ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αλβανοί ή τρομοκράτες;

Σφαγές, επιχειρήσεις εθνοκάθαρσης και κύματα προσφύγων: το Κοσσυφοπέδιο
αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο στη Βοσνία. Ένα ακόμη κοινό τους
σημείο, ο πόλεμος της προπαγάνδας.

Στην προσφυγιά. Ένα Αλβανόπουλο δαγκώνει ένα κομμάτι ψωμί καθώς απομακρύνεται με την οικογένειά του από τη Λάουσα

«ΟΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΕΣ εξουδετερώθηκαν»: αυτή η φράση-κλισέ συνοδεύει τους
τελευταίους μήνες όλα τα ρεπορτάζ των κρατικών μέσων ενημέρωσης της Σερβίας
για τις επιχειρήσεις του σερβικού στρατού στο Κοσσυφοπέδιο. «Τρομοκράτες»
είναι βέβαια οι Αλβανοί της επαρχίας («σιπτάρ», όπως τους αποκαλούν τα κρατικά
μέσα παραφράζοντας το «σκιπτάρ» που χρησιμοποιούν οι Αλβανοί για τον εαυτό
τους, ή «μπαλίστ», όρος που παραπέμπει στους Αλβανούς που είχαν συνεργαστεί με
τους Γερμανούς και τους Ιταλούς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο). Και η
«εξουδετέρωση» δεν είναι τίποτα άλλο από τον βομβαρδισμό χωριών, το κάψιμο
σπιτιών και την εκδίωξη των κατοίκων τους. Τους 200.000 έχουν φτάσει ήδη οι
πρόσφυγες από την έναρξη των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, τον περασμένο
Φεβρουάριο. Και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις τρέμουν τώρα την εμφάνιση της χολέρας.

Όποιος δεν χρησιμοποιεί αυτή την ορολογία υφίσταται κυρώσεις. Όπως γράφει στο
περιοδικό «Index on Censorship» ο Βέραν Μάτιτς, αρχισυντάκτης του ανεξάρτητου
ραδιοφωνικού σταθμού του Βελιγραδίου Β92, μετά τη σφαγή της Ντρένιτσα τον
περασμένο Μάρτιο τα ανεξάρτητα μέσα αναφέρθηκαν στους νεκρούς με τη λέξη
«Αλβανοί» και όχι «τρομοκράτες». Ο αντεισαγγελέας της χώρας διέταξε αμέσως να
κινηθεί δικαστική διαδικασία εναντίον τους για «εκστρατεία εναντίον του
κράτους». Παρά ταύτα, τα ανεξάρτητα μέσα εξακολουθούν να αρνούνται την επίσημη
ορολογία και να προτιμούν να μιλούν για «μέλη του Απελευθερωτικού Στρατού του
Κοσσυφοπεδίου» παρά για «συμμορίες των σιπτάρ».

Τα ελεγχόμενα από το κράτος μέσα διαφέρουν από τα ανεξάρτητα και ως τον τρόπο
που καλύπτουν τα διάφορα γεγονότα. Την περίοδο Φεβρουαρίου – Μαΐου, που έγιναν
οι σοβαρότερες συγκρούσεις, τα πρώτα αρκούνταν σε λακωνικές αναφορές χωρίς να
δίνουν λεπτομέρειες για την έκταση των επιχειρήσεων ή τον αριθμό των νεκρών,
ενώ τα δεύτερα αφιέρωναν στα γεγονότα το 40% περίπου του χρόνου ή του χώρου
τους. Λιτή ήταν από τα κρατικά μέσα η κάλυψη της συνάντησης του Μιλόσεβιτς με
τον Ρουγκόβα, εξαντλητικά όμως τα ρεπορτάζ γύρω από το δημοψήφισμα για τη
συμμετοχή ξένων μεσολαβητών στις διαπραγματεύσεις για την επίλυση της κρίσης.

Ο πόλεμος της προπαγάνδας δεν θα μπορούσε παρά να επεκταθεί και στο Internet.
Από τότε που το OpenNet, η πρώτη γιουγκοσλαβική εταιρεία παροχής πρόσβασης στο
Δίκτυο, αποφάσισε να «υιοθετήσει» ηλεκτρονικές διευθύνσεις του Κοσσυφοπεδίου
και να εκπαιδεύσει ακτιβιστές, φοιτητές, δημοσιογράφους, αλλά και ιερείς της
Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (μεταξύ των οποίων τον ακούραστο ειρηνιστή Πατέρα
Σάβα από το μοναστήρι του Ντετσάνι), δέχεται συνεχώς απειλητικά τηλεφωνήματα.
Η τηλεφωνική γραμμή που εξασφαλίζει σύνδεση με την εφημερίδα της Πρίστινα
«Koha Ditore» παρουσιάζει συχνά βλάβες και προβλήματα. Αλλά η ροή της
πληροφόρησης δεν μπορεί να σταματήσει. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να
συμβουλευθούν τις διευθύνσεις «http: // b92eng.opennet.org» και «http: //
www.kohanet.com». Αρκεί να διαθέτουν λίγη υπομονή.