ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Το «αλαλούμ» γίνεται μάθημα

Χαράς ευαγγέλια· από το προσεχές σχολικό έτος και στη Β’ Λυκείου στο πλαίσιο
της Καλλιτεχνικής Παιδείας, της Αισθητικής ούτως ειπείν Αγωγής, εισάγεται για
πρώτη φορά η Θεατρολογία. Αίτημα ετών και προσδοκώμενο.

ΑΣ ΔΟΥΜΕ λοιπόν πώς αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία που το τόλμησε και από το
Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (αν αυτό είναι το αρμόδιο όργανο, διότι υπάρχει και ένα
«Κέντρο…» που φαίνεται να έχει τους ίδιους σκοπούς και να «στοχάζεται» τα
ίδια πράγματα) που έχει την ευθύνη του προσδιορισμού της διδακτέας ύλης, της
ανάθεσης και της κρίσης των διδακτικών βιβλίων, της διαμόρφωσης των όρων της
διδακτικής του μαθήματος και της επιμόρφωσης των διδασκόντων.

Έχουμε λοιπόν και λέμε. Η διδακτέα ύλη που, όπως φαίνεται, θα συμπεριληφθεί
στο προς έκδοση βιβλίο για τους μαθητές προβλέπει τρεις ενότητες. Ιστορία
Θεάτρου, Θεατρική Πρακτική (ως θεωρία) και Δραματολογία. Αναλυτικά· η Ιστορία
του Θεάτρου, όπως κεφαλαιωδώς αναφέρεται στο πρόγραμμα σπουδών που κοινοποίησε
το υπουργείο, περιλαμβάνει ολόκληρο το αρχαίο θέατρο, τραγωδία, κωμωδία,
σατυρικό δράμα, τη νέα κωμωδία και τον Μένανδρο, το ρωμαϊκό θέατρο, το
θρησκευτικό δράμα της Δύσης, το θέατρο της Αναγέννησης, το ελισαβετιανό, την
κομέντια ντελ άρτε, το μπαρόκ, το αστικό δράμα, τον ρομαντισμό, τον γαλλικό
κλασικισμό, το ρεαλιστικό και το νατουραλιστικό, το θέατρο ιδεών, το παράλογο,
το ιστορικό δράμα. Δηλαδή, για να μην πολυλογούμε από τον Αισχύλο στον Πλαύτο,
από τον Σαίξπηρ στον Λόπε ντε Βέγκα, από τον Μολιέρο, από τον Γκολντόνι στον
Γκαίτε από τον Μπύχνερ στον Ίψεν, από τον Τσέχωφ και τον Στρίντμπεργκ στον
Πιραντέλο από τον Ο’Νιλ στον Πίντερ και από τον Ανούιγ στον Ζενέ, στον Μπρεχτ,
στον Μπέκετ και στον Ιονέσκο.

Δηλαδή, τα άμοιρα παιδάκια της Β’ Λυκείου, άγευστα κατά συντριπτική πλειοψηφία
θεάτρου (σκεφτείτε τα παιδιά της ορεινής και της άγονης γραμμής) καλούνται να
διδαχτούν σε ένα έτος δύο ώρες την εβδομάδα για ένα τετράμηνο ό,τι ακούνε οι
ειδικευμένοι σπουδαστές δραματικών σχολών σε τρία έτη για δύο ώρες την
εβδομάδα. Επίσης καλούνται να αφομοιώσουν ύλη που διδάσκεται στις
θεατρολογικές σχολές από 6 καθηγητές ειδικότητας περιόδου Ιστορίας Θεάτρου
περίπου 500 ώρες για οκτώ εξάμηνα!

