Η Σαγκάη στα ίχνη του Χονγκ Κονγκ

Η Βου Γουέν, με τα λεπτά γυαλιά και το χαμογελαστό πρόσωπο, τράβηξε προς το
μέρος της τον πρόεδρο της Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη.

Σαγκάη. Η πινακίδα καλεί επισκέπτες αλλά και… επενδυτές στο αναδυόμενο Χονγκ Κονγκ

«ΚΥΡΙΕ πρόεδρε, βλέπετε μία Σαγκάη στα πόδια σας πολύ διαφορετική απ’ ό,τι
ήταν πριν από 6 χρόνια, όταν ήρθε ο Τενγκ Σιάο Πινγκ. Χιλιάδες πολυώροφα
κτίρια κτίσθηκαν από τότε. Τα αυτοκίνητα εκσυγχρονίσθηκαν. Η πόλη απέκτησε το
κτίριο Τσιν Τσάο, το ψηλότερο στην Ασία».

Φυσούσε αέρας χθες στη Σαγκάη και οπωσδήποτε δεν έβρεχε όπως στο Πεκίνο, όπου
έπεσαν προχθές οι χειρότερες βροχές των τελευταίων 42 χρόνων. Η Βου Γουέν,
έχοντας τον πρόεδρο της Βουλής δεξιά της και αριστερά της ένα στέλεχος του
υπουργείου Εξωτερικών της χώρας της, τον Γιαλί Χου, είχε αφαιρεθεί. Η θέα από
την ταράτσα του ουρανοξύστη Τσιν Τσάο ήταν εντυπωσιακή.

ΠΟΛΗ – ΧΑΟΣ

Η Σαγκάη, όπου ιδρύθηκε το 1921 το μεγαλύτερο κομμουνιστικό κόμμα στον κόσμο,
έδειχνε μια άλλη πόλη σε σχέση με αυτή που είχα περπατήσει το 1994. Οι πέντε
νέες βιομηχανικές περιοχές, με τζίρο 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων η κάθε μία,
που απλώνονταν στα πόδια μας, έδιναν την αίσθηση, όπως τις παρατηρούσες από
ψηλά, μιας ανάπτυξης, όμοια της οποίας δεν έχει ξαναδεί ­ σε τόσο μικρό
χρονικό διάστημα ­ η Ασία.

«Δεν ξέρω πού είναι το σπίτι μου. Είναι ένα χάος η πόλη. Δεν μπορώ να καταλάβω
πού βρίσκεται. Είμαστε και 13-15 εκατομμύρια στη Σαγκάη», σημειώνει η Βου Γουέν.

ΠΑΘΟΣ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑ

Κι όμως, η εικόνα αυτή που τόσο θαυμάζουν οι σύγχρονοι Κινέζοι, μακαρίζοντας
τον Τενγκ Σιάο Πινγκ, ο οποίος ζήτησε το ’92 να γίνει η Σαγκάη ένα – δύο –
πολλά Χονγκ Κονγκ, δεν είναι η αντιπροσωπευτική της Κίνας, παρά μόνον όσον
αφορά το πάθος των κατοίκων της για να βγάλουν χρήματα.

Στις απαντήσεις του Καϊμέι Γι, γραμματέα του κομμουνιστικού κόμματος και
διευθυντή μεγάλης επιχείρησης στις νέες λιμενικές εγκαταστάσεις της Σαγκάης,
παρουσία του προέδρου της Ελληνικής Βουλής Απόστολου Κακλαμάνη, διαφάνηκαν οι
διαφορές. Άλλοι μισθοί στην Καντόνα, άλλοι στη Σαγκάη, άλλοι στα περίχωρά της
και άλλοι στην ενδοχώρα της.

100 ΔΟΛ. ΤΟ ΜΗΝΑ

Καθημερινές εικόνες. Ο υπαίθριος κουρέας, αλλά και τα ποδήλατα, με φόντο τη διαφήμιση της Πέπσι

Η αλήθεια είναι ότι οι Κινέζοι δεν κρύβουν πως η φτώχεια, που φαίνεται
περισσότερο στο Πεκίνο απ’ ό,τι στη Σαγκάη, είναι ένα πρόβλημα και ότι κυρίως
το πρόβλημα της ανεργίας ­ λόγω των ιδιωτικοποιήσεων ­ είναι σημαντικό. Στους
σταθμούς του τρένου και όχι στην «μπίζνες κλας» των κινεζικών αερογραμμών,
όπου βρεθήκαμε με την αντιπροσωπεία της Βουλής στο ταξίδι Πεκίνου – Σαγκάης,
φαίνεται η Κίνα: Μεγάλη, απέραντη σε πληθυσμό και με έναν λαό να αγωνίζεται να
φτάσει τα 100 δολάρια το μήνα, ποσό πολύ σημαντικό, αν σκεφθεί κανείς ότι τα
επιδόματα ανεργίας είναι της τάξης των 30 δολαρίων.

