ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Φυσικά θα μιλάω! Εσείς, δηλαδή, τι νομίζετε;

Θύμα παρεξηγήσεων, αλλά και μιας υπερπροβολής που «ούτε την επεδίωξε ούτε
και του αρέσει», θεωρεί ότι είναι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος
Χριστόδουλος. Προβληματισμένος σε μέγιστο βαθμό για τα όσα συμβαίνουν γύρω του
από την ημέρα που εξελέγη στον θρόνο του Προκαθήμενου της Εκκλησίας της
Ελλάδος, εκφράζει με (και σε) κάθε ευκαιρία τη διάθεση να εξηγήσει τις θέσεις
του, να αποδείξει δηλαδή ότι «στην πραγματικότητα δεν είναι όπως τον
παρουσιάζουν». Σε μια εκ βαθέων συζήτηση, που ξεπερνά τα όρια μιας απλής
δημοσιογραφικής συνέντευξης, ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ένας άνθρωπος που
χειρίζεται το λόγο με ικανότητες πολιτικού και τα θέματα με τη δεινότητα καλού
διπλωμάτη, αναφέρεται σε όλα τα ζητήματα που ανέκυψαν τελευταία και τον έφεραν
όχι μόνο στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων, αλλά και στις εσωτερικές τους ­
στα σχόλια. Ο κ. Χριστόδουλος, αρχικά, απορεί «γιατί ξεσηκώνεται όλος αυτός ο
θόρυβος». Του κάνει εντύπωση «προς τι όλη αυτή η δράση και η αντίδραση», και
εξηγεί ότι «εγώ δεν λέω τίποτε περισσότερο από όσα έλεγα συνεχώς εδώ και 25
χρόνια στο Βόλο ως Μητροπολίτης Δημητριάδος. Καταλαβαίνω ότι η εμβέλεια των
τοπικών μέσων ενημέρωσης της Μαγνησίας ήταν περιορισμένη, ότι δεν είχαν όσα
έλεγα την δημοσιότητα που απολαμβάνουν σήμερα, αλλά, σας βεβαιώ, δεν έλεγα
τίποτε διαφορετικό. Τα ίδια πράγματα».

ΣΤΗΝ παρατήρηση ότι ενδεχομένως πέραν της σημερινής του ιδιότητας τα όσα
αναφέρει προκαλούν αντιδράσεις επειδή θίγουν θέματα γενικότερης πολιτικής, η
απάντησή του δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Εκκινώντας από τη βασική
του θέση πως «η Εκκλησία δεν είναι δυνατόν να μην λαμβάνει θέση για όλα τα
θέματα που άπτονται της καθημερινότητος του χριστεπώνυμου πληρώματός της»,
τονίζει, και με ένα τρόπο που φανερώνει ότι όχι μόνο πιστεύει σ’ αυτό, αλλά
και ότι θα συνεχίσει να τοποθετείται, ότι:

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ «πρέπει και οφείλει να λαμβάνει θέση για μεγάλα προβλήματα της
ελληνικής κοινωνίας, όπως τα ναρκωτικά, το περιβάλλον, η οικογένεια. Δεν
μπορεί να σιωπά η Εκκλησία, όταν παιδιά πεθαίνουν κάθε μέρα από χρήση
ναρκωτικών. Θα σκεφθούμε ότι αυτή η θέση μας δεν πρέπει να εκφρασθεί διότι
μπορεί να είναι εμμέσως επικριτική για κάποια προγράμματα της κυβέρνησης ή την
πολιτική του υπουργείου Υγείας; Δεν είναι δυνατόν. Κανονικά και για το
πληθωρισμό θα έπρεπε να λάβουμε θέση, και για τα εθνικά θέματα να μιλήσουμε,
γιατί όλοι καταλαβαίνουμε στοιχειωδώς τι γίνεται. Αν δεν το κάνω, είναι για να
μην μου πουν ότι ομιλώ για λόγους αντιπολιτευτικούς», υπογραμμίζει ο Αρχιεπίσκοπος.

