Γέρασαν και τα ταμπλόιντ…

Περισσότερα από 300.000 φύλλα έχει χάσει τα τρία τελευταία χρόνια η εφημερίδα
«Σαν» του Ρούπερτ Μέρντοκ, που παραμένει βέβαια η πρώτη σε κυκλοφορία
εφημερίδα της Αγγλίας.

«Δε Σαν». Μπροστά στην πτώση της κυκλοφορίας της, η εφημερίδα του Ρούπερτ Μέρντοκ ξεκίνησε την πρώτη τηλεοπτική διαφημιστική εκστρατεία στην ιστορία της

ΑΝΑΛΟΓΗ πτώση εμφανίζουν και τα άλλα ταμπλόιντ της χώρας. Πρόκειται για μια
κρίση με δύο βασικές αιτίες: Τον ανταγωνισμό από τις σοβαρές, τις μεγάλου
μεγέθους εφημερίδες, που «κλέβουν» τα θέματα από τις λαϊκές. Και τις βαθιές
αλλαγές της βρετανικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας.

Σε μια προσπάθεια να ανακόψει τη μείωση των πωλήσεών της, η «Σαν» ξεκίνησε την
πρώτη τηλεοπτική διαφημιστική εκστρατεία στην ιστορία της με βασικό σύνθημα
«Μόνον οι ισχυρότεροι από εμάς θα επιβιώσουν». Επιπλέον, ο διευθυντής σύνταξης
της εφημερίδας Στιούαρτ Χίγκινς αντικαταστάθηκε από τον Ντέιβιντ Γιέλαντ,
συντάκτη ως τότε οικονομικών θεμάτων στην εφημερίδα «Νιου Γιορκ Ποστ», ένα
άλλο ταμπλόιντ ιδιοκτησίας του Μέρντοκ. Στο πλευρό του, για πρώτη φορά στην
ιστορία αυτής της ανδροκρατικής εφημερίδας, τοποθετήθηκε μια γυναίκα.

ΑΛΛΑΓΕΣ

Από την «Ντέιλι Μίρορ», που εμφανίζει κι αυτή πτώση της κυκλοφορίας της αν και
μικρότερη από εκείνη της «Σαν» (σήμερα πουλάει 2.300.000 φύλλα έναντι
3.700.000 της «Σαν»), αποχώρησε ο διευθυντής Κέλβιν ΜακΚένζι (στον οποίο
οφείλεται μεγάλο μέρος της καλής πορείας της «Σαν» από το 1981 ως το 1993) για
να αναλάβει επικεφαλής ενός νέου τηλεοπτικού ομίλου.

Μια φεμινίστρια, η Ρόουζι Μπόικοτ, που έγινε γνωστή με την εκστρατεία της για
τη νομιμοποίηση της ινδικής κάνναβης από τις σελίδες της κυριακάτικης
«Ιντιπέντεντ», ανέλαβε πρόσφατα τα ηνία της «Εξπρές», μιας εφημερίδας που ήταν
ανέκαθεν τοποθετημένη στα δεξιά και εξακολουθεί να έχει στον τίτλο της την
εικόνα ενός ιππότη με τον σταυρό του Αγίου Γεωργίου, σύμβολο της αιώνιας
Αγγλίας. Οι δύο μικροί, η «Σταρ» και η «Ρέκορντ», κινούνται εξάλλου γύρω στα
900.000 φύλλα.

Ο πόλεμος των τιμών που εξαπέλυσε ο Ρούπερτ Μέρντοκ το 1993, η δωρεάν διάθεση
στα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, τα παιχνίδια «μπίνγκο» και τα άλλα δώρα που
μοίραζαν, δεν ανέκοψαν την πτώση των «Red Tops», όπως αποκαλούνται στην Αγγλία
οι λαϊκές πρωινές εφημερίδες. Οι λόγοι είναι πολλοί. Ο «ποιοτικός» Τύπος
καταρχήν, με πρώτους τους «Τάιμς» και την «Ντέιλι Τέλεγκραφ», εισέβαλε
διακριτικά στον κατεξοχήν χώρο των ταμπλόιντ, δηλαδή τον αθλητισμό, τις
σόου-μπίζνες και τα κοινωνικά θέματα. Οι διαφημιστές έστρεψαν την προσοχή τους
στα επιτυχημένα νέα ανδρικά περιοδικά όπως το «FHM» ή το «Loaded» και σε
τηλεοπτικούς σταθμούς όπως ο BskyB. Και η επιτυχία της «Ντέιλι Μέιλ», της
«καθημερινής εφημερίδας των μεσαίων τάξεων» που κατάφερε να κερδίσει τα
τελευταία τρία χρόνια μισό εκατομμύριο φύλλα, είχε ασφαλώς αρνητικό αντίκτυπο
στους ανταγωνιστές της.

ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

Ένας δεύτερος παράγων είναι η ανάπτυξη της βρετανικής κοινωνίας και η στροφή
προς την τηλεόραση των εργατών και των μικρομεσαίων που αποτελούσαν ως τότε το
αναγνωστικό κοινό των ταμπλόιντ. «Οι εφημερίδες αντανακλούν τις κοινωνικές
αλλαγές γρηγορότερα από οποιοδήποτε άλλο καταναλωτικό προϊόν», σημειώνει ο Ρόι
Γκρίνσλεϊντ, ειδικός για τα μέσα ενημέρωσης. «Η βρετανική κοινωνία διψάει για
αλλαγή. Η εικόνα των ταμπλόιντ, όμως, είναι γερασμένη, αντιδραστική και κοινότοπη».

Η νίκη των Νέων Εργατικών δεν βοήθησε παραδόξως εφημερίδες σαν τη «Σαν» ή τη
«Μίρορ», που είχαν υποστηρίξει την προεκλογική εκστρατεία του Τόνι Μπλερ. Επί
πρωθυπουργίας του τελευταίου, οι αποκαλύψεις για πολιτικοσεξουαλικά σκάνδαλα
με πρωταγωνιστές βουλευτές της συμπολίτευσης έχουν αραιώσει σημαντικά. Η
ομοφυλοφιλία, το ευρώ και οι δραστηριότητες της βασιλικής οικογένειας, που για
πολλά χρόνια γέμιζαν τα ταμεία των «Red Tops», σήμερα δεν ενδιαφέρουν πια. Η
διαμάχη γύρω από τον ρόλο των «παπαράτσι» στον θάνατο της πριγκίπισσας Νταϊάνα
προκάλεσε μια εθνική ναυτία απέναντι σε αυτού του τύπου τη δημοσιογραφία.

Ο αυστηρός έλεγχος των μέσων ενημέρωσης από τους συμβούλους του Τόνι Μπλερ,
τους περίφημους «Spin Doctors», ανάγκασε, τέλος, τα ταμπλόιντ να ρίξουν τους
τόνους. Ο Λόρδος Χόλικ, ένας βαρόνος των μέσων ενημέρωσης με φιλο-Εργατικά
αισθήματα που αγόρασε το 1996 το ήμισυ του κεφαλαίου της «Ντέιλι Εξπρές», δεν
δίστασε να απολύσει τους αρθρογράφους που επέκριναν τη νέα κυβέρνηση. Αλλά και
οι στενές σχέσεις του Μέρντοκ με τον πρωθυπουργό (όσο κι αν ο πρώτος αποκάλεσε
τον δεύτερο «τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο στη Βρετανία») περιόρισαν τα περιθώρια
ελιγμών των δημοσιογράφων της «Σαν».

Μεγαλύτερα και πιο καλογραμμένα κείμενα, λιγότερες φωτογραφίες, περισσότερες
έρευνες… Πολλοί παρατηρητές αναρωτιούνται αν οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα
επιτρέψουν στα ταμπλόιντ να κερδίσουν νέους αναγνώστες χωρίς να χάσουν αυτούς
που έχουν. Τίποτα πια δεν αποτελεί ταμπού. Ακόμη και η «Σαν» εξετάζει τώρα την
πιθανότητα να καταργήσει την περίφημη φωτογραφία του ημίγυμνου κοριτσιού που
κοσμεί την τρίτη σελίδα της…