Το διαμέρισμα στο κέντρο της Σαγκάης έχει φτάσει σήμερα τις 300.000 δραχμές το
τετραγωνικό, ενώ τα παλιά γραφικά σπίτια της πόλης ολοένα και περισσότερο
«πνίγονται» από τα γυάλινα μεγαθήρια.

ΘΑΥΜΑΣΜΟΙ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗ

Η Σαγκάη είναι σαν το Χονγκ Κονγκ, σαν τη Νέα Υόρκη, σαν το Λος Άντζελες! Μόνο
που οι κάτοικοί της έχουν χάσει την παλιά ηρεμία τους. Τρέχουν στο
Χρηματιστήριο, τα κινητά χτυπάνε συνεχώς, αγοράζουν σύγχρονα αμάξια. Θέλουν να
προλάβουν την ανάπτυξη και το χρήμα!

Η πρόεδρος της Βουλής της Σαγκάης, Τσιέν Τάι Ντι, είπε στον κ. Κακλαμάνη πόσο
τεράστια πρόοδος συντελέσθηκε στην πόλη. Και ο πρόεδρος της Βουλής δεν
παρέλειψε να επαναλάβει αυτό που είχε γράψει στο μεγάλο βιβλίο με τις
αφιερώσεις στη βιομηχανική περιοχή: «Θαυμάζουμε τη νέα Κίνα».

Η ΜΙΣΗ ΑΛΗΘΕΙΑ

Αυτή η ανάπτυξη, όμως, συντελείται πολλές φορές το βράδυ, κάτω από τα φώτα των
προβολέων, στα χιλιάδες εργοτάξια. Ίσως η Κίνα σε 20 χρόνια ­ όπως προβλέπουν
οι Αμερικανοί ­ να είναι μία υπερδύναμη. Ίσως να έχει να αντιμετωπίσει και
προβλήματα (π.χ. με το Θιβέτ, που «ορισμένοι Δυτικοί “σπρώχνουν” το θέμα», ή
ακόμη και με την Τουρκία). Σίγουρα πάντως η ρήση «στη χώρα του Μάο Τσετούνγκ
και του Τενγκ Σιάο Πινγκ κτίζεται ένας σοσιαλισμός με κινεζικά χαρακτηριστικά»
είναι η μισή αλήθεια.

Γιατί, όπως λέει και η νέα επιχειρηματίας Λι Τσου, «χωρίς αυτό να μειώνει σε
τίποτα τον αγώνα της Κίνας για την πρόοδο», «εάν ο Μαρξ ζούσε και ξανάγραφε το
“Κεφάλαιο” δεν θα περιέγραφε τη δουλεία των Άγγλων ανθρακωρύχων, αλλά τη
«δουλεία» των χιλιάδων εργατών της Ασίας, πάνω στους οποίους στηρίχθηκε το
“θαύμα» με τους “Δράκους”, την Ιαπωνία και την Κίνα».

ΧΩΡΙΣ ΓΥΡΙΣΜΟ

Βέβαια, η Κίνα είναι μεγάλη και η καρδιά της ακόμα μεγαλύτερη. Και μπορεί να
διασκεδάζει στο «Hard Rock Cafe» του Πεκίνου, εάν έχει γουάν (1 δολάριο = 8
γουάν) ή, αν είναι φτωχή, κάτω από τις γέφυρες, τις πολυώροφες γέφυρες της
Σαγκάης στρώνοντας τραπέζι με ρύζι και δεκάδες νοστιμιές.

Χθες το βράδυ που περπατήσαμε με τον κ. Κακλαμάνη στην παλιά πόλη της Σαγκάης,
πλάι στον Εθνικό Κήπο, όπου το 1920 επιτρεπόταν να περπατούν Άγγλοι ευγενείς
και οι σκύλοι τους ­ ήταν απαγορευμένο για τους Κινεζους ­, η Βου Γουέν
απευθύνθηκε σε όλους μας:

«Δεν έχει γυρισμό ο δρόμος μας. Η Κίνα θα προχωρήσει. Τα ποτάμια της γίνονται
όλο και πιο πολύβουα και τα λιμάνια της όλο και πιο πολυσύχναστα. Τίποτα δεν
μπορεί να σταματήσει αυτή την ανάπτυξη. Θέλουμε να προχωρήσουμε. Κι αν άλλοι
είναι πλούσιοι και άλλοι φτωχοί, αυτό σε τίποτα δεν εμποδίζει τους φτωχούς να
βάλουν στόχο να κερδίσουν»!