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ από το τι ο ίδιος (απο)δέχεται και τι όχι, οι θέσεις του κ.
Χριστόδουλου δημιουργούν την αίσθηση ότι έχει φιλοδοξίες που εκτείνονται πέραν
του Αρχιεπισκοπικού Θρόνου. «Όχι, δεν έχω καμιά φιλοδοξία», επισημαίνει ο
ίδιος και μάλιστα με αρκετή έμφαση στην εκφορά του λόγου του. «Πραγματικά δεν
έχω πολιτικές φιλοδοξίες. Η πολιτική με ενδιαφέρει όπως ενδιαφέρει κάθε απλό
πολίτη, αλλά τίποτε περισσότερο από αυτό. Μακριά από εμέ το ποτήριον τούτο.
Άλλωστε, γιατί να κάνω κάτι που δεν έκανε κανείς από τους μακαριστούς
Αρχιεπισκόπους που θήτευσαν σ΄ αυτό τον θρόνο; Με εξαίρεση τον Δαμασκηνό, ο
οποίος ανέλαβε αντιβασιλεύς σε μια κρίσιμη περιοδο για τη χώρα, ουδείς άλλος
αναμείχθηκε στην πολιτική. Ποιος είμαι εγώ που θα σπάσω αυτή την παράδοση;».

Και τα όσα ανέφερε περί απειλών κατά της ζωής του, με αφορμή ακριβώς τις
θέσεις του που άπτονται της πολιτικής, τι βάση έχουν; Κατ’ αρχάς αποσαφηνίζει
ότι δεν δίνει καμιά σημασία σε «φαιδρότητες» αυτού του είδους. Έχει όμως
ενδιαφέρον η εξήγηση που δίνει για το πώς δημιουργήθηκε το όλο θέμα: «Εγώ,
αναφέρει, μιλώ πάντοτε χωρίς χειρόγραφο. Δεν μου αρέσει να διαβάζω τους λόγους
μου, γιατί πιστεύω οτι ο γραπτός λόγος συνήθως είναι απονευρωμένος και δεν
αποδίδει τις σκέψεις και τα συναισθήματα. Μιλώ, λοιπόν, από στήθους. Όπως
καλώς γνωρίζετε, κατά την εκφορά του προφορικού λόγου ειναι δυνατόν να σου
ξεφύγει κάτι. Αυτό είναι όλο. Δεν εννοούσα πραγματικά οτι απειλείται η ζωή
μου. Τα περί “απειλών” έχουν ουσιαστικό αντίκρυσμα σε θέσεις όπως αυτές που
διατυπώνονται από κάποιους περί χωρισμού Κράτους-Εκκλησίας. Ε, και λοιπόν;
Νομίζουν κάποιοι ότι αν επέλθει ο χωρισμός, θα με κάνουν να σταματήσω να
μιλάω; Αυτός είναι ο ανασχετικός παράγων; Η σχέση Κράτους-Εκκλησίας; Μα, τότε,
είναι που θα μιλώ περισσότερο και για μεγαλύτερο αριθμό θεμάτων».

ΟΙ ΚΡΙΤΙΚΕΣ

Τον ενοχλεί ίσως το γεγονός οτι η κριτική που του ασκείται είναι οτι μιλάει
πολύ και σε κάθε ευκαιρία; «Ασφαλώς», δηλώνει. Και τι σκέπτεται να πράξει, για
να μη δίνει ερέθισμα σε τετοιου είδους κριτικές; «Τι θέλετε να κάνω; Φυσικά θα
μιλάω, αφού πηγαίνω κάθε Κυριακή και σε κάθε γιορτή στις εκκλησίες. Εσείς,
δηλαδή, τι νομίζετε; Πρέπει να πηγαίνω και να ιερουργώ μόνο; Μα αυτό ακριβώς
έκανε επί τόσα χρόνια ο μακαριστός Σεραφείμ. Δεν τον κατηγορώ βεβαίως, αλλά
εγώ έχω άλλη φιλοσοφία. Θα μιλάω. Κι αφού θα απευθύνομαι στους πιστούς, έχω
άραγε το δικαίωμα να τους μιλώ μόνο για την σωτηρία της ψυχής τους ή και για
τα συγχρονα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στη ζωή τους; Εγώ πιστεύω ότι έχω
καθήκον απέναντι στους πιστούς και την Εκκλησία να μιλάω στους ανθρώπους γι’
αυτά που αντιμετωπίζουν κάθε μέρα στη ζωή τους. Αν κάνω λάθος, ας μου το πουν».

