Πού… πάει το χαρτζιλίκι

Παίρνουν περίπου 25.000 δραχμές τον μήνα. Πολλά ή λίγα, το κρίνουν οι
ίδιοι. Οι σημερινοί έφηβοι ηλικίας από 15 έως 19 ετών ξοδεύουν μέχρι
τελευταίας δραχμής το χαρτζιλίκι τους και φυσικά για ποιον θα μπορούσαν να το
ξοδέψουν παρά για τον εαυτό τους.

ΣΤΑ μπαράκια για τη διασκέδασή τους, στις μπουτίκ για το ντύσιμό τους, στους
δίσκους αλλά και στα καλλυντικά ­ εκεί φεύγουν τα χρήματα των αγοριών και των
κοριτσιών και φυσικά όταν υπάρχουν και «έξτρα μπόνους», κάποιους καλούς μήνες,
πάλι εκεί ξοδεύονται. «Χαρτζιλίκι: μέχρι να το αγγίξω εξαφανίζεται!», λέει ο
Μάνος Κανελλόπουλος, 16 ετών, μαθητής της Β’ Λυκείου. Όπως και τα περισσότερα
παιδιά της ηλικίας του, έχει μοναδική πηγή εσόδων το μηνιαίο χαρτζιλίκι που
του δίνουν οι γονείς του. «Τον τελευταίο χρόνο μου δίνουν 30.000 τον μήνα,
εκτός των έξτρα των διακοπών. Με αυτά τα χρήματα καλύπτω τα έξοδα της
διασκέδασής μου, τα εισιτήρια για να πάω στο φροντιστήριο και ό,τι CD αγοράσω.
Φυσικά έρχονται μία ή άλλη. Όμως ύστερα από κάποιες στιγμές απίστευτης
σπατάλης έμαθα πως πρέπει να ιεραρχώ τις ανάγκες μου», συνεχίζει ο Μάνος.

ΤΡΟΠΟΣ ΩΡΙΜΑΝΣΗΣ

Το χαρτζιλίκι στην εφηβική ηλικία είναι ένας τρόπος ωρίμανσης του χαρακτήρα
του εφήβου. «Είναι το πρώτο βήμα απεξάρτησης από την εποπτεία των γονιών»,
λέει η ψυχολόγος Κατερίνα Μαρκοπούλου. «Συνήθως οι γονείς δίνουν ένα μικρό
ποσό στα παιδιά τους από την παιδική ηλικία, όταν αυτά βρίσκονται στο
Δημοτικό. Στην ηλικία αυτή τα χρήματα υποκαθιστούν το κολατσιό που έδιναν οι
μητέρες παλαιοτέρα, τίποτα περισσότερο, αφού είναι ελάχιστα και δίνονται σε
καθημερινή βάση. Όμως και αυτό το υποτυπώδες χαρτζιλίκι βοηθά το παιδί να
αντιληφθεί τη λειτουργία του χρήματος, να ξεχωρίσει τις αξίες και να
συμμετέχει στη διαδικασία “αγοράζω και μου πουλούν”», σημειώνει η κ. Μαρκοπούλου.

Στην εφηβεία τα πράγματα αλλάζουν. Σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά γίνονται πιο
κοινωνικά. Δημιουργούν παρέες, έχουν ενδιαφέροντα, τα οποία απαιτούν χρήματα.
Στην πραγματικότητα, όπως λέει η κ. Μαρκοπούλου, είναι η στιγμή που τα παιδιά
πρέπει να αρχίσουν τη σταδιακή «αποδέσμευσή» τους από τους γονείς. «Πρέπει να
γίνουν πιο υπεύθυνα. Να ξεχωρίσουν και να ιεραρχήσουν τις ανάγκες τους, να
αναλάβουν υποχρεώσεις. Ένα κομμάτι αυτής της διαδικασίας είναι να μάθουν να
διαχειρίζονται μόνα τους τα οικονομικά τους. Λίγα χρήματα στην αρχή και όσο
μεγαλώνουν περισσότερα».

ΤΟ… ΥΨΟΣ

Σύμφωνα με έρευνα της Leo Burnet, τα αγόρια ηλικίας από 15 έως 19 ετών
παίρνουν χαρτζιλίκι από τους γονείς τους περίπου 24.200 δραχμές τον μήνα, ενώ
τα κορίτσια της ίδιας ηλικίας 27.000 δραχμές. Στις ηλικίες από 19 έως 24 ετών
για τα αγόρια αυξάνεται κατά πολύ το ποσό αυτό, φτάνοντας τις 79.800 δραχμές,
ενώ για τα κορίτσια μόνο στις 45.100 δραχμές. «Τη διαφορά αυτή την κάνουν και
οι διαφορετικοί ρόλοι των δύο φύλων. Για τους γονείς θεωρείται φυσικό το αγόρι
να μπορεί να καλύψει και τα έξοδα της φίλης του κάποιες φορές. Ενώ το κορίτσι
περιορίζεται μόνο στα δικά του έξοδα», λέει ο Παναγιώτης Κατσαΐτης, 19 ετών.

