ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Πολιτικές… συζυγίες

Γυναίκες πολιτικών. Τίτλος αλλά και ρόλος. Παρελθόν «πατριωτικόν» αλλά και
business εκσυγχρονιστικού προσανατολισμού. Κινήματα ισότητας αλλά και αξίωση
πρωτοκαθεδρίας. Λαϊκές εμφανίσεις αλλά και σχόλια για τη θεωρία του Χάους.
Γυναίκες πολιτικών.

Θα πρέπει να κοιμήθηκαν μαζί στο κρεβάτι του Προκρούστη
Γ. Χουλιάρα, Το πιο ταιριαστό ζευγάρι

ΜΕΡΙΚΕΣ τούς παντρεύτηκαν γιατί ήσαν ήδη πολιτικοί άνδρες και το δημόσιο βήμα
και αξίωμα θαμπώνουν. Άλλες τούς έκαναν αυτές πολιτικούς, καθώς κρατούσαν στα
δικά τους χέρια την πολιτική προίκα ή κληρονομιά. Λίγες δεν χρησιμοποίησαν τον
γάμο (και τα αισθήματα;) ως μηχανισμό ανελίξεως και εξουσίας.

Οι «ξετρελαμένες» με τα φώτα της δημοσιότητας δεν συγκρατούνται με τίποτα.
Μπερδεύουν θεσμούς και δεσμούς, φιγουράρουν στα life style περιοδικά, ζουν για
τις κοσμικές στήλες και εκδηλώσεις, βγάζουν τ’ απωθημένα τους στους
υφισταμένους τού συζύγου τους (γενικούς γραμματείς, διοικητές οργανισμών,
υποψήφιους πολιτευτές κ.ο.κ.), παρασύρουν τους συζύγους τους σε κίτρινες ιστορίες.

Οι «υπόγειες» κρατούν γερά τα ηνία της πολιτικής καριέρας του συζύγου. Όσοι
θέλουν να λύσουν το πρόβλημά τους απευθύνονται σε αυτές και όχι στον αρμόδιο
αξιωματούχο (ούτε καν στον σύζυγο υπουργό, υφυπουργό), όλοι γνωρίζουν ποια
λύνει και δένει, ποια είναι η «αντ’ αυτού». Ο άλλος είτε παίζει τον
αχυράνθρωπο πιστεύοντας ότι η κρατική Mercedes αξίζει αυτή τη θυσία
αξιοπρέπειας είτε κερδοσκοπεί, καθώς όλη αυτή η υπερδραστηριότητα δεν
στερείται και οικονομικών ωφελημάτων (όχι πάντα νομίμως κεκτημένων).

Γυναίκες πολιτικών. Παλαιότερα, «πρώτο τραπέζι πίστας». Μετά, «τα δικαιώματα
του φύλου». Τώρα Μέγαρο και φιλολογικές εξορμήσεις. Πολλές φορές είναι οι
ίδιες που απλώς άλλαξαν παρέα. Άλλοτε είναι οι φίλες τους που προήχθησαν.

Ορισμένες δεν σταματούν εκεί. Χρίζουν υποψήφιους βουλευτές, νομάρχες και
δημάρχους, γαλουχούν τα παιδιά τους με το πεπρωμένο «να πάρουν τη θέση του
μπαμπά» (λες και πρόκειται για parking ή για στασίδι), έχουν άποψη για τον
σοσιαλισμό, την Κεντροαριστερά και την παγκοσμιοποίηση.

Το χειρότερο που έχει να πάθει ένας ανερχόμενος πολιτικός (ή διανοούμενος ή
καλλιτέχνης ή τραγουδιστής) είναι να πέσει σε δυσμένεια στη γυναίκα του
πολιτικού άνδρα (η οποία τελεί χρέη «πολιτικού»). Κάηκε. Κόπηκε από παντού.
Μια γκριμάτσα της πρώτης, δεύτερης, τρίτης, εκατοστής κυρίας των πολιτικών μας
πραγμάτων είναι αρκετή για τους αυλάρχες και τους αυλοκόλακες να εκδιώξουν τον
αυθάδη από τον κύκλο της «παρεούλας» και να τον καταδικάσουν στην αιώνια αφάνεια.

Γυναίκες πολιτικών. Μανατζάρουν συζύγους και παιδιά (ιδίως «παιδιά» που δεν
παίρνουν από πολιτική). Καθορίζουν το μέτρο της ισότητας και τις ποσοστώσεις
των εκπροσωπήσεων θηλυκού γένους. Συγκροτούν «σώμα πραιτωριανών αμαζόνων» και
επιβάλλουν τις δικές τους απόψεις περί ηθικής και συζυγικής πίστης (Μόνικα και άλλες).

Το ζεϊμπέκικο συνιστούσε απελευθέρωση, το Μισό-Μισό επιβράβευε τον φεμινισμό,
η γκαλερί ζωγραφικής σηματοδοτεί τη μεταμοντέρνα ευαισθησία. Μαζί με τις
φιλενάδες τους, τις κουνιάδες τους, τις γειτόνισσες, τις συμμαθήτριες και τις
συνεταίρους τους στήνουν έναν παρα-πολιτικό μηχανισμό παραγωγής, προβολής και
προώθησης αποκλειστικά δικών τους «προϊόντων». Το «κακό» είναι ότι ώριμοι και
ψημένοι πολιτικοί ανέχονται αυτά τα μαγαζάκια. Το «καλό» είναι ότι μια επόμενη
σύζυγος θεωρεί πάντα χρέος της να διαλύσει το μαγαζάκι της προηγούμενης (και
έτσι σώζεται η «τιμή» όλων).

Βέβαια, υπάρχουν και οι γυναίκες πολιτικών που σέβονται τον άνδρα τους και τη
δημόσια ζωή, που δεν διεκδικούν ούτε κερδίζουν τίτλους και δόξες λόγω αυτής
τους της ιδιότητας, που χαίρονται τα προνόμιά τους χωρίς να τα χρησιμοποιούν ή
να τα καταχρώνται. Βέβαια, υπάρχουν και γυναίκες πολιτικοί, συνδικαλίστριες,
αγωνίστριες που συμμετέχουν απ’ ευθείας στο πολιτικό παιχνίδι (χωρίς αυτό να
καθιστά τον ρόλο και τη θέση του συζύγου τους αυτομάτως ισότιμους). Πιστεύω
όμως πως «το παιχνίδι της διαπλοκής» στην Ελλάδα αρχίζει και τελειώνει μέσα
στους οίκους (ή στους Οίκους) που μπορεί να μην είναι Λευκοί ή να διαθέτουν
δικό τους οικόσημο, αλλά στους οποίους οι διαδραματιζόμενοι γυναικείοι ρόλοι
(ροζ ή μαύροι) δεν διαφέρουν πολύ.

ΥΓ: Δεν γνωρίζω αν το Viagra έχει κάποια σχέση με αυτή την ανάλυση. Ούτε αν η
πολιτική κλωνοποίηση θα μπορούσε να χειροτερέψει την κατάσταση. Είμαι όμως
βέβαιος ότι το cherchez la femme έχει στη χώρα μας διαχρονική πολιτική αξία.

Ο Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας
και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.