Διαβάζοντας κανείς τα δημοσιεύματα των εφημερίδων, διαμόρφωσε ίσως την άποψη
ότι ο Χριστόδουλος έχει απέναντί του ολόκληρη την πολιτική ηγεσία, η οποία τον
υποβλέπει ή αντιμετωπίζει εχθρικά. Και ότι από την πλευρά του Αρχιεπισκόπου
υπάρχει διάθεση να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι, αν χρειαστεί ­ αλλά να
υποχωρήσει ούτε λόγος. Έπειτα από μιάμιση ώρα συζήτηση με τον Προκαθήμενο της
Ελλαδικής Εκκλησίας, το συμπέρασμα που προέκυψε είναι ότι ο κ. Χριστόδουλος το
τελευταίο που έχει κατά νου είναι να συγκρουσθεί με τους παράγοντες του
πολιτεύματος. Παράπονα εκφράζει μόνο γιατί «δεν προσέχουν, όπως οφείλουν, την
Εκκλησία». Τον έχει ενοχλήσει ιδιαίτερα το γεγονός οτι ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλος δέχθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο τον «Αρχιεπίσκοπο»
των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών (παλαιοημερολογίτες). Και η ενόχληση αυτή
παρά τα δημοσίως δηλωθέντα, δεν φαίνεται να εχει παρέλθει.

«Ήταν λάθος» δηλώνει. Και συνεχίζει: «Και είναι διπλό λάθος, διότι οι
συνεργάτες του Προέδρου οχυρώνονται πίσω απο την αρχή ότι οφείλει να έχει το
Προεδρικό Μέγαρο ανοιχτό στον κάθε Έλληνα πολίτη. Ερωτώ εγώ: Η κυβέρνηση έχει
διορίσει συμφωνα με τους νόμους έναν μουφτή της μειονότητας. Η Άγκυρα έχει
διορίσει έναν ψευδομουφτή, τον οποίο δεν αποδέχεται και καλά κάνει η ελληνική
πολιτεία. Θα τον δεχόταν ποτέ στο Προεδρικό Μέγαρο τον ψευδομουφτή ο Πρόεδρος;
Όχι βέβαια. Πώς δέχεται λοιπόν κάποιον που αυτοαποκαλείται «αρχιεπίσκοπος»,
γνωρίζοντας ότι η τάση αυτή των παλαιοημερολογιτών έχει αναπτυχθεί σε βάρος
της ενότητας της Εκκλησίας της Ελλάδος; Οι άνθρωποι αυτοί επιδιώκουν τη
διάσπαση της Ελλαδικής Εκκλησίας, που η πρωτοκαθεδρία της είναι αναγνωρισμένη
από το Συνταγμα. Αυτό είναι το σφάλμα των συνεργατών του Προέδρου, που τον
έπεισαν ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί μια τέτοια συνάντηση».

Το άλλο μεγάλο κεφάλαιο αυτής της αντιπαράθεσης με την πολιτική και τους
πολιτικούς, που θέλει να κλείσει ­ μια και είναι φανερό οτι δεν ωφελεί κανέναν
και πολύ περισσότερο τον ίδιο ­ είναι η αναφορά του στους «γραικύλους». Ο κ.
Χριστόδουλος αρνείται κατηγορηματικά οτι απηύθυνε τον χαρακτηρισμό εναντίον
του πολιτικού κόσμου. «Οφείλω να διευκρινίσω οτι η αναφορά αυτή δεν αφορούσε
συγκεκριμένη ομάδα, και πολύ περισσότερο βουλευτές. Ήταν μια γενική αναφορά.
Αλλά παρερμηνεύθηκε», δηλώνει.

Η ΠΡΟΒΟΛΗ

Ενάμιση μήνα μετά την εκλογή του, δείχνει να πατάει σταθερά στα πόδια του, και
να είναι αποφασισμένος να βγάλει την Εκκλησία απο τη συντήρηση και την
απομόνωση. Οι σχεδιασμοί του έχουν βάθος χρόνου, αλλά η γενική στρατηγική του
αποτελείται από «προσεκτικά βήματα». Είναι φανερό οτι γνωρίζει αρκετά καλά το
πολιτικό μάρκετινγκ και το ίδιο καλά το πώς λειτουργεί ο μηχανισμός της
δημοσιότητας, ασχέτως του αν δηλώνει εκπληκτος απο τη συνεχή προβολή. Στον
συνομιλητή του προσπαθεί να δώσει την εικόνα ενός ιεράρχη με ανασηκωμένα
μανίκια και αποφασιστικότητα για δουλειά. Επικαλείται το έργο του στην
Μητρόπολη Δημητριάδος ως προς αυτό. Δηλώνει ότι κάθε μέρα έχει την αίσθηση πως
περπατάει πάνω «σε ένα τεντωμένο σκοινί, πολλά μέτρα πάνω από το έδαφος». Το
ερώτημα ίσως είναι αν έχει προηγουμένως φροντίσει να στρώσει απο κάτω
προστατευτικό δίχτυ…