Σοκ και μυστήριο για την αεροπορική τραγωδία

Τα κύματα του Ατλαντικού κατάπιαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, μαζί με το Μαύρο
Κουτί, το μυστικό των τελευταίων εφιαλτικών στιγμών του μοιραίου MD-11 της
Σουισαίρ, που είχε ξεκινήσει χθες, νύχτα ακόμη, από τη Νέα Υόρκη και δεν
έφτασε ποτέ στον προορισμό του, τη Γενεύη.

Οι έρευνες. Άνδρες των συνεργείων διάσωσης μεταφέρουν τη σορό ενός από τους άτυχους επιβάτες της πτήσης 111, στο Μπλάντφορντ της Νέας Σκωτίας

Η ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ των στοιχείων πτήσης, των σημάτων και των ηχητικών μηνυμάτων του
τελευταίου ημιώρου πτήσης, που συνήθως περιέχει κάθε Μαύρο Κουτί, δεν θα
αξιοποιηθεί παρά μόνο εφόσον τα συνεργεία κατορθώσουν να το «ψαρέψουν» από τον
πυθμένα του ωκεανού, ο οποίος στο σημείο της πτώσης έχει βάθος 50-150 μέτρων.

Παρ’ όλη την απώλεια των στοιχείων όμως, από περιγραφές αυτοπτών μαρτύρων και
κυρίως του τεχνικού προσωπικού εδάφους, έγινε δυνατή η ανασύνθεση πολλών από
τις λεπτομέρειες της αεροπορικής τραγωδίας, που εκτυλίχθηκε στις ακτές της
καναδικής Νέας Σκωτίας.

Η ώρα ήταν 3 και μερικά λεπτά ώρα Ελλάδας (λίγο μετά τις 8 το βράδυ ώρα
Αμερικής), ο ουρανός ήταν καθαρός αλλά κατάμαυρος, και ολόκληρη η δυτική
πλευρά του Ατλαντικού μαστιγωνόταν από δυνατή βροχή, καθώς από τα μέρη αυτά
περνούσε εκείνη την ώρα η ουρά της «Μπόνι», του τελευταίου τροπικού τυφώνα,
που είχε όμως αρχίσει να ξεθυμαίνει και κανονικά δεν αποτελούσε απειλή για το
αεροπλάνο. Στην ίδια την περιοχή του δυστυχήματος οι συνθήκες ήταν πολύ καλές.

ΜΕ ΤΑ ΣΩΣΙΒΙΑ

Την ώρα που οι 215 επιβάτες και τα 14 μέλη του πληρώματος πάσχιζαν να βρουν
και να φορέσουν αστραπιαία τα σωσίβιά τους, ο Τσίμερμαν και ο Λόου έκαναν τους
τελευταίους απεγνωσμένους χειρισμούς σε μία τρομερή μονομαχία με τον χρόνο,
για να φέρουν το αεροπλάνο ως το Χάλιφαξ. Ταυτόχρονα άνοιγαν τις βαλβίδες και
άδειαζαν στον ωκεανό όλα τα καύσιμα…

Από το σημείο που βρίσκονταν ώς το αεροδρόμιο του Χάλιφαξ, η απόσταση ήταν
μόλις 7 λεπτά. Δεν το κατάφεραν. Το αεροπλάνο, τώρα πια, όχι μόνο έχανε ύψος,
έχανε και κάθε ίχνος υπακοής στις εντολές των δύο πιλοτών. Η πτώση του ήταν
ορμητική: δεν χάιδεψε τα κύματα. Έσκασε πάνω τους σαν βόμβα. Οι πρώτες
περιγραφές ανέφεραν ότι από τα συντρίμμια που βρέθηκαν, κανένα δεν ήταν
μεγαλύτερο του μισού μέτρου! Τα συνεργεία που περισυνέλεξαν τους νεκρούς
οδηγήθηκαν εύκολα ώς αυτούς από το ζωηρό κίτρινο χρώμα των σωσιβίων, το μόνο
που ξεχώριζε στο φως των προβολέων…. 1 Στο Πέγκις Κόουβ, την κωμόπολη που
βρίσκεται πλησιέστερα στον τόπο της πτώσης του MD-11, οι κάτοικοι ανέφεραν ότι
άκουσαν μία τεραστία έκρηξη, την οποία ακολούθησαν δύο δευτερόλεπτα σιγής, και
έπειτα ένα φοβερό κρότο, καθώς το αεροπλάνο προσέκρουε στο νερό ανάμεσα στα κύματα.

