννήθηκε η Μάρσια
ήταν ήδη δημοτική σύμβουλος και αντιδήμαρχος της χιλιανής πρωτεύουσας. Και
πριν από αυτό είχε υπάρξει πρωταθλήτρια του τένις σε όλη τη Νότιο Αμερική, σε
μία εποχή μάλιστα που οι γυναίκες δεν συμμετείχαν ιδιαίτερα στην κοινωνική
ζωή. «Ο παππούς μου ήταν πολύ προχωρημένος για την εποχή του. Παρακινούσε τη
μητέρα μου να ασχοληθεί με όσα μπορεί περισσότερα. Τελείωσε γρήγορα το σχολείο
και στα 14 της χρόνια μπήκε στο πανεπιστήμιο. Τελείωσε μαθηματικός-φυσικός σε
ηλικία 19 ετών».

Η μητέρα της, παρότι ανήκε σε εύπορη οικογένεια, αναμείχθηκε με την πολιτική
και ήταν από τα ιδρυτικά στελέχη του Εθνικού Λαϊκού Κινήματος, ενός κόμματος
που συνεργάστηκε με τον πρόεδρο Σαλβατόρ Αλιέντε.

Οι γονείς της χώρισαν όταν ήταν μικρή. «Έτσι κάθε χρόνο ταξιδεύαμε για 3 μήνες
στις χώρες όπου ζούσε ο πατέρας μου: Περού, Ισημερινός, Πουέρτο Ρίκο, Ηνωμένες
Πολιτείες. Ταξιδεύαμε μόνες και μας άρεσε πολύ. Έτσι σιγά-σιγά γίναμε
ανεξάρτητες. Η ανεξαρτησία ξεκινάει από την παιδεία. Μάθαμε να έχουμε
υπευθυνότητα και να ανταποκρινόμαστε στην εμπιστοσύνη που μας δείχνουν οι άλλοι».

Η μία αδελφή της είναι ψυχίατρος, η άλλη δημοσιογράφος, διευθύντρια
επικοινωνίας και πολιτισμού του Προέδρου της Δημοκρατίας και η τρίτη
αρχιτέκτονας και εργάζεται στα Ηνωμένα Έθνη.

Η Μάρσια πήγε στο γαλλικό σχολείο του Σαντιάγο και ολοκλήρωσε τα γυμνασιακά
της χρόνια στην Καλιφόρνια, παίρνοντας μέρος σε πρόγραμμα μαθητικών
ανταλλαγών. «Όταν συμπληρώναμε τις αιτήσεις, έπρεπε να γράψουμε γιατί θέλουμε
να πάρουμε μέρος στο πρόγραμμα. Και εγώ είχα γράψει: “Θέλω να πάω στις ΗΠΑ, να
γνωρίσω τον κόσμο, γιατί η επιθυμία μου είναι να γίνω διπλωμάτης”. Είχα
ξεχάσει αυτό το γράμμα, αλλά το βρήκα πρόσφατα και με έκπληξη διαπίστωσα ότι
τελικά η ζωή με οδήγησε να κάνω αυτό που ήταν η πρώτη μου επαγγελματική επιλογή…».

Η Μάρσια Κοβαρούμπιας με τον Χρήστο Παπουτσή, τη Βερόνικα Αχιουμάδα, πρόεδρο του Συμβουλίου Τύπου της Λατινικής Αμερικής, τη Νοέλια Μιράντα, πρόεδρο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γυναικών Δημοσιογράφων, και τον Γάλλο σύζυγό της Ιβ Σολέ, στην εκδήλωση για την Εθνική Γιορτή της Χιλής

ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, όπου πέρασε τα περισσότερα χρόνια της αυτοεξορίας της, αποφάσισε
να ασχοληθεί κάποια στιγμή με την πολιτική κατάσταση στη χώρα της. «Ξεκινήσαμε
μαζί με Χιλιανούς φίλους ένα κίνημα της ενωμένης αντίστασης στη Χιλή. Πάντα
πίστευα ότι η μόνη λύση εναντίον μιας δικτατορίας είναι ένα ενωμένο μέτωπο
λαού. Γιατί η δημοκρατία πρέπει να είναι η βασική αρχή. Τη δικτατορία δεν την
περιμέναμε, δεν είχε περάσει από το μυαλό μας, δεδομένης της δημοκρατικής
παράδοσης της Χιλής. Αργότερα καταλάβαμε ότι πρέπει να ξεπεράσουμε τις
διαφορές μας αν θέλαμε να ξανακτίσουμε ένα σύστημα δημοκρατικό. Μόνο ενωμένοι
θα το καταφέρναμε».