Σύμφωνα με την έρευνα, τα κορίτσια ηλικίας από 15 έως 19 ετών διαθέτουν τα
περισσότερα χρήματά τους για να αγοράσουν ρούχα, καλλυντικά, γλυκά (τσίχλες,
παγωτά), βιβλία και εφημερίδες και για να πάνε σινεμά. Αντίθετα, τα αγόρια της
ίδιας ηλικίας ξοδεύουν τα λεφτά τους για δίσκους, κασέτες και CD, για
περιοδικά και κόμικς και για να φάνε σε φαστ φουντ.

ΤΟ ΛΑΘΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ

«Είναι λάθος οι γονείς να στερούν το χαρτζιλίκι από τα παιδιά τους. Είναι
λάθος να ελέγχουν και την παραμικρή επιθυμία τους. Το πόσα χρήματα μπορούν να
διαθέσουν δεν έχει σημασία. Άλλωστε καλό είναι τα παιδιά να ξέρουν τις
δυνατότητες της οικογένειάς τους. Όμως όταν το χαρτζιλίκι είναι ανύπαρκτο,
τότε τα παιδιά νιώθουν καταπιεσμένα και μειονεκτικά σε σχέση με τους
συνομηλίκους τους. Δεν μαθαίνουν να ιεραρχούν τις ανάγκες τους. Δεν μαθαίνουν
να είναι υπεύθυνα σε ό,τι τα αφορά, αλλά ούτε και να στερούνται όταν δεν
κάνουν τον σωστό προγραμματισμό και ξοδεύουν τα χρήματα τους άσκοπα», εξηγεί η
κ. Μαρκοπούλου.

ΜΟΝΗ ΠΗΓΗ εσόδων το χαρτζιλίκι των γονιών της. «Το ποσό εξαρτάται από την
εποχή. Μου το δίνουν κάθε εβδομάδα και νομίζω ότι έτσι είναι καλύτερο, γιατί
αν τα έπαιρνα όλα μαζί, δεν ξέρω τι θα έκανα στο τέλος του μήνα», λέει η Λίλυ
Βασαλάκη, 18 ετών. Διαχειρίζεται το χαρτζιλίκι της από τις πρώτες τάξεις του
Γυμνασίου. Η απόφαση να της διαθέσουν οι γονείς της ένα συγκεκριμένο ποσό κάθε
εβδομάδα ήταν κοινή. «Νομίζω ότι είχαν καταλάβει ότι μπορούσα να φανώ υπεύθυνη
και εγώ ήθελα να αισθάνομαι ότι δεν είναι απαραίτητο για καθετί που ήθελα να
ζητώ συνεχώς χρήματα», συνεχίζει.

Ξοδεύει τα περισσότερα χρήματά της στη διασκέδαση, σε βιβλία και δίσκους και
φυσικά, όπως κάθε κορίτσι της ηλικίας της, σε ρούχα και καλλυντικά. «Επειδή
μου αρέσει η ζωγραφική, ένα μέρος των χρημάτων μου πάει και σε ό,τι υλικά
χρειάζομαι. Πάντως στην αρχή είχα πρόβλημα. Μέχρι να συνηθίσω να προγραμματίζω
πού θα ξοδέψω τι, έμενα χωρίς χρήματα πολύ γρήγορα», προσθέτει η Λίλυ και δεν
κρύβει ότι ήταν αρκετές αυτές οι φορές. «Τώρα πια μπορώ να μη βγω τρεις φορές
την εβδομάδα για να έχω μια μεγαλύτερη άνεση της υπόλοιπες ή περιορίζω τα
έξοδά μου, αν θέλω να κάνω μια ακριβή αγορά».

Δεν κρύβει ότι μεγαλώνοντας γίνεται πιο τσιγκούνα. «Νομίζω ότι μου έχει κάνει
μεγάλο καλό το χαρτζιλίκι που μου δίνουν οι γονείς μου από μικρή ηλικία. Είμαι
πιο υπεύθυνη, ξέρω τι πρέπει να χαλάω και πού. Επιπλέον νιώθω πως με
εμπιστεύονται οι γονείς μου».