Σοβαρές διαφωνίες με ΗΠΑ

Μπορεί η ξαφνική ένταση που δημιουργήθηκε στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις
από τις εκατέρωθεν φραστικές επιθέσεις να καταλαγιάζει σιγά-σιγά, η ουσία για
τις διαφορές Αθήνας – Ουσάσιγκτον ωστόσο παραμένει.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, μάλιστα, αναρωτιέται για πρώτη φορά σοβαρά κατά πόσο θα πρέπει
πλέον να θεωρεί δεδομένη την άκριτη στήριξη της τουρκικής πλευράς από τις ΗΠΑ
λόγω των γεωστρατηγικών συμφερόντων της υπερδύναμης στην περιοχή.

Διπλωματικοί κύκλοι σημείωναν ότι η έκρηξη Πάγκαλου κρύβει μία σοβαρή ενόχληση
της ελληνικής κυβέρνησης προς την αμερικανική ηγεσία για το ουσιαστικό τέλμα
που έχει επέλθει, τόσο στα ελληνοτουρκικά όσο και στο Κυπριακό. Τέλμα, που η
κυβέρνηση Κλίντον είχε δημιουργήσει τις προσδοκίες ότι θα ξεπεράσει με
συγκεκριμένες σοβαρές διπλωματικές πρωτοβουλίες.

«Οι Αμερικανοί μάς κάνουν τους φίλους, υπόσχονται ότι θα πιέσουν τους Τούρκους
να κάνουν υποχωρήσεις, ωστόσο επί της ουσίας δεν έχουν καταφέρει να πετύχουν
οποιαδήποτε πρόοδο είτε στα ελληνοτουρκικά είτε στο Κυπριακό», έλεγε στα «ΝΕΑ»
με φανερή δυσφορία υψηλά ιστάμενη διπλωματική πηγή.

Στα ελληνοτουρκικά, έλεγε η ίδια πηγή, οι ΗΠΑ είχαν δώσει επανειλημμένως
διαβεβαιώσεις τα τελευταία δυόμισι χρόνια ότι θα πιέσουν την Άγκυρα να δηλώσει
ότι θα προσφύγει στη Χάγη για τα Ίμια ή ότι θα δεχθεί κάποια Μέτρα Οικοδόμησης
Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο για να εκτονωθεί η ένταση στα ελληνοτουρκικά. Καμία
ουσιαστική πρόοδος, όμως, δεν υπήρξε.

Στο Κυπριακό, συνέχιζαν οι ίδιοι διπλωματικοί κύκλοι, οι ΗΠΑ είχαν
δημιουργήσει προσδοκίες για την εξεύρεση κάποιας διεξόδου. Προσδοκίες, που εκ
των πραγμάτων αυξήθηκαν και από την τοποθέτηση του «μάγου» κ. Χόλμπρουκ ως
προεδρικού απεσταλμένου για το Κυπριακό.

Ωστόσο, ο κ. Χόλμπρουκ (και ο βοηθός του κ. Μίλερ) πήγαν και ξαναπήγαν στην
Κύπρο, διαπίστωσαν το αδιέξοδο λόγω της αδιαλλαξίας της Άγκυρας και δεν
πέτυχαν τίποτα. Μάλιστα, από ένα σημείο και μετά, εστίασαν ουσιαστικά την
προσοχή τους στην απομάκρυνση και μόνο των ρωσικών πυραύλων S-300,
αδιαφορώντας για την ουσία του θέματος: την εισβολή και κατοχή μέρους της
Κύπρου από τα τουρκικά στρατεύματα το 1974.

Όμως, ούτε καν στο θέμα των πυραύλων κατάφερε η αμερικανική πλευρά να πετύχει
ένα άνοιγμα, πιέζοντας τον Ντενκτάς ή την Τουρκία προς μία κατεύθυνση.

