Ελλάδα: Τι είδε ο αστροναύτης

«Όταν κοιτάς από ψηλά, μοιάζει η Γη με ζωγραφιά…» και η Ελλάδα με
«όνειρο». Οι αστροναύτες των διαστημικών αποστολών της NASA συνάντησαν και
«αιχμαλώτισαν» τη θέα της χώρας μας, από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Οι
φωτογραφίες της Ελλάδας από το Διάστημα, τις οποίες τράβηξαν μέσα από τα
παράθυρα των διαστημικών λεωφορείων, είναι χιλιάδες και εντυπωσιακές.

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗ της Γης από το Διάστημα αποτελεί ένα μεγαλόπνοο πρόγραμμα, που
ξεκίνησε μαζί με τις πρώτες διαστημικές αποστολές και συνεχίζεται ακόμη. Μια
από τις πρώτες φωτογραφίες της Ελλάδας όπως φαίνεται από… την άλλη άκρη του
σύμπαντος τραβήχτηκε το 1969 από τους αστροναύτες του «Apollo 10». Στις πρώτες
αποστολές των διαστημικών λεωφορείων αυτού του είδους η φωτογράφηση έγινε ένα
πολύ ενδιαφέρον «χόμπι» για τους αστροναύτες και για τη NASA μετουσιώθηκε σε
ένα από τα πιο σημαντικά σχέδια, αυτό της παρατήρησης της Γης.

Έτσι, από το 1983 και μέχρι σήμερα, η NASA έχει καταρτίσει ένα πλήρες αρχείο,
με περισσότερες από 100.000 φωτογραφίες, που απεικονίζουν κάθε γωνιά του
πλανήτη. Κάποιες από αυτές (γύρω στις 10.000) δείχνουν την Ελλάδα, από το
Ιόνιο μέχρι την Κρήτη και τον Έβρο. Οι φωτογραφίες αυτές βρίσκονται στο αρχείο
του Διαστημικού Κέντρου Τζόνσον, στο Χιούστον του Τέξας και στο Κέντρο
Ανάλυσης Γήινων Δεδομένων που εδρεύει στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού.

Χρησιμοποιούνται κυρίως για χαρτογραφήσεις και τοπογραφικά, ενώ, σε ορισμένες
περιπτώσεις, σε αυτές ανατρέχουν οι κυβερνήσεις των κρατών, προκειμένου να
ορίσουν τον πολιτικό τους χάρτη.

«ΤΑ ΝΕΑ» ήρθαν σε επικοινωνία με τους υπευθύνους του Κέντρου Τζόνσον της NASA,
και, σε συνεργασία μαζί τους, επέλεξαν και παρουσιάζουν σήμερα τις «καλύτερες»
από τις φωτογραφίες της Ελλάδας από το Διάστημα.

Ορισμένες από τις φωτογραφίες αυτές μπορεί κανείς να τις βρει και στο
Internet, σε μια πρωτότυπη βάση δεδομένων που δημιουργήθηκε για εκπαιδευτικούς
σκοπούς. Ονομάζεται «EarthRise» και μέχρι εκεί ταξιδεύει κανείς
πληκτρολογώντας τη διεύθυνση: http: //earthrise. sdsc. edu/.

ΤΟΝ ΜΑΪΟ του 1969, τα μέλη του πληρώματος του «Apollo 10» φωτογράφησαν τη Γη,
από την πλευρά της χώρας μας, κρατώντας τον φακό τους 160.000 χιλιόμετρα πάνω
από την επιφάνεια του πλανήτη μας. Στη φωτογραφία αυτή διακρίνονται η
Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Μεσόγειος Θάλασσα, η Ελλάδα, η Τουρκία, η
Βουλγαρία, η Μαύρη Θάλασσα, η Λιβύη, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, η
Χερσόνησος του Σινά, το Δέλτα του Νείλου, η λίμνη Τσαντ και η Νότια Αφρική.

Τα μέλη του πληρώματος του «Apollo 10» ήταν οι αστροναύτες Τόμας Στάφορντ,
επικεφαλής της διαστημικής αποστολής, Τζον Γιάνγκ, πιλότος της ανεξάρτητης
διαστημικής μονάδας, Γιουτζίν Σέρναν, πιλότος του οχήματος που θα πλησίαζε τη
Σελήνη. Ο αστροναύτης Γιάνγκ έμεινε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη με το σκάφος
«Charlie Brown», ενώ οι αστροναύτες Στάφορντ και Σέρναν έφτασαν με το σκάφος
«Snoopy» σε απόσταση δεκατεσσάρων χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Σελήνης.

Ο ΔΟΡΥΦΟΡΟΣ SPARTAN-201, ο πρώτος δορυφόρος που «ταξίδεψε ελεύθερος» στο
Διάστημα, όταν αποκολλήθηκε από το διαστημικό λεωφορείο «Discovery»,
φωτογραφήθηκε με φόντο την Νότια Ελλάδα, την Πελοπόνησσο και την Κρήτη. Τη
φωτογραφία (στην πρώτη σελίδα των «ΝΕΩΝ») τράβηξε το πλήρωμα του «Discovery»,
τον Απρίλιο του 1993.

