Φάτος Νάνο: Δεν κάνω διάλογο με τους τρομοκράτες

Την αποφασιστικότητά του «να προχωρήσει ως το τέλος τις διώξεις κατά των
υπευθύνων του πραξικοπήματος» εξέφρασε χθες ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Φάτος Νάνο.

ΣΕ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Τύπου που έδωσε χθες δήλωσε πως «δεν είναι δυνατόν να κάνει
διάλογο με τρομοκράτες. Δεν είμαι γενικός εισαγγελέας αλλά υπερασπίζομαι το
Σύνταγμα με τα νόμιμα μέσα», τόνισε.

«Το κτίριο του Δημοκρατικού Κόμματος είναι γεμάτο από ανθρώπους με όπλα,
ανάμεσα στους οποίους είναι ο Μπερίσα, ο οργανωτής της απόπειρας του
πραξικοπήματος», πρόσθεσε. Δεχόμενος τους ξένους ανταποκριτές στην αίθουσα της
κυβέρνησης, στους τοίχους της οποίας φαίνονταν τα σημάδια από τις σφαίρες, ο
Φάτος Νάνο ανακοίνωσε την πρόθεσή του «να προχωρήσει μέχρι το τέλος» στις
δικαστικές διώξεις κατά των υπευθύνων του «πραξικοπήματος» που προσπάθησαν να
κάνουν τη Δευτέρα οι οπαδοί του πρώην προέδρου Σαλί Μπερίσα.

Αντιπρόσωποι του Οργανισμού Ευρωπαϊκής Συνεργασίας και Ασφάλειας προσπαθούσαν
χθες με συνεχείς συναντήσεις που είχαν να τον πείσουν να σταματήσει κάθε
ενέργεια για την άρση της ασυλίας του Μπερίσα και τη σύλληψή του.

«ΤΡΕΙΣ ΛΥΣΕΙΣ»

Δημόσια εμφάνιση. Ο Αλβανός πρωθυπουργός κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου. Στον τοίχο διακρίνονται τα σημάδια από το μένος των πολιτικών του αντιπάλων. (Φωτό Ρώυτερ)

Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας αντιδρούσε υποστηρίζοντας ότι «όσο αυτός (ο
Μπερίσα) είναι στο προσκήνιο η κατάσταση θα είναι πάντα επικίνδυνη». Όμως
στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος χθες διατύπωνε έντονες επιφυλάξεις για τον
χειρισμό της υπόθεσης. «Τρεις λύσεις υπάρχουν, έλεγαν. Να τον συλλάβουμε, να
τον περιορίσουμε στο σπίτι του ή να τον αφήσουμε ελεύθερο. Αν τον συλλάβουμε
θα τον κάνουμε ήρωα. Αν καταλήξουμε στον κατ’ οίκον περιορισμό κάποια στιγμή
θα βγει από το σπίτι, οπότε θα τον συλλάβουμε και πάλι θα τον κάνουμε ήρωα. Αν
τον αφήσουμε ελεύθερο, αυτό είναι μία λύση, αλλά σίγουρα θα πρέπει να περάσει
από δίκη». Αυτή η λύση είναι και η καλύτερη, όμως θα πρέπει ο Μπερίσα και οι
οπλισμένοι οπαδοί του να εγκαταλείψουν τα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος.
Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να γίνει αυτή τη ώρα, αφού από χθες γύρω από το
κτίριο φτιάχτηκαν οχυρά με σάκους με άμμο.

Ο ίδιος ο Νάνο (χθες το βράδυ για πρώτη φορά έδωσε συνέντευξη Τύπου στο κτίριο
που στεγάζεται το γραφείο του πρωθυπουργού, στο ισόγειο, με φόντο τα σημάδια
που άφησαν οι σφαίρες των ενόπλων την περασμένη Δευτέρα) υποστήριξε ότι οι
ένοπλοι θα πρέπει να παραδοθούν και ότι δεν μπορούν να απειλούν τη δημοκρατία,
ενώ άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα για αποκατάσταση της τάξης, χωρίς να
αποκλείει και τη «νόμιμη βία».