Και να ήταν μόνο αυτό. Αναφέρθηκα μόνο στην πρώτη προβλεπόμενη ενότητα της
διδακτέας ύλης! Η δεύτερη ενότητα, που θα διδαχθεί τον ίδιο χρόνο των δύο ωρών
σε ένα εξάμηνο, θα εξαντλεί όλες τις θεωρίες για τη σκηνοθεσία, την
υποκριτική, τις αισθητικές σχολές και θα περιλαμβάνει (τρομάρα τους) και
σημειολογία του θεάτρου. Και πού ‘στε ακόμα· υπάρχει και τρίτη ενότητα, στην
οποία στον ίδιο χρόνο (δύο ώρες την εβδομάδα σε μισό χρόνο σχολικό) θα
διδαχθούν ολόκληρα θεατρικά έργα. Η Ηλέκτρα του Σοφοκλή, η Ειρήνη του
Αριστοφάνη, Σαίξπηρ, Μολιέρος, ο «Βασιλικός» του Αντωνίου Μάτεσι, το
«Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ, η «Αυλή των θαυμάτων» του Καμπανέλλη και
άλλα κι άλλα· όταν διάβασα το «πρόγραμμα», νόμισα πως επρόκειτο για φάρσα, μια
πλάκα· αλλά κατάλαβα πως πρόκειται για κτηνώδη αναίδεια αστοιχείωτων
αρχοντοχωριατών. Εκτός και αν πρόκειται για οργανωμένη συνωμοσία ορκισμένων
εχθρών του θεάτρου, που μεθοδεύουν ανάμεσα στους μαθητές το μίσος και την
αηδία για το θέατρο. Μόνον έτσι εξηγείται. Δύο ώρες την εβδομάδα σε ένα
εξάμηνο ή δύο ώρες ανά δεκαπενθήμερο όλο το έτος, ύλη που εξαντλεί την ιστορία
του θεάτρου, τη θεωρία της θεατρικότητας και αναλύει δεκαπέντε θεατρικά
αριστουργήματα δεν είναι διδακτέα ύλη με άπειρους εφήβους. Είναι δηλητηριώδη
βέλη αντιθεατρικής ανοσίας. Και ποιος, παρακαλώ, θα τα διδάξει αυτά; Όχι
βέβαια θεατρολόγοι. Υπάρχουν τρεις πανεπιστημιακές σχολές (Αθήνα, Θεσσαλονίκη,
Πάτρα) που έχουν ήδη πτυχιούχους θεατρολόγους, οι οποίοι αναζητούν εργασία.
Είδατε να προκηρύσσεται στον προσεχή διαγωνισμό η ειδικότητα του θεατρολόγου;
Τουλάχιστον, η Μουσικολογία και τα Εικαστικά, που ανήκουν στο ίδιο μαθησιακό
πλαίσιο, έχουν στην εκπαίδευση πτυχιούχους Ωδείων και της Σχολής Καλών Τεχνών.
Κι αυτοί καλούνται σε δύο ώρες την εβδομάδα για ένα μόνο εξάμηνο να
εξαντλήσουν περιόδους, έργα και σχολές της τέχνης τους. Και εκεί για κοροϊδία
πρόκειται. Αλλά, τέλος πάντων, είναι ειδικοί. Θεατρολογία θα κληθούν από τον
Σεπτέμβριο και για πέντε χρόνια να διδάξουν πιθανόν φιλόλογοι (αυτούς που
κάποιος υπεύθυνος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ερωτηθείς χαρακτήρισε «ψώνια»).
Πού, τώρα, τα συμπαθή θεατρόφιλα «ψώνια» στο Καρπενήσι, στην Αερόπολη, στο
Άργος Ορεστικό, στην Αμοργό, έμαθαν το θεατρικό μπαρόκ, τη θεατρική σημειωτική
και πώς θα διδάξουν Μολιερέσκ και Παράλογο, μόνο οι Αρχοντοχωριάτες της
εκπαίδευσής μας το κατέχουν. Και ποιος παρακαλώ εκλήθη να γράψει το σχολικό
εγχειρίδιο; Οι καθ’ ύλην καθηγητές της Θεατρολογίας; Ο Σπάθης, ο Πούχνερ, ο
Παπανδρέου, ο Χατζηπανταζής, η Μπακονικόλα, ο Ευαγγελάτος, ο Στεφανόπουλος, η
Μαράκα, η Βασιλάκου, ο Μαυρομούστακος, η Βαροπούλου, ο Αρδίττης; Όχι, βέβαια.
Το γράφει ο Τηλέμαχος Μουδατσάκις. Και ποιος θα διαβάσει και θα εγκρίνει το
βιβλίο του; Ο Χουρμουζιάδης, ο Πλωρίτης, ο Βολανάκης, ο Αλέξης Σολομός; Όχι
βέβαια, αλλά ο αστοιχείωτος (όπως μου δόθηκε η ευκαιρία πρόσφατα να αναλύσω)
μεταμοντέρνος καθηγητής του Τμήματος Αγγλικής Γλώσσας του Πανεπιστημίου
Θεσσαλονίκης Σάββας Πατσαλίδης.

Στον Αρχοντοχωριάτη του Μολιέρου, Γεράσιμε, και στην τελευταία πράξη δεν
γίνεται το πρώτο θεατρικό Αλαλούμ; Ε! τώρα έγινε σχολικό πρόγραμμα.