Ο SPARTAN σχεδιάστηκε και απελευθερώθηκε για να μελετήσει τον ηλιακό άνεμο και
τμήμα του ηλιακού στέμματος. Το πρόγραμμα αυτό σχεδιάστηκε στα τέλη τής
δεκαετίας του ’70 για να εκμεταλλευθούν οι επιστήμονες τις δυνατότητες των
διαστημικών λεωφορείων: τα νέα διαστημικά σκάφη επέτρεπαν την παράταση του
χρόνου παρατήρησης που απαιτούν τα ολοένα και πιο εξελιγμένα πειράματα, τα
οποία δεν μπορούσαν να γίνουν μέσα στα πέντε ή δέκα λεπτά πτήσης των
εκτοξευόμενων ρουκετών.

ΣΕ ΚΑΘΑΡΟ ουρανό, χωρίς σύννεφα, οι αστροναύτες φωτογράφησαν την Εύβοια, τον
Ευβοϊκό Κόλπο και την Αθήνα. Η φωτογραφία τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια της
διαστημικής αποστολής STS036, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Όμως στη
λεζάντα της, τα όσα ανάφεραν για την Αθήνα οι ειδικοί της NASA από το
διαστημικό κέντρο Johnson στο Χιούστον, δεν είναι ιδιαίτερα κολακευτικά: «Η
Αθήνα αποτελεί το διοικητικό, οικονομικό, πολιτιστικό κέντρο της Ελλάδας, η
πόλη όμως έχει, κατά καιρούς, το περισσότερο νέφος από κάθε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα».

Η ΔΥΤΙΚΗ πλευρά της Μεσογείου φαίνεται στη φωτογραφία αυτή από ένα σημείο του
Διαστήματος, πάνω από τον Νείλο, με ασυνήθιστα καλή θέα. Στην εικόνα αυτή, που
έχει κατεύθυνση προς τον Βορρά, φαίνεται όχι μόνο η Δυτική Μεσόγειος αλλά και
η χερσόνησος της Νοτιοδυτικής Ασίας, με τη Μαύρη Θάλασσα να διακρίνεται αμυδρά
στον ορίζοντα.

Πάνω αριστερά, φαίνονται καθαρά πολλά ελληνικά νησιά στο Αιγαίο. Η Κύπρος
διακρίνεται κάτω από τη σκόνη της ατμόσφαιρας, στη βορειοανατολική άκρη της
Μεσογείου. Το ίδιο σύννεφο σκόνης, το οποίο δημιουργήθηκε δυτικά, στην
Αλγερία, και μετακινήθηκε νοτιοανατολικά, πάνω από τη Σικελία, τη Νότιο Ιταλία
και την Ελλάδα, καλύπτει επίσης την ανατολική άκρη της Μεσογείου.

Το πράσινο Δέλτα του Νείλου εμφανίζεται στο μπροστινό μέρος της εικόνας, ενώ η
συνεχής αστικοποίηση του Καΐρου φαίνεται από το γκρι χρώμα που έχει πάρει η
περιοχή γύρω από την κορυφή του τριγώνου. Στην ανατολική πλευρά του Δέλτα,
μπορεί κανείς να δει το κανάλι του Σουέζ, ενώ στη δυτική γωνία του Δέλτα
φαίνεται η αρχαία πόλη της Αλεξάνδρειας, δίπλα στις πορτοκαλί και λευκές αλυκές.

ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Πέλαγος, τα Δωδεκάνησα, το Κρητικό Πέλαγος και η Κρήτη φαίνονται
καθαρά σ’ αυτή τη φωτογραφία που έχει τραβηχθεί, με κατεύθυνση προς το βορά,
από το πλήρωμα του διαστημικού λεωφορείου «STS058», το οποίο απογειώθηκε τον
Οκτώβριο του 1993. Δεξιά φαίνεται επίσης η δυτική πλευρά της Τουρκίας.

Στη λεζάντα της φωτογραφίας, που συνέταξαν οι ειδικοί μελετητές από το
διαστημικό κέντρο Τζόνσον της NASA (οι άνθρωποι δηλαδή που ερμηνεύουν τις
φωτογραφίες) αναφέρονται στην Κρήτη (κάτω) και στο «ημικυκλικό νησί, πάνω από
αυτήν», τη Θήρα και το ηφαίστειο της Σαντορίνης.

Στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας ξεχωρίζουν τα ίχνη που άφησαν πίσω τους δύο
αεροπλάνα, ανάμεσα στην Τουρκία και τη Ρόδο. Τα Στενά των Δαρδανελλίων, που
ενώνουν τη Μαύρη Θάλασσα με τη Μεσόγειο, φαίνονται πάνω αριστερά.