Κάτι τέτοιο (η εκκένωση του κτιρίου βίαια) χαρακτηρίστηκε από τον Σαλί Μπερίσα
«ως πράξη τρέλας και προδοσίας». Τόνισε μάλιστα ότι ο Νάνο θέλει να
καταστρέψει την αντιπολίτευση και την Αλβανία.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΑΣΥΛΙΑΣ

Μέσα στη γενική σύγχυση ­ κάθε λίγο ανακοινώνονται τελεσίγραφα και από τις δύο
πλευρές ­ οι ξένοι διπλωμάτες πιέζουν για ειρηνική λύση, ως τον μόνο δρόμο
«που μπορεί και πρέπει να ακολουθήσει η Αλβανία». Αποτέλεσμα των πιέσεων ήταν
χθες να «βρεθεί» νομικό κώλυμα για το θέμα της άρσης ασυλίας του Μπερίσα. Η
επιτροπή για το θέμα της ασυλίας συζητούσε μέχρι αργά χθες για το τι θα κάνει,
καθώς θα πρέπει για τη συγκέντρωση των στοιχείων να καταθέσει και ο ίδιος ο
Μπερίσα, κάτι που τη δεδομένη στιγμή δεν είναι εφικτό. Σήμερα πάντως
αναμένεται η απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής.

Σήμερα, επίσης, συνεδριάζει και το προεδρείο του Σοσιαλιστικού Κόμματος
προκειμένου να αποφασίσει αν θα εκκενωθούν τα γραφεία του Δημοκρατικού Κόμματος.

ΠΟΡΕΙΑ ΟΠΑΔΩΝ ΜΠΕΡΙΣΑ

Χθες το πρωί, κι ενώ η ζωή αρχίζει να ξαναβρίσκει τους ρυθμούς της, οπαδοί του
Μπερίσα ­ αρκετοί ήταν οπλισμένοι ­ έκαναν πορεία μαζί με τον Αλβανό πολιτικό
στην κεντρική πλατεία των Τιράνων. Η αστυνομία είχε λάβει αυστηρά μέτρα, αλλά
σε αντίθεση με άλλες ημέρες χθες δεν διέκοψε την κυκλοφορία με αποτέλεσμα οι
συγκεντρωμένοι, περίπου 1.500 άτομα, να περιοριστούν σε λίγα τετραγωνικά.

Εκπρόσωπος του Σοσιαλιστικού Κόμματος έλεγε χθες ότι οι διαδηλωτές δεν έχουν
καμία σχέση με τα Τίρανα. Είναι από τον Βορρά, ενώ επικαλέστηκε και μυστική
έκθεση αμερικανικών υπηρεσιών, σύμφωνα με την οποία πολλοί ένοπλοι που
στηρίζουν τον Σαλί Μπερίσα ήρθαν από το Κόσοβο. Αυτοί είναι μέλη του
Απελευθερωτικού Στρατού και μουσουλμάνοι στους οποίους δόθηκαν όπλα από την Αλβανία.

Πέρα από αυτά όμως οι απλοί κάτοικοι των Τιράνων δείχνουν αγανακτισμένοι και
απορρίπτουν και τους δύο ηγέτες.

Το ίδιο υποστηρίζουν και διπλωμάτες. Γι’ αυτό άλλωστε μέσα στα σενάρια που
εξετάζουν είναι και η παραίτηση Νάνο και ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης. Σε
καμία περίπτωση όμως δεν θέλουν να βγει ενισχυμένος ο Μπερίσα, και έτσι
φαίνεται να στηρίζουν και πάλι τον Αλβανό πρωθυπουργό, έως ότου ξεπεραστεί η κρίση.

ΑΠΟΣΤΟΜΩΤΙΚΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ

Ο πρωθυπουργός κ. Φάτος Νάνο, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για τα όσα
υποστήριξε ο Σαλί Μπερίσα για ανάμειξη της Ελλάδος στα τελευταία επεισόδια,
τόνισε: «Από τα στοιχεία που έχω συγκεντρώσει και από τις μυστικές υπηρεσίες
δεν προκύπτει από πουθενά ότι υπάρχει ανάμειξη των Ελλήνων. Δεν ευσταθούν οι
κατηγορίες κατά της Ελλάδος».

ΟΤΑΝ πέρσι τον Ιούλιο εξελέγη πρωθυπουργός ο Φάτος Νάνο, όλοι πίστευαν ότι η
Αλβανία μπαίνει σ’ έναν καινούργιο δρόμο. Όλοι, πλην Σαλί Μπερίσα, ο οποίος
αμφισβήτησε μεν τα αποτελέσματα των εκλογών, τα αποδέχθηκε όμως ­ όπως έλεγε
τότε ­ για το καλό της χώρας.