Προτάσεις για την εξεύρεση διεξόδου υπήρχαν πολλές και ήταν γνωστές στην
αμερικανική πλευρά μέσω της επιστολής του προέδρου Κληρίδη στην Αμερικανίδα
υπουργό Εξωτερικών κυρία Ολμπράιτ. Ο Κύπριος πρόεδρος είχε υπογραμμίσει ότι θα
προχωρούσε στην αναβολή ή ματαίωση της εγκατάστασης των πυραύλων, εάν
συνέτρεχε μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: να σημειωνόταν πρόοδος στις
συνομιλίες για το Κυπριακό, να άρχιζαν συζητήσεις για μείωση των στρατευμάτων
στο νησί, να αποφασιζόταν από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η δημιουργία μιας
ζώνης απαγόρευσης πτήσεων πάνω από την Κύπρο με διεθνείς εγγυήσεις.

Αντ’ αυτών, η αμερικανική πλευρά (σε συνεργασία με τη βρετανική) πρότεινε την
απαγόρευση των πτήσεων πάνω από την Κύπρο, με έλεγχο, ο οποίος θα γινόταν από
τα ραντάρ της βρετανικής βάσης στο νησί. Κάτι που εξομοίωνε τις πτήσεις των
ελληνικών μαχητικών έπειτα από πρόσκληση της κυπριακής κυβέρνησης με τις
παράνομες πτήσεις των τουρκικών μαχητικών στα κατεχόμενα, χωρίς μάλιστα να
υπάρξει απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας (και άρα εμπλοκή της διεθνούς
κοινότητας στο θέμα).

Όμως αυτό που εξόργισε ακόμη περισσότερο την Αθήνα ­ πέρα από την άρνηση των
ΗΠΑ να πιέσουν την Τουρκία ­ ήταν οι συνεχείς πιέσεις της Ουάσιγκτον προς την
Αθήνα για το θέμα των πυραύλων, αλλά και η σταδιακή διολίσθηση της
αμερικανικής διπλωματίας σε απόψεις που υποστήριζαν παγίως οι Τούρκοι.

Η σταγόνα που φαίνεται να ξεχείλισε το ποτήρι ήταν η τελευταία δήλωση του
εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, ότι το Κυπριακό αποτελεί πρόβλημα μεταξύ της
ελληνοκυπριακής και της τουρκοκυπριακής κοινότητας στο νησί κι όχι πρόβλημα
εισβολής και κατοχής μέρους ενός κυρίαρχου κράτους από άλλο. Δήλωση, που
έδειχνε όχι μόνο να αγνοεί τα αναρίθμητα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών για το
θέμα, αλλά και να συμπορεύεται με την τουρκική άποψη.

Μετά την έκρηξη Πάγκαλου και τις απαράδεκτες απαντήσεις της Ουάσιγκτον, η
ελληνική πλευρά ελπίζει σε εκτόνωση της κατάστασης και εξεύρεση κάποιου
διεξόδου με τις συναντήσεις που θα υπάρξουν τον Σεπτέμβριο στο περιθώριο της
Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

«Εκεί θα φανεί κατά πόσο οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται πραγματικά να παίξουν ένα δίκαιο
παιχνίδι στην περιοχή, που θα εκτονώσει την ένταση και θα υποβοηθήσει τη
βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ή εάν έχουν πλέον ταυτισθεί απολύτως με
τα συμφέροντα της Άγκυρας», έλεγε διπλωματική πηγή, καταλήγοντας: «Αν μη τι
άλλο, με τις δηλώσεις Πάγκαλου, οι ΗΠΑ πήραν το μήνυμα…».

ΑΥΣΤΗΡΗ προειδοποίηση στο τουρκικό προξενείο Κομοτηνής, να περιορισθεί στα
καλώς εννοούμενα καθήκοντά του και να μη δημιουργεί προβλήματα στην αρμονική
συμβίωση των χριστιανών και μουσουλμάνων κατοίκων της Θράκης, απηύθυνε χθες
από την Κομοτηνή ο υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος. Υπογράμμισε δε ότι,
στην αντίθετη περίπτωση, «θα πάρει παραδειγματικό μάθημα».

Παράλληλα, ο κ. Πάγκαλος επιχείρησε να κατεβάσει λίγο τους τόνους στα
ελληνοαμερικανικά. Σημειώνει, ωστόσο, με νόημα ότι στη Θεσσαλονίκη υπάρχουν
προξενεία δυτικών χωρών, που ψάχνουν για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων
στην περιοχή, ενώ κλείνουν τα μάτια σε «φριχτά εγκλήματα» που γίνονται μόλις
λίγα χιλιόμετρα μακριά.

