ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η ψευδαίσθηση της αλλαγής

Και τώρα που τελείωσαν τα επίσημα πορτρέτα του νέου καγκελάριου της Γερμανίας,
θα μπορούσαμε να πούμε μερικά κουτσομπολιά;

Δοξάστε με! Μπορεί να μην έχω σαφές πρόγραμμα, αλλά είμαι ο «Κλίντον – Μπλαιρ» της Γερμανίας…

ΕΝΑΣ ΑΠΟ τους λόγους που έχασαν οι Χριστιανοδημοκράτες τις εκλογές είναι ότι
επέλεξαν ως ένα από τα προεκλογικά τους συνθήματα τη φράση: «Τρεις γυναίκες
δεν μπορεί να έκαναν λάθος». Αναφέρονταν βέβαια στα τρία διαζύγια του
Γκέρχαρντ Σρέντερ, αλλά δεν ήξεραν ότι τις δύο τουλάχιστον από τις συζύγους
του τις άφησε ο ίδιος (για την τρίτη λέγεται ότι τον πέταξε έξω από το σπίτι
όταν έμαθε τον δεσμό του με τη νεαρή δημοσιογράφο που λίγες εβδομάδες αργότερα
θα γινόταν η τέταρτη σύζυγός του). Όπως λένε άνθρωποι που τον ξέρουν, ο
Σρέντερ αποκτά νέα γυναίκα κάθε φορά που είναι έτοιμος να αλλάξει την πολιτική
του. Η πρώτη προοριζόταν για τα φοιτητικά του χρόνια. Η δεύτερη, για τη θητεία
του στη Σοσιαλιστική Νεολαία. Η τρίτη, για την οικολογική του φάση στην Κάτω
Σαξωνία: όταν η Χίλτρουντ προσπαθούσε να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη για
τις επιπτώσεις του Τσερνόμπιλ, ο Γκέρχαρντ διαπραγματευόταν τη μεταφορά
πυρηνικών αποβλήτων στο κρατίδιο που κυβερνούσε. Και η τέταρτη γυναίκα του
ήλθε να τον βοηθήσει στον πιο υψηλό του στόχο: την καγκελαρία.

Όσο καλά γνωρίζει ο Σρέντερ τα της κάτω Σαξωνίας, τόσο παντελή άγνοια έχει για
τον υπόλοιπο κόσμο. Μια από τις ιστορίες που λένε στο κόμμα του είναι ότι
μόλις πρόσφατα έμαθε πως το επόμενο εξάμηνο είναι η σειρά της Γερμανίας
(δηλαδή η δική του) να προεδρεύσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με άλλους
συναδέλφους του, πηγαίνει κάθε τόσο στο Στρασβούργο για «μαθήματα Ευρώπης». Η
εικόνα αυτή έχει προκαλέσει ανησυχία στους οικονομολόγους και τους τραπεζίτες,
τόσο στη Βόννη όσο και στις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Δεν χρειάζεται όμως
να ανησυχούν: ο νέος καγκελάριος έχει ταλέντο να αλλάζει θέσεις όποτε το
απαιτούν οι περιστάσεις. Το πρόγραμμά του είναι τόσο θολό και αόριστο, ώστε
επιδέχεται όλες τις ερμηνείες. Κι όταν ένας δημοσιογράφος τον ρωτά κάτι
συγκεκριμένο, απαντά: «Όταν αποφασίσω, θα είσαι ο πρώτος που θα το μάθει».

Αυτό που πούλησε ο Σρέντερ στους Γερμανούς ­ γράφει στον «Νιου Γιόρκερ» μια
Αγγλίδα δημοσιογράφος που τον γνώρισε, βγήκε μαζί του ένα βράδυ και εξεπλάγη
από το πόσο του αρέσει να τρώει ­ είναι η ψευδαίσθηση της αλλαγής και η
ασφάλεια της μη αλλαγής. Οι ψηφοφόροι ήθελαν κάτι διαφορετικό, αλλά όχι τόσο
απειλητικό όσο η «οστπολιτίκ» ή η ενοποίηση. Ο Σρέντερ και η φιλολογία περί
«τρίτου δρόμου» είναι ό,τι πρέπει. Οι δάσκαλοί του, ο Κλίντον και ο Μπλαιρ,
έχουν άλλωστε ήδη δείξει ποια τέχνη πρέπει να κατέχει ο πολιτικός του 21ου
αιώνα: να μην προκαλεί αναταράξεις, να μην κάνει εχθρούς, να μη λέει τίποτα
που μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε. Άλλωστε δεν κυβερνά στην πραγματικότητα
αυτός ­ αλλά οι αγορές.