ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ Από την Αταλάντη στην Πατουλίδου

1933: Εκκίνηση 100 μ. γυναικών. Διακρίνοται οι Μ. Κατσίπη, Σ. Ρεγκούσκου και Κ. Παπαδημητρίου. Από το ιστορικό λεύκωμα «Γυναικείος Αθλητισμός στη Σύγχρονη Ελλάδα»

Η ΑΤΑΛΑΝΤΗ, η μυθική ηρωίδα μπορεί να ακολούθησε τους Αργοναύτες στην
εκστρατεία τους και να αντιμετώπισε τον Πηλέα στην πάλη κατά τη διάρκεια των
αγώνων προς τιμήν του νεκρού βασιλιά Πελία και, μάλιστα, να τον νικήσει.
Μπορεί στα ιστορικά χρόνια της αρχαίας Ελλάδας, στη Σπάρτη και στην Κρήτη,
κυρίως, η άθληση των γυναικών να αποτελούσε μέρος της αγωγής τους, όπως
ακριβώς και των αγοριών.

Οι γυναίκες όμως είτε ως αγωνιζόμενες είτε ως θεατές ήταν αποκλεισμένες από
τους Ολυμπιακούς Αγώνες ­ αγόρευση που παραβίασε η Ροδίτισσα Καλλιπάτειρα, η
οποία μεταμφιέστηκε σε γυμναστή για να καμαρώσει τον γιο της στους αγώνες.
Αλλά και, γενικότερα, όταν το αρχαίο ελληνικό πνεύμα άρχισε να παρακμάζει, η
φυσική αγωγή των γυναικών παραμελήθηκε.

Οι Ρωμαίοι, ο Μεσαίωνας και οι αιώνες που ακολούθησαν τήρησαν αυτή την
«παράδοση». Και μπορεί στα χρονικά της Επανάστασης του ’21 να αναφέρεται η
Διαμάντω που ντυμένη στα αντρικά έριχνε το λιθάρι στα πανηγύρια της
κλεφτουριάς, όμως ο γυναικείος αθλητισμός άργησε να στεριώσει. Και στην
Ελλάδα, ακόμη περισσότερο.

Στα τέλη του 19ου αιώνα άρχισε να εμφανίζεται δειλά και αγωνιζόταν ώς τον
Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο να εξελιχθεί. Στη συνέχεια, όμως, και ειδικά στις
τρεις τελευταίες δεκαετίες η εξέλιξη υπήρξε θεαματική. Και στην Ελλάδα.

Την ιστορία της εξέλιξης αυτής πραγματεύεται ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς στον
ογκώδη πολυτελή, προσεκτικά σχεδιασμένο και καλόγουστο τόμο «Γυναικείος
αθλητισμός στη σύγχρονη Ελλάδα», που εξέδωσε το Πανελλήνιο Αθλητικό Σωματείο
«Η Καλλιπάτειρα».

Η πρόεδρος της «Καλλιπάτειρας» Αγάπη Βαρδινογιάννη κατά τη χθεσινή παρουσίαση του βιβλίου: «Γυναικείος Αθλητισμός στη Σύγχρονη Ελλάδα»

«Το σωματείο μας, από τους καταστατικούς στόχους του, οργανώνει τη δράση του
γύρω από δύο πόλους: τον αθλητισμό και τη γυναίκα. Κατά συνέπεια, άμεση
προτεραιότητά μας υπήρξε η μελέτη της σχέσης της τελευταίας ­ και κατά κύριο
λόγο της Ελληνίδας ­ με τον αθλητισμό», συνεχίζει στο προλογικό σημείωμά της η
κ. Αγάπη Βαρδινογιάννη, πρόεδρος της «Καλλιπάτειρας».

Το βιβλίο διαιρείται σε τέσσερα μεγάλα κεφάλαια που καλύπτουν τις περιόδους
1896-1925, 1925-1940, 1945-1960 και 1960-1996, περιλαμβάνει εξαντλητικό υλικό
με βιογραφικά αθλητριών, υλικό που αντλήθηκε από ποικίλες πηγές ύστερα από
επίμοχθη έρευνα, ενώ ο τόμος κοσμείται από πλουσιότατη εικονογράφηση με
σπάνιες φωτογραφίες.

«ΑΠΟ ΤΗΝ Καλλιπάτειρα μέχρι την Πατουλίδου η νωπογραφία της μνήμης συγκρατεί
ελάχιστες γυναικείες μορφές στον ελληνικό αθλητισμό. Αυτή την αδικία, και
γιατί όχι αυτή την υποκρισία, έρχεται να καλύψει το ιστορικό λεύκωμα
“Γυναικείος αθλητισμός στη σύγχρονη Ελλάδα”, που εξέδωσε το σωματείο μας».

Τα λόγια αυτά της προέδρου του πανελληνίου αθλητικού σωματείου γυναικών «Η
Καλλιπάτειρα», Αγάπης Βαρδινογιάννη δίνουν εύγλωττα το νόημα, καθώς και τον
στόχο που είχε η έκδοση αυτού του ιστορικού λευκώματος.

Το χθες, το σήμερα και το αύριο του γυναικείου αθλητισμού, αλλά και ο ρόλος
που μπορεί να παίξει στην κοινωνία βγαίνουν μέσα από αυτό το βιβλίο, η
παρουσίαση του οποίου έγινε χθες στο Ζάππειο. Παράλληλα, υπήρχε και μία έκθεση
με φωτογραφίες του λευκώματος, την έκδοση του οποίου επιμελήθηκε ο Ελευθέριος Σκιαδάς.

Το «παρών», εκτός από τις προσωπικότητες του πολιτικού και του καλλιτεχνικού
κόσμου, έδωσαν και αθλήτριες που εκπροσώπησαν επάξια τη χώρα μας σε μεγάλες
αθλητικές διοργανώσεις. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσαν οι αναμνήσεις της
Δομνίτσας Λανίτου-Καβουνίδου, Ελληνίδας αθλήτριας στίβου που συμμετείχε στην
Ολυμπιάδα του Βερολίνου το 1936. «Τότε ο γυναικείος αθλητισμός ήταν ένας
μοναχικός δρόμος με αγκάθια και τώρα έχει γίνει μία λεωφόρος με δάφνες. Ήταν
δύσκολος ο αγώνας για την καθιέρωση», είπε η κ. Καπνίδου, ενώ η πρώην
παγκόσμια πρωταθλήτρια στον ακοντισμό Άννα Βερούλη πρόσθεσε: «Ο αθλητισμός
αποτελεί μία στάση ζωής, μια φιλοσοφία, μια συστηματική δουλειά που βλέπει σε
ένα όραμα και ένα όνειρο».

Την εκδήλωση χαιρέτισε, μεταξύ των άλλων, και ο υφυπουργός Αθλητισμού Ανδρέας
Φούρας, ο οποίος χαρακτήρισε τον αθλητισμό ως τον ασφαλέστερο δείκτη για τη
θέση της γυναίκας στην κοινωνία.