Οι επικρατέστερες εκδοχές, μέχρι αργά χθες τη νύχτα: τεχνική βλάβη ή ανθρώπινο
λάθος. Στο αεροδρόμιο Κουαντρέν της Γενεύης, όπως και στο Κέννεντυ της Νέας
Υόρκης, εκατοντάδες άνθρωποι, συγγενείς και φίλοι, γύρω από τα γκισέ της
Σουισαίρ, έκλαιγαν σπαρακτικά ως το πρωί για τα αγαπημένα τους πρόσωπα, τους
229 ανθρώπους που χάθηκαν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

ΕΔΩ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ το μέγα αίνιγμα: καινούργιο αεροπλάνο (7 ετών), περίφημες
συνθήκες, αξιόπιστη εταιρεία, άριστα εκπαιδευμένοι πιλότοι…. τι, επιτέλους,
πήγε στραβά; Τι ακριβώς συνέβη;

Στο πηδάλιο κάθεται ο 50χρονος Ουρς Τσίμερμαν, ένας από τους πιο έμπειρους
πιλότους της Σουισαίρ. Και πλάι του ο συγκυβερνήτης του, ο 36χρονος Στέφαν
Λόου ­ και οι δύο Ελβετοί.

Δεν έχει περάσει ούτε μία ώρα από τη στιγμή που το αεροσκάφος απογειώθηκε από
το αεροδρόμιο Κέννεντυ της Νέας Υόρκης. Η πτήση εξελίσσεται ομαλά. Το
αεροπλάνο πετά σε ύψος 10.000 μέτρων. Μερικοί από τους επιβάτες μισοκοιμούνται.

Και ξαφνικά, όλα αλλάζουν. Το απρόοπτο ξεσπά.

Το αναπάντεχο.

Ο Τσίμερμαν ­ σύμφωνα πάντα με την ανασύνθεση βάσει των έως τώρα περιγραφών ­
αρπάζει τον ασύρματο και καλεί επειγόντως τον πύργο έλεγχου του αεροδρομίου
του Χάλιφαξ, στην καναδική ακτή, που έχει αφήσει πίσω του.

­ Καπνός στο πιλοτήριο ­ αναφέρει. ­ Αίτηση άδειας για αναγκαστική προσγείωση.

­ Σε λάβαμε ­ απαντά το Χάλιφαξ. ­ Σε ακούμε.

­ Κάλεσα το Λόγκαν (το διεθνές αεροδρόμιο της Βοστώνης). Μου είπαν να έρθω σε
σας, γιατί είστε πιο κοντά.

(Αργότερα ο πύργος έλεγχου του Λόγκαν ανέφερε ότι δεν είχε λάβει κανένα σήμα
από το MD-11).

­ Ο.Κ. Είσαι πράγματι πιο κοντά σε μας. Απέχεις 309 χιλιόμετρα από τη Βοστώνη
και μόνο 68 από μας.

­ Πολύ καλά. Έρχομαι, Χάλιφαξ!

Το αεροπλάνο αρχίζει απότομη κάθοδο.

Σε ελάχιστο χρόνο, από τα 10.000 μέτρα έχει φτάσει στα 2.000. Τα ραντάρ το
χάνουν.

Ξαφνικά είναι φανερό ότι τίποτε δεν πηγαίνει καλά. Από ένα, ίσως και από
περισσότερους κινητήρες του αεροσκάφους (είχε τρεις), βγαίνουν καπνοί,
τρομεροί κρότοι και στον θάλαμο των επιβατών, όπως και στο πιλοτήριο, η
θερμοκρασία πρέπει να έχει ανέβει αισθητά.

Είναι άγνωστο αν τις στιγμές εκείνες εξακολουθούσαν να λειτουργούν ­ και σε
ποιο βαθμό ­ τα συστήματα κλιματισμού και στεγανότητας. Ο κυβερνήτης Τσίμερμαν
δίνει επιτακτικά την εντολή στις αεροσυνοδούς:

­ Φορέστε τους τα σωσίβια!

Κατόπιν μιλάει πάλι στον πύργο έλεγχου του Χάλιφαξ:

­ Παν, παν, παν!

Πρέπει να ήταν οι τελευταίες του λέξεις. Η λέξη «παν», επαναλαμβανόμενη,
αποτελεί το ύστατο, κωδικά, μήνυμα που μπορεί να εκπέμψει ένας πιλότος. Η
εκπαίδευσή του ορίζει ρητώς πότε ­ και μόνο ­ μπορεί να το χρησιμοποιήσει:
όταν βλέπει το αεροπλάνο του να χάνεται. Όταν θεωρεί τον θάνατο εξίσου, αν όχι
περισσότερο, βέβαιο από ό,τι τη σωτηρία.