Τουσφάμ

10 ΙΟΥΛΙΟΥ 1998. Ήταν ήδη ένας από τους καλύτερους αμυντικούς. Αλλά το
επιθετικό κατόρθωμα του Λιλιάν Τιράμ στον ημιτελικό του Μουντιάλ αποτελεί
μέρος μιας άλλης ιστορίας.

Ο άνθρωπος που αποφάσισε να πάρει τη μοίρα της Γαλλίας στα χέρια του δεν
βρήκε δρόμο στρωμένο με ρόδα. Σε ηλικία 17 χρόνων ο ψηλόλιγνος Γουαδελουπέζος
χτύπησε σοβαρά το γόνατό του κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης στο αθλητικό
κέντρο της Μονακό. Ο γιατρός που τον εξέτασε (πώς να αισθανόταν άραγε χθες
βράδυ;) τον χαρακτήρισε χωρίς περιστροφές «χαμένο για το ποδόσφαιρο». Τον
φαντάζομαι: με το ύφος της απόλυτης αυτάρκειας, στον στεγνό κόσμο του όπου όλα
εξηγούνται και προβλέπονται, να βάζει στη θέση του τον τρομαγμένο μαύρο με τα
εύθραυστα μέλη και τα αστεία τραγουδιστά γαλλικά. Σε μια συνέντευξή του, πολλά
χρόνια αργότερα, ο παίκτης είπε πως τα λόγια εκείνα τον είχαν πονέσει
περισσότερο από τον τραυματισμό. Και πάλι φτιάχνω εικόνες: ατέλειωτη
προπόνηση, βάρη και μετά πισίνα και μετά φυσιοθεραπεία και πάλι βάρη, με το
πείσμα της απελπισίας, σαν τον Κλιντ Ήστγουντ, που αθόρυβα και μεθοδικά
ετοίμαζε την απόδραση από το Αλκατράζ, ψιθυρίζοντας «θα τους φάμε». Τα
υπόλοιπα είναι η άνοδος προς το φως. Η εμπιστοσύνη που του ‘δειξε ο προπονητής
του Βενγκέρ, η μεταγραφή στην Ιταλία, η καθιέρωση στην Πάρμα και στην εθνική.
Όμως και πάλι το παράδοξο καραδοκούσε: στο καμπιονάτο διαπρέπει στο κέντρο της
άμυνας, σε σημείο που πολλές φορές ν’ αναρωτιέται τι γυρεύει στο δεξί άκρο των
τρικολόρ. Ο Ζακέ εκεί τον ήθελε κι ο Τιράμ ξέρει πια ότι στη ζωή δεν αρνείσαι
τις προκλήσεις. Έμενε μια μεγάλη αδυναμία του: το σκοράρισμα. Σε 31 συμμετοχές
στην εθνική, ως την έναρξη του Μουντιάλ, δεν είχε σκοράρει ούτε μία φορά.
Μέχρι προχθές βράδυ.

Έτσι λοιπόν και η Γαλλία βρέθηκε στον τελικό. Η πορεία της μπορεί να μην
ήταν ευθύγραμμη κι ο τρόπος που έφθασε στον στόχο όχι πάντα απόλυτα πειστικός.
Η κλήρωση είχε εξαρχής φροντίσει να μη συναντήσει θηρία στον δρόμο της και
παρ’ όλα αυτά τρόμαξε ν’ αποκλείσει ομάδες που δεν προκαλούν δέος. Κέρδισε
πάντως κάποιου είδους σεβασμό. Επέμεινε στο σχήμα της, πίστεψε στις δυνάμεις
και στο άστρο της. Παρά την επιθετική δυστοκία, την ανυπαρξία του Ντζορκαέφ
και τη νευρικότητα του Ζιντάν, έβρισκε τις λύσεις. Σ’ όλο το τουρνουά, όπως
και στον ημιτελικό με την Κροατία, δεν χρωστάει τίποτα σε κανέναν. Βρέθηκε
πίσω στο σκορ, δεν έλαμψε αλλά πάλεψε απέναντι σε μια πιο επικίνδυνη αλλά και
πιο χορτασμένη ομάδα. Όλοι όσοι αγαπάμε το ποδόσφαιρο ελπίζουμε να της έχει
μείνει όρεξη και για τον τελικό.