Απέτυχε ιταλική προσπάθεια πολιτικής επιβολής του Μπερίσα

Πάνοπλοι Αλβανοί αστυνομικοί ελέγχουν σε κεντρικά σημεία των Τιράνων τους περαστικούς. (Φωτό Ρώυτερ)

Αιχμές για τον ρόλο της Ιταλίας στην αλβανική κρίση άφησε ο αναπληρωτής
υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου, κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του
Εκτελεστικού Γραφείου. Την ίδια στιγμή, ο Πρωθυπουργός σε τηλεφωνική του
επικοινωνία με τον Ρομάνο Πρόντι και τον Φάτος Νάνο τόνισε την ανάγκη να
στηριχθεί η νομιμότητα. Το ίδιο ανέφερε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον
Αλβανό ομόλογό του κ. Μεϊντάνι.

Στο επίκεντρο των χθεσινών τηλεφωνικών συνομιλιών των κ.κ. Σημίτη και
Στεφανόπουλου ήταν η σημασία της στήριξης της νόμιμης κυβέρνησης και της
αποφυγής βίαιων ανατροπών. Η ελληνική πλευρά τονισε ακόμη τον ρόλο της
σταθερότητας στην περιοχή και διευκρίνισε πως η Αθήνα θα παίξει τον δικό της
ρόλο στο πλαίσιο των διεθνών πρωτοβουλιών. Ο Ιταλός πρωθυπουργός μάλιστα
εμφανίστηκε να συμφωνεί με τον Κώστα Σημίτη, για μια κοινή πρωτοβουλία εντός
της Ένωσης.

Ωστόσο ο κ. Παπανδρέου, ενημερώνοντας το Εκτελεστικό Γραφείο του ΠΑΣΟΚ για τις
εξελίξεις στην Αλβανία, έκανε τη διαπίστωση ότι η Ιταλία προσπάθησε να βάλει
από το παράθυρο τον Σαλί Μπερίσα στο πολιτικό προσκήνιο της Αλβανίας, αλλά
απέτυχε, διότι η διεθνής κοινότητα στήριξε τον Φάτος Νάνο και τη δημοκρατική
ομαλότητα. Ο κ. Παπανδρέου άφησε σαφείς αιχμές για τη στάση που τήρησε ο
Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι, τον οποίο κατηγόρησε ότι έσπευσε να ζητήσει
τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας στην Αλβανία με τη συμμετοχή και του
Μπερίσα, ο οποίος συμπεριφέρθηκε ως πραξικοπηματίας.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ακόμη ότι η Ιταλία με την πολιτική
στήριξης του Μπερίσα επιχείρησε να επηρεάσει προς όφελός της τις πολιτικές
εξελίξεις στην Αλβανία, αλλά απέτυχε.

Νωρίτερα ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης είχε επισημάνει ότι η κατάσταση στην
Αλβανία φαίνεται να εξομαλύνεται, αλλά ακόμη δεν υπάρχει σταθεροποίηση.
Ανέφερε πάντως ότι η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του
Συμβουλίου της Ευρώπης, αλλά και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη
Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), για την αποκλιμάκωση της έντασης.

Μετά τη συνεδρίαση ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου ενημέρωσε
και κατ΄ ιδίαν τον Πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη για τις εξελίξεις και συζήτησε
μαζί τους τις απαραίτητες κινήσεις που πρέπει να κάνει η κυβέρνηση στο πλαίσιο
των πρωτοβουλιών για την εξομάλυνση της κρίσης στη γείτονα χώρα. Ο κ.
Παπανδρέου ανέφερε στον Πρωθυπουργό ότι είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τους κ.
Μέτα και Φασίνο, ενώ του έκανε γνωστό ότι η Ελλάδα έχει αποστείλει ήδη στα
Τίρανα Έλληνα διπλωμάτη του Συμβουλίου της Ευρώπης.

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σε συνεδρίασή της σε επίπεδο
μονίμων αντιπροσώπων εξουσιοδότησε τον πρόεδρο και τον γραμματέα της
Κοινοβουλευτικής Συνόδου του Συμβουλίου της Ευρώπης να παρακολουθούν από κοντά
τις εξελίξεις. Οι μόνιμοι αντιπρόσωποι χαιρέτισαν την αποστολή ειδικού
απεσταλμένου στην Αλβανία και εξέφρασαν την υποστήριξή τους στις προσπάθειες
του προέδρου Μεϊντάνι να αναζητήσει λύσεις στο πρόβλημα.

Το αλβανικό και οι εξελίξεις του αποτέλεσαν το αντικείμενο της συνάντησης του
προέδρου της Ν.Δ. Κώστα Καραμανλή με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Α.
Τσοχατζόπουλο, στο Πεντάγωνο. Ο κ. Καραμανλής δήλωσε μετά την ενημέρωση που
του έγινε ότι «η κατάσταση εξακολουθεί να είναι ρευστή και έκρυθμη» και
«εμπνέει ανησυχίες». Και πρόσθεσε ότι πιστεύει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση «πρέπει
να έχει έναν πολύ πιο ενεργό ρόλο», ενώ τόνισε ότι δύο είναι οι μεγάλες
προτεραιότητες: η προστασία των Ελλήνων στην Αλβανία και η φύλαξη των συνόρων
για την αποτροπή κύματος λαθρομεταναστών.

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Α. Τσοχατζόπουλος δήλωσε: «Φαίνεται ότι αυτή τη
στιγμή υπάρχει μια σταθεροποίηση της κατάστασης» και συμπλήρωσε ότι «μάλλον
κινούνται προς πολιτικές λύσεις».

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΩΝ πυραμιδικών επενδυτικών σχημάτων τον Ιανουάριο του 1997
έδρασε καταλυτικά για την απομάκρυνση από την εξουσία τού τότε προέδρου Σαλί Μπερίσα.

Ακόμη και πριν από την κατάρρευση, η ολοένα και πιο αυταρχική διακυβέρνησή του
είχε δημιουργήσει έντονη λαϊκή δυσφορία. Υπολογίζεται πως περίπου το 90% του
αλβανικού πληθυσμού είχε επενδύσει γύρω στα δύο δισεκατομμύρια δολάρια στα
επενδυτικά αυτά σχήματα, που υπόσχονταν γρήγορη και μεγάλη απόδοση κερδών.
Όταν ξέσπασε η κρίση, έχασαν τα χρήματά τους· πολλοί από αυτούς είχαν
επενδύσει οικονομίες μιας ζωής.

Η οικονομική αναταραχή κλιμακώθηκε με βιαιότητες και έφθασε στα όρια εμφυλίου
πολέμου. Όταν κάλεσαν τον Μπερίσα να παραιτηθεί, τότε εκείνος κατηγόρησε τους
πρώην κομμουνιστές (και εκείνος φυσικά υπήρξε μέλος του κόμματος), αλλά και
«ξένες μυστικές υπηρεσίες», τις οποίες δεν κατονόμασε, ότι σχεδίασαν την
ανατροπή του.

Το αλβανικό Κοινοβούλιο, που ελεγχόταν από τους βουλευτές του Δημοκρατικού
Κόμματος, κήρυξε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης σε μια προσπάθεια να τερματιστούν
οι βιαιότητες. Τότε ο πρόεδρος Μπερίσα παραιτήθηκε, για να επανεκλεγεί όμως
πάλι για άλλη μια πεντάχρονη θητεία στις εκλογές που προκήρυξε, και στις
οποίες ήταν μοναδικός υποψήφιος για την προεδρία.

Οι βιαιότητες έτσι δεν τερματίστηκαν και σε μια απελπισμένη προσπάθεια να
αποκαταστήσει κάποια νομιμότητα, ο Μπερίσα υπέγραψε συμφωνίες με όλα τα
πολιτικά κόμματα, ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής ενότητας και προκήρυξε
εκλογές για τον Ιούνιο του 1997.

Ύστερα από εκλογές δύο γύρων, το Δημοκρατικό Κόμμα του Μπερίσα, το οποίο είχε
παραμείνει πέντε χρόνια στην κυβέρνηση μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού
καθεστώτος, πέρασε στην αντιπολίτευση.