«Είναι αυτοί που έχουν κάνει τρόπο ζωής και κανόνα ηθικής τα δύο μέτρα και τα
δύο σταθμά», ανέφερε ο κ. Πάγκαλος, για να πει χαρακτηριστικά: «Χίλιοι νεκροί
Κούρδοι στην Τουρκία, περνάνε εντελώς απαρατήρητοι. Άν τους μιλήσει κανείς, θα
πούνε ποιοι Κούρδοι, ποια Τουρκία. Άν ένας αστυνομικός πει μια βαριά κουβέντα
σε έναν μουσουλμάνο στη Θράκη ­ απαράδεκτο και το καταδικάζω, γιατί θα έπρεπε
πάντα οι αστυνομικοί να είναι ευγενείς, ισότιμα προς όλους ­ αυτό μπορεί να
αποτελέσει αντικείμενο αναφοράς και διεθνούς προβλήματος. Σας το λέω, γιατί το
έχω δει αυτό. Έχω δει αναφορά που έλεγε ότι αστυνομικός είχε πει σε κάποιον
συμπολίτη μας μουσουλμάνο μια βαριά κουβέντα. Και το πήρε το προξενείο της
Αμερικής αυτό και το έκανε θέμα».

Ο κ. Πάγκαλος, που περιόδευσε στην Κομοτηνή, την Ξάνθη και τη Θράκη, δήλωσε
ακόμη ότι «η ένταξη σε μία προοδευτική ανοιχτή κοινωνία των μουσουλμάνων
συμπολιτών μας είναι όχι μόνο καθήκον, αλλά και συμφέρον». Και κατέληξε:

«Η μέχρι τώρα περιοδεία μου, και πιστεύω ότι αυτό θα συνεχιστεί, ήταν μια
διάψευση, ένα χαστούκι στους αισχρούς συκοφάντες, σε αυτούς οι οποίοι δεν
τολμούν να πουν ανοιχτά ότι εξυπηρετούν άνομα οικονομικά συμφέροντα και
δοσοληψίες και εμφανίζονται ως προστάτες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Θράκη,
ξεχνώντας τεράστια και φρικτά εγκλήματα που γίνονται, αυτή τη στιγμή που
μιλάμε, μόλις μερικά χιλιόμετρα από εδώ.

Σε αυτούς όλους, ενωμένοι όλοι οι Έλληνες, μουσουλμάνοι και χριστιανοί, δίνουν
την απάντηση. Αφήστε μας επιτέλους ήσυχους. Η βοήθειά σας, η φιλία σας, μας
χόρτασε. Αφήστε επιτέλους τον τουρκικό και τον ελληνικό λαό, αφήστε τους λαούς
της περιοχής ήσυχους. Σταματήστε να εργάζεστε για το “καλό” μας. Το καλό σας
το είδαμε, ευχαριστούμε πολύ, φθάνει πια!».

Η ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Σε ταπείνωση ή σε ήττα οδηγεί την Ελλάδα η πολιτική της υποχωρητικότητας, της
ενδοτικότητας και της παθητικότητας της κυβέρνησης, δήλωσε χθες ο εκπρόσωπος
Τύπου της Ν.Δ. Άρης Σπηλιωτόπουλος, ζητώντας εθνική συνεννόηση στα εθνικά.

* Υπέρ της διαφοροποίησης των πηγών εξοπλισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων
τάχθηκε χθες το ΚΚΕ, χαρακτηρίζοντας θετικό μέτρο την προμήθεια των S-300.

* Την ανάγκη χάραξης εθνικής στρατηγικής ζητεί ο Συνασπισμός και σημειώνει ότι
η πυραυλολογία μετατοπίζει το Κυπριακό από την ουσία του.

* «Χάθηκε πολύτιμος χρόνος και έγιναν πολλές και απαράδεκτες υποχωρήσεις σε
μια διεθνή σκηνή που διακρίνεται από κυνισμό και έλλειψη ευαισθησίας», δήλωσε
μιλώντας στον «Σκάι» για τους χειρισμούς της κυβέρνησης στα εξωτερικά ο
Προκόπης Παυλόπουλος.