[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΜΠΟΡΕΙ θέματα αιχμής, όπως τα μισθολογικά, συνταξιοδοτικά και άλλα οικονομικής
υφής, που παραδοσιακά είναι ταυτισμένα με τις έννοιες «σύμβαση» ή
«διαπραγμάτευση», να μη συμπεριλαμβάνονται, όμως, αυτό ουδόλως στερεί τη
σημασία και εν τέλει τη σπουδαιότητα του σχεδίου νόμου για τις συλλογικές
διαπραγματεύσεις στο Δημόσιο, που κατατέθηκε πρόσφατα στη Βουλή. Όχι μόνον
γιατί για πρώτη φορά από συστάσεως ελληνικού κράτους δίνει το δικαίωμα στην
ΑΔΕΔΥ να διαπραγματεύεται ως ισότιμος συνομιλητής της κυβέρνησης τους όρους
και τις συνθήκες εργασίας των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά, κυρίως, γιατί εισάγει
ένα νέο πνεύμα αποτυπωμένο στην εισηγητική έκθεση για το πώς ένα σύγχρονο
κράτος αντιλαμβάνεται τον ρόλο του και τις σχέσεις του με αυτήν την ειδικού
βάρους κατηγορία εργαζομένων. Είναι γνωστό πως μέχρι σήμερα το ελληνικό
διοικητικό σύστημα θεμελιώθηκε στην αντίληψη ότι οι εργασιακές σχέσεις των
δημοσίων υπαλλήλων πρέπει να διέπονται αποκλειστικά από το δημόσιο δίκαιο στο
πλαίσιο της εξουσιαστικής σχέσης κράτους – δημοσίου υπαλλήλου και δεν
αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ο συγκεκριμένος τρόπος οργάνωσης κατ’
αρχήν απέπνεε έναν κρατικό αυταρχισμό. Ο υποταγμένος, πειθήνιος δημόσιος
υπάλληλος ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τη μετατροπή της ίδιας της διοίκησης
σε πειθήνιο μηχανισμό. Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι… ανεπίσημες διαπραγματεύσεις
μεταξύ κυβέρνησης και ΑΔΕΔΥ, παρότι ενίσχυαν την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο
μερών, δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα συναινετικό κλίμα στο εσωτερικό της
Δημόσιας Διοίκησης, αφού ήταν εκ των προτέρων γνωστό ότι, παρά τον διάλογο, οι
όροι απασχόλησης θα προσδιορίζονταν τελικά ­ εν είδει κυριαρχίας ­ από το
ισχυρό μέρος των διαπραγματευομένων, δηλαδή το κράτος. Ουσιαστικός διάλογος
δεν μπορεί να προκύψει, όταν δεν αναγνωρίζεται η πλήρης αυτονομία των μερών.
Είναι χαρακτηριστικό, αλλά το νομοθετικό πλαίσιο στην Ελλάδα εμπεριείχε μια
ουσιώδη αντίφαση: κατοχύρωνε το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων στην απεργία,
αλλά όχι στη διαπραγμάτευση. Δηλαδή, το δικαίωμα στη σύγκρουση, αλλά όχι στον
διάλογο. Αυτήν ακριβώς την αντίφαση έρχεται να ανατρέψει το σχέδιο νόμου για
τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Γνωρίζοντας ότι σε μια σύγχρονη Δημόσια Διοίκηση ο δημόσιος υπάλληλος πρέπει
να είναι ενεργός και υπεύθυνος. Και αυτό, μεταξύ άλλων φυσικά, θα συμβεί όταν
δεν αντιμετωπίζει τη Διοίκηση ως έναν εξωτερικό εχθρικό μηχανισμό που του
επιβάλλει όρους και συνθήκες εργασίας, αποστερώντας του το δικαίωμα συναπόφασης.