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Κόμματος για τη Δημοκρατία, «του μοναδικού κόμματος
που ιδρύθηκε κάτω από τη δικτατορία, το 1988. Ήταν ένα κεντρώο κόμμα που είχε
ως βάση την αποκατάσταση της δημοκρατίας». Έγινε εκπρόσωπος της ενωμένης
αντιπολίτευσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δουλεύοντας παράλληλα ως διερμηνέας.
Η γνώση τόσων ξένων γλωσσών της επέτρεψε να έχει σημαντικές επαφές και να
κάνει σημαντική πολιτική δουλειά για λογαριασμό των προοδευτικών δυνάμεων της
χώρας της.

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

Όσο και αν τα πράγματα σήμερα έχουν αλλάξει, οι μνήμες μένουν πάντα ζωντανές.
«Είχα μία φίλη στο πανεπιστήμιο. Την έπιασαν μαζί με τον σύζυγό της.
Εξαφανίστηκαν. Σήμερα η κόρη τους, που ήταν μωρό τότε, είναι παιδί όλων εμάς,
των φίλων τους, και έχει γίνει μία όμορφη νέα δημοσιογράφος. Αυτά τα πράγματα
δεν μπορεί να τα ξεχάσει κανείς, ποτέ. Όμως, συνεχίζουμε. Γιατί πρέπει να
κτίσουμε ένα μέλλον που να ανταποκρίνεται στο παρελθόν μας. Να κατορθώσουμε να
μην ξαναγίνει κάτι τέτοιο, χωρίς να το λησμονήσουμε. Και θαυμάζω ιδιαίτερα
όλες αυτές τις οικογένειες που έχουν υποφέρει τόσα, αλλά δεν ζήτησαν εκδίκηση.
Θέλανε μόνο δικαιοσύνη. Θέλανε να ξέρουν πού είναι οι εξαφανισμένοι συγγενείς
και φίλοι. Πού βρίσκονται τα πτώματά τους».

Το παρόν αποτελεί μία ενδιαφέρουσα πρόκληση. «Έχουμε μόνο 8 χρόνια
δημοκρατίας, έπειτα από 17,5 χρόνια δικτατορίας. Είναι ένας δρόμος που θέλει
κουράγιο και αισιοδοξία. Νομίζω ότι για να τιμήσουμε όλους αυτούς που έδωσαν
την ζωή τους, αυτούς που εξαφανίστηκαν, αυτούς που υπέφεραν ­ και με δεδομένη
την καλή σημερινή οικονομική κατάσταση ­ αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να
σκεπτόμαστε και να κτίζουμε το μέλλον. Πώς θα κάνουμε καλύτερη κατανομή των
εισοδημάτων, πώς θα φτιάξουμε καλύτερη την εκπαίδευση. Αυτές είναι οι
προτεραιότητές μας».

Σήμερα στη Χιλή τα μεγαλύτερα ποσά των δημοσίων δαπανών αφορούν την εκπαίδευση
και την υγεία. «Η δημόσια υγεία είχε παραμεληθεί επί χρόνια και για αυτό
σήμερα κάνουμε μεγάλες επενδύσεις στον τομέα αυτό. Στην καθημερινή λειτουργία,
αλλά και στις υποδομές. Το ίδιο και στην εκπαίδευση. Βρισκόμαστε στο μέσο ενός
διετούς προγράμματος ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο να βάλουμε
κομπιούτερ σε όλα τα σχολεία και να βελτιώσουμε την ποιότητα της εκπαίδευσης».