Καθώς περνούσαν οι μήνες, η προσπάθεια συγκέντρωσης των όπλων δυσκόλευε. Οι
ληστείες, οι κλοπές και οι δολοφονίες έγιναν καθημερινά φαινόμενα. Ο στρατός
ανύπαρκτος και η αστυνομία βουτηγμένη στη διαφθορά.

Η κυβέρνηση δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να προχωρήσει στον αφοπλισμό. Ακόμη και
στον Νότο, όπου η πλειοψηφία των κατοίκων είχε ταχθεί κατά του Μπερίσα.

Στον Βορρά η κατάσταση ήταν πάντα εκτός ελέγχου, αφού πίσω από τους λεγόμενους
«Κοσοβάρους» ήταν ο Μπερίσα και το Δημοκρατικό Κόμμα.

Έτσι, μοιραία ο Νάνο, για τον φόβο των Βορείων, ήταν υποχρεωμένος να ανέχεται
τους ενόπλους του Νότου. Όλο αυτό το διάστημα οι ξένες χώρες άρχισαν να
διαγκωνίζονται για το ποια θα έχει το πάνω χέρι στον τομέα των επενδύσεων,
αποδεχόμενες την υπάρχουσα κατάσταση.

Οι ντόπιοι, όσο περνούσε ο καιρός, έβλεπαν ότι τίποτε δεν γίνεται. Και
διαπίστωναν καθημερινά πως τα κρούσματα τρομοκρατίας αυξάνονταν πότε στο
Λαζαράτι και πότε στη Καβάγια. Οι μισθοί παρέμειναν καθηλωμένοι. Για τον μέσο
εργάτη οι μηνιαίες αποδοχές πλησίαζαν τις 20.000 δρχ. Και σαν να μην έφτανε
αυτό, σε όλη την Αλβανία πλήθαιναν οι πληροφορίες για διαφθορά σε στελέχη της
κυβέρνησης. Μάλιστα, για δύο από τα στελέχη του σοσιαλιστικού κόμματος (Φίνο,
Μαλεϊ) έφτασαν να ζητούν την αποπομπή τους από την κυβέρνηση.

Έτσι, ο Σαλί Μπερίσα βρήκε την ευκαιρία να έλθει στο προσκήνιο.

Η μεγάλη στιγμή για τον τέως πρόεδρο της Αλβανίας ήρθε στις 15 Αυγούστου. Η
κυβέρνηση συνέλαβε πέντε στενούς συνεργάτες του Μπερίσα με την κατηγορία ότι
προκάλεσαν τα επεισόδια του περασμένου χρόνου.

Με τη σύλληψη των πέντε ο Μπερίσα κάλεσε τους ψηφοφόρους του (κατεβάζει και
πολλούς από τον Βορρά) σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας. Μπροστά στον κίνδυνο νέας
εμπλοκής, ο Νάνο αποφάσισε να τους αφήσει ελεύθερους. Ο Μπερίσα αντέδρασε (ενώ
πριν ζητούσε την απελευθέρωσή τους) και ζήτησε να δικαστούν ώστε να «λάμψει η
αλήθεια». Με τη δολοφονία του Αζέμ Χαϊντάρι το σκηνικό άλλαξε υπέρ του
Δημοκρατικού Κόμματος. Πύκνωσαν οι συγκεντρώσεις, ενώ οι εκδηλώσεις βίας
θύμιζαν τις πρώτες μέρες της εξέγερσης του περασμένου Φεβρουαρίου. Όμως, όλα
αυτά για τους ξένους διπλωμάτες είναι η αφορμή. Ο Μπερίσα, όπως υποστηρίζουν,
στηρίχθηκε περισσότερο στην αγανάκτηση του κόσμου από την αναποτελεσματικότητα
της κυβέρνησης και το συνεχιζόμενο χάος. Ο ίδιος πίστευε ότι θα ξεσηκώσει
χιλιάδες κόσμου και ότι θα έχει την υποστήριξη ξένων δυνάμεων. Είχε
επικοινωνία με Αμερική και Ιταλία, αλλά κανείς δεν φαίνεται να τον ενθάρρυνε.
Και ο απλός Αλβανός, αν και διαφωνεί με τον Νάνο, αποδοκίμασε κάθε προσπάθεια
για νέες ταραχές. Έτσι, έμεινε μόνος, αυτοεγκλωβίστηκε στις επιλογές του. Αν
και βλέπει ότι στενεύουν τα περιθώρια, επιμένει εκτιμώντας ότι στο τέλος θα
είναι ο ήρωας της υπόθεσης και ότι σύντομα θα βρει